وقتی جنگ، باورها را تغییر میدهد؛ روایت تازه گرایش به مسیحیت در خاورمیانه
گزارشهای تازه از کرهجنوبی و خاورمیانه نشان میدهد شماری از شهروندان اهل سوریه، لبنان، عراق و ترکیه، جنگ، خشونت گروههای افراطی و تجربههای روحانی را از عوامل اصلی تغییر مسیر زندگی خود میدانند؛ موضوعی که همزمان با بحثهای گسترده درباره آزادی دینی در منطقه همراه شده است.
در حالی که خاورمیانه همچنان با جنگ، بحرانهای انسانی و موج گسترده آوارگی روبهروست، گزارشهای تازه رسانههای مسیحی بینالمللی از افزایش گرایش برخی مسلمانانِ سابق به مسیحیت حکایت دارد؛ پدیدهای که به گفته فعالان کلیسایی، بیش از هر چیز در میان قربانیان جنگ و مهاجران دیده میشود.
شبکه خبری CBN News اخیرا در گزارشی، از نشست گروهی از شهروندان مسیحیشده در شهر سئولِ کرهجنوبی خبر داد؛ افرادی از سوریه، لبنان، ترکیه و عراق که میگویند تجربه جنگ، سرخوردگی از افراطگرایی مذهبی و همچنین تجربههای شخصی روحانی، آنها را به سمت ایمان مسیحی سوق داده است.
در این نشست، کشیش «ژرژ هوسنی» که بیش از پنج دهه در میان کردهای خاورمیانه فعالیت بشارتی داشته، گفته است: «هر بار که جنگی رخ میدهد، موج تازهای از گرایش به مسیحیت شکل میگیرد. مردم از خشونت و از باورهایی که تصور میکنند عامل این ویرانیهاست، خسته و ناامید شدهاند.»
او همچنین عملکرد رهبران سیاسی و گروههای افراطی را یکی از عوامل مهم تغییر نگاه برخی مردم منطقه دانسته و گفته است بسیاری از جنگزدگان، اکنون درباره رابطه میان خشونت و مذهب پرسشهای جدی مطرح میکنند.
بخش مهمی از این روایتها، به جنگ داخلی سوریه و موج آوارگان پس از سال ۲۰۱۱ بازمیگردد. طبق این گزارش، بسیاری از پناهجویان سوری پس از ورود به لبنان و دیگر کشورها، برای نخستینبار ارتباط نزدیکی با مراکز مسیحی و کلیساها برقرار کردند.
هوسنی توضیح داده است که تیمهای خیابانی وابسته به مراکز مسیحی، در میان آوارگان سوری فعالیت میکردند؛ افرادی که اغلب بدون خانه، شغل یا منابع مالی در شرایط بسیار دشوار زندگی میکردند. او مدعی شده این فعالیتها در طول سالهای گذشته باعث گرایش شمار زیادی از این شهروندان به مسیحیت شده است.
گزارشهای دیگری نیز در سالهای گذشته از افزایش گرایش برخی جنگزدگان سوری به مسیحیت منتشر شده بود. برخی رسانههای بینالمللی نوشتهاند شماری از ساکنان مناطق جنگزده، پس از تجربه خشونتهای گروه داعش، به کلیساهای محلی روی آوردهاند.
در یکی از این روایتها، فردی که مدتی در اسارت داعش بوده، گفته است: «بعد از آنچه با چشم خودم از خشونت دیدم، نسبت به باورهای قبلیام دچار تردید شدم.»
یکی از موضوعاتی که در بسیاری از این گزارشها تکرار میشود، مسئله «رویا» و تجربههای شخصی مذهبی است؛ موضوعی که در روایت شهروندان خاورمیانهای بارها دیده شده است.
کشیش نهاد که سابقه زندانی شدن در سوریه را دارد، در گفتوگو با CBN شرح داده که در دوران حبس انفرادی، پس از درد شدید جسمانی و ناامیدی کامل، رویایی از فردی سفیدپوش دیده که با روغن زیتون بدن او را لمس میکرده است. او میگوید آن شخص به او گفته: «تو محبوب من هستی و من تو را بسیار دوست دارم.»
او همچنین گفته بود پیش از زندان، کتابی از بیلی گراهام را مطالعه کرده و دعای پایانی آن کتاب تاثیر عمیقی بر او گذاشته بود.
چنین روایتهایی پیشتر نیز در میان برخی مهاجران سوری، ایرانی و عراقی منتشر شده بود. رسانههای مسیحی غربی طی سالهای اخیر، بارها از افرادی نوشتهاند که مدعیاند در خواب یا رویا، عیسی مسیح را دیدهاند و همین تجربه مسیر زندگی آنها را تغییر داده است.
با وجود انتشار مداوم چنین روایتهایی، کارشناسان مسائل دینی معتقدند ارائه آمار دقیق درباره تغییر دین در خاورمیانه بسیار دشوار است؛ بهویژه به این دلیل که بسیاری از افراد، به خاطر نگرانیهای امنیتی یا فشارهای اجتماعی، باور جدید خود را آشکار نمیکنند.
برخی نهادهای پژوهشی غربی نیز تاکید کردهاند که ادعاهای مربوط به تغییر دین گسترده در خاورمیانه، به دلیل نبود آمار مستقل و قابل راستیآزمایی، همچنان محل بحث است.
با این حال، ناظران میگویند آنچه قابل انکار نیست، افزایش روایتهای شخصی درباره سرخوردگی از افراطگرایی مذهبی، بحرانهای انسانی و جستوجوی معنویت تازه در میان بخشی از جنگزدگان خاورمیانه است.
رهبران کلیسایی شرکتکننده در نشست سئول نیز معتقدند کلیساها باید خود را برای موج تازهای از گرایش به مسیحیت آماده کنند؛ موجی که به باور آنها، بیش از هر زمان دیگری به آموزش، حمایت روحی و امنیت اجتماعی نیاز دارد.
