دیدار پاپ لئو چهاردهم با اسقف اعظم تهران، پس از خروج او از ایران
پاپ لئو چهاردهم در گفتوگو با کاردینال دومینیک متیو، اسقف اعظم تهران ــ اصفهان که در پی تشدید تنشهای منطقهای ایران را ترک کرده است، بر ضرورت صلح در خاورمیانه تاکید کرد.
در حالی که تنشهای نظامی در خاورمیانه به شکل بیسابقهای افزایش یافته است، پاپ لئو چهاردهم روز چهارشنبه ۱۱ مارس، در واتیکان با کاردینال «دومینیک متیو» اسقف اعظم کاتولیک تهران ــ اصفهان دیدار کرد و بر ضرورت پایان خشونتها و تلاش برای صلح در منطقه تاکید نمود. این دیدار پس از آن انجام شد که این اسقف بلژیکی در پی تشدید بحران امنیتی در ایران، تهران را ترک کرده و به رم بازگشته بود.
پاپ لئو در سخنان خود در روز یکشنبه خطاب به مومنان گفته بود: «برادران و خواهران عزیز، بیایید همچنان برای صلح در ایران و سراسر خاورمیانه دعا کنیم، بهویژه برای قربانیان فراوان غیرنظامی، از جمله بسیاری از کودکان بیگناه.»
این سخنان در حالی بیان شد که درگیریهای نظامی اخیر، نگرانیهای گستردهای درباره گسترش جنگ در خاورمیانه ایجاد کرده است.
کاردینال دومینیک متیو که ریاست کلیسای کاتولیک لاتین ایران را بر عهده دارد، در تاریخ ۸ مارس وارد رم شد. خروج او بخشی از عملیات تخلیه کامل سفارت ایتالیا در تهران بود؛ مکانی که مقر اسقفنشین کاتولیک تهران ــ اصفهان نیز در آن قرار دارد.
در واقع، کلیسای جامع کاتولیک «کونسولاتا»، محل اقامت اسقف اعظم و دفاتر اداری اسقفنشین، همگی در محوطه سفارت ایتالیا واقع شدهاند. به همین دلیل با بسته شدن موقت سفارت و انتقال کارکنان دیپلماتیک، عملا فعالیتهای کلیسای کاتولیک لاتین در تهران نیز متوقف شد.
وزیر امور خارجه ایتالیا پیشتر اعلام کرده بود که به دلیل شرایط امنیتی، سفارت این کشور در تهران به طور موقت تعطیل شده و حدود ۵۰ شهروند ایتالیایی، به جمهوری آذربایجان منتقل شدهاند، هرچند رم تاکید کرده است که کانالهای دیپلماتیک خود با تهران را حفظ خواهد کرد.
با آغاز حملات نظامی مشترک ایالات متحده و اسرائیل علیه ایران در ۲۸ فوریه، ارتباطات در داخل ایران به شدت محدود شد و برای چند روز سرنوشت کاردینال متیو نامعلوم بود. همین مسئله نگرانیهایی را در میان محافل کلیسایی و مسیحیان منطقه ایجاد کرد.
در نهایت مشخص شد که او همراه کارکنان سفارت ایتالیا از کشور خارج شده و پس از انتقال به آذربایجان، راهی رم شده است. این عملیات تخلیه در شرایطی انجام شد که درگیریهای نظامی منطقهای به سرعت در حال گسترش بود.
کاردینال متیو در پی رسیدن به رم در پیامی کوتاه خطاب به مسیحیان ایران نوشت: «دیروز به رم رسیدم، اما این سفر بدون احساس تاسف و اندوه برای برادران و خواهرانمان در ایران نبود.» او در ادامه افزود: «تا زمانی که در انتظار بازگشت هستید، برای دگرگونی دلها به سوی آرامش درونی دعا کنید.»
کلیسای کاتولیک در ایران یکی از کوچکترین و در عین حال کمشنیدهترین جوامع مسیحی در جهان به شمار میرود. بر اساس آمارهای کلیسایی، جمعیت کاتولیکها در این کشور تنها چند هزار نفر است و بخش لاتین آن حدود ۱۳۰۰ مومن دارد.
در سالهای اخیر، کاردینال متیو مسئولیت رهبری این جامعه کوچک را بر عهده داشته است؛ جامعهای که فعالیت آن بیشتر بر حضور معنوی، خدمت شبانی و حفظ ارتباط با کلیسای جهانی متمرکز بوده است.
او که در سال ۲۰۲۱ به عنوان اسقف اعظم تهران ــ اصفهان منصوب شد، در سال ۲۰۲۴ توسط پاپ فرانسیس به مقام کاردینالی رسید؛ اقدامی که از نگاه بسیاری از تحلیلگران نشانه توجه واتیکان به جوامع مسیحی کوچک در مناطق حساس جهان تلقی شد.
کاردینال متیو پیش از این نیز بارها نسبت به افزایش تنشها در خاورمیانه هشدار داده بود. او در مصاحبهای در سال گذشته، نسبت به گسترش دیدگاهی که صلح را از طریق قدرت نظامی جستوجو میکند، ابراز نگرانی کرده بود.
او گفته بود: «شنیدن این ایده که میتوان با زور به صلح دست یافت نگرانکننده است؛ جایی که خشونت به تنها راه رسیدگی به درگیریها تبدیل میشود.»
به گفته او، افزایش احساسات ملیگرایانه در منطقه، باعث شده است کشورها به سمت تقویت تسلیحات و ایجاد موانع بیشتر حرکت کنند؛ روندی که خطر درگیریهای گستردهتر را افزایش میدهد.
در هفتههای اخیر، پاپ لئو چهاردهم بارها نسبت به پیامدهای انسانی جنگ در خاورمیانه هشدار داده و از همه طرفها خواسته است راه گفتوگو را جایگزین درگیری نظامی کنند.
او در یکی از پیامهای اخیر خود گفت که ادامه خشونتها میتواند منطقه را به سوی بیثباتی گستردهتری سوق دهد و از جامعه جهانی خواست برای پایان یافتن جنگ دعا کنند.
دیدار پاپ با کاردینال متیو نیز در همین چارچوب ارزیابی میشود؛ دیداری که علاوه بر جنبه شبانی، فرصتی برای دریافت گزارشی مستقیم از وضعیت مسیحیان و مردم ایران در بحبوحه بحرانهای اخیر فراهم کرده است.
