از ادعای حمایت تا بازداشت مسیحیان و برگزاری مراسم چهلم علی خامنهای در کلیسا
برگزاری مراسم چهلم علی خامنهای در کلیسای «سرکیس مقدس»، تناقض آشکارجمهوری اسلامی در برخورد با مسیحیان و بازداشتهای مکرر آنهاست.
در حالی که گزارشهای متعددی طی سالهای گذشته از فشار، محدودیت و حتی بازداشت شهروندان مسیحی در ایران منتشر شده، برگزاری مراسم رسمی در یک کلیسا با حضور مقامات حکومتی، تصویری متناقض و پرسشبرانگیز از سیاستهای جمهوری اسلامی ارائه میدهد. این دوگانگی رفتاری، بار دیگر موضوع برخورد گزینشی با اقلیتهای مذهبی را به مرکز توجه آورده است.
مراسمی که روز گذشته ۱۹ فروردین برابر با ۸ اپریل به مناسبت چهلم علی خامنهای رهبر پیشین جمهوری اسلامی، با حضور مقامهای رسمی برگزار شد، در ظاهر تلاشی برای نمایش همبستگی میان ادیان مختلف در ایران بود. در این مراسم که در کلیسای سرکیس مقدس برگزار شد، نمایندگان اقلیتهای مذهبی نیز حضور داشتند و هر یک به بیان دیدگاههای خود پرداختند. با این حال، منتقدان معتقدند چنین رویدادهایی بیش از آنکه نشاندهنده احترام واقعی به آزادیهای مذهبی باشد، جنبه نمایشی دارد.
در بخشی از این مراسم، پیام اسقف اعظم خلیفه ارمنیان قرائت شد که در آن آمده است: «در این جنگ، رهبر انقلاب و دختران مدرسه شجره وجمعی دیگر از مسئولان و مردم شهید شدند، برای روح آنها آرزوی آرامش دارم. درطول ۲۷سال مسئولیتم در تهران، او را رهبری خردمند، ایران دوست و میهن دوست شناختم. او هرگز اجازه نداد وحدت مردم و تمامیت ارزی کشور به هیچ شکلی به خطر بیافتد. ما بعنوان یکی از اقلیتهای ایران، بر رهبری خردمندانه او اذعان میکنیم.»
همچنین نماینده جامعه ارامنه به برگزاری برنامههای مشابه در دیگر شهرها اشاره کرد و گفت: «همزمان این برنامه در کلیسای شرق ارومیه، جامعه ارامنه هم همین برنامه را برگزار و عصر امروز هم جامعه آشوریان ویکشنبه آتی هم ارامنه اصفهان برنامه خواهند داشت.»
او در ادامه افزود: «چهل روز از شهادت مقتدرانه آیتالله خامنهای میگذرد، رهبری که پس از سالها مجاهدات در مسیر دفاع از میهن، به قافله شهدا پیوست. ما هم این ضایعه را به مثابه فقدان میدانیم، پیوند جامعه ارامنه و ما ناگسستنی است. خانوادههای شهدای ارامنه با شگفتی از ایشان استقبال میکردند. این اندوه بزرگ مربوط به مرزهای ایران نماند بلکه در لبنان و ارمنستان هم غم این ضایعه را دارند.»
در بخش دیگری از مراسم، نماینده جامعه کلیمیان ایران نیز اظهار داشت: «ما در ایام کلیمیان هستیم و در این ایام، جامعه کلیمیان اجازه سوگواری یا عزاداری ندارند، چون در این ماه نیاز به آرامش روح تمام اموات وجود دارد، بخاطر همین جامعه کلیمی نتوانست مراسم چهلم رهبر شهید را برپا کند به همین دلیل من سلام رهبر کلیمیان را به همه ابلاغ میکنم.»
او همچنین افزود: «خیلیها تصور کردند با شهادت رهبری ایران، ایران از پا در میآید. از قوای نظامی و مسلح ایران تشکر میکنم و امید که رهبر جوانمان هم جای پدر را بگیرند. خاطرم است دوره ریاست جمهوری آقای رفسنجانی، صدا و سیما چند بار به اشتباه به جای صهیونیست از یهودیت نام برد. ما نامه نوشتیم به رهبری و ایشان نامه را سه روز نشده مطالعه و ایشان هم دستور دادند که توهینی به جامعه یهودیت نشود. احترام گذاشتن به تمام اقلیتها برای رهبر شهید بسیار حایز اهمیت بود.»
اسقف «وانیان» روحانی جامعه آشوریان تهران نیز گفت: «ما ایران را دوست داریم و برای کشور عزیزمان جان میدهیم. کسانی که آن سوی آب نشستند و قضاوت میکنند، قضاوتشان با خدا خواهد بود. خداوند روح امام و شهدا را قرین رحمت خود کند.»
در ادامه، برخی نمایندگان مجلس نیز سخنرانیهایی در حمایت از وحدت ملی ایراد کردند. از جمله گفته شد: «مردم ایران از هر دین، قومیت ومذهبی طی چهل روز گذشته نشان دادند که ایران عزیز و نظام را مورد حمایت قرار میدهند.»
با این حال، آنچه این مراسم را به موضوعی بحثبرانگیز تبدیل میکند، نه صرف برگزاری آن، بلکه تضاد میان این نمایش وحدت با گزارشهای مستمر از محدودیتهای مذهبی است. پرسش اصلی منتقدان این است که چگونه حکومتی که متهم به برخورد با مسیحیان و محدود کردن فعالیتهای مذهبی آنان است، همزمان از فضای کلیسا برای برگزاری مراسم رسمی خود استفاده میکند؟
این تناقض، بیش از هر چیز، ضرورت بازنگری در رویکردهای عملی نسبت به آزادیهای دینی را برجسته میکند؛ چرا که نمایشهای نمادین، بدون تغییرات واقعی در سیاستها، نمیتواند پاسخگوی این پرسشها باشد.
