آتشبس زیر سؤال؛ انتقاد تند ترامپ از ایران و جنگ روایتها میان تهران و واشینگتن
با انتقاد تند ترامپ از ایران و افزایش تناقضها پس از آتشبس، جنگ روایتها میان تهران و واشینگتن شدت گرفته است.
در حالی که توافق آتشبس میان ایالات متحده آمریکا و ایران با هدف کاهش تنشها شکل گرفته، تحولات میدانی و اظهارات متناقض طرفها، این توافق را در هالهای از ابهام قرار داده است.
دونالد ترامپ در تازهترین واکنش خود، عملکرد تهران در بازگشایی تنگه هرمز را بهشدت مورد انتقاد قرار داده و آن را مغایر با توافقات انجامشده دانست. او در پیامی نوشت: «ایران در انجام یک کار بسیار ضعیف عمل میکند، برخی حتی میگویند شرمآور، در اجازه دادن به عبور نفت از تنگه هرمز. این چیزی نیست که ما بر سر آن توافق کردهایم.»
در مقابل، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با انتشار اطلاعیهای رسمی، هرگونه حمله در ساعات پس از آغاز آتشبس را رد کرد. در این بیانیه آمده است: «طی ساعات گذشته، خبرگزاریهای مختلف گزارشهایی در خصوص حمله پهپادی و موشکی به تاسیسات برخی از کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس منتشر کردهاند. به اطلاع میرساند که نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران در ساعات آتشبس تا این ساعت، مطلقا هیچ پرتابی به سوی هیچ یک از کشورها نداشتهاند.»
این نهاد نظامی همچنین ادعا کرده است که گزارشهای منتشرشده درباره حملات، به اقدامات ایالات متحده آمریکا و اسرائیل مربوط میشود؛ ادعایی که تاکنون با واکنش رسمی این کشورها همراه نبوده است.
همزمان با این تنشها، کویت از حمله به یکی از پایگاههای گارد ملی خود خبر داد. مقامهای این کشور اعلام کردند که پهپادهای متخاصم یک پایگاه را هدف قرار دادهاند که به خسارات مادی قابل توجهی انجامیده، هرچند تلفات انسانی گزارش نشده است.
این حادثه، نگرانیها درباره شکننده بودن آتشبس و احتمال گسترش درگیریها در منطقه خلیج فارس را افزایش داده است.
در داخل آمریکا نیز این توافق با انتقادهایی مواجه شده است. «سارا الفرت» عضو کمیته نیروهای مسلح، خواستار شفافسازی بیشتر درباره جزئیات این توافق و مسیر آینده شده است.
او گفت: «ما جلسات محرمانه متعددی درباره جنگ داشتهایم، اما هرگز گفتوگویی علنی برگزار نشده است. بسیار مهم است که مردم امریکا نوعی راهبرد یا برنامه را بشنوند. ما باید پیش از ورود به جنگ، این را میشنیدیم و حالا نیاز داریم بدانیم راه خروج چیست.»
الفرت همچنین نسبت به افزایش بودجه نظامی ابراز تردید کرد و افزود که اقدام دولت ترامپ، بدون مجوز کنگره انجام شده است. او با اشاره به روند جنگ عراق یادآور شد که در آن زمان، «جرج دبلیوبوش» پیش از آغاز جنگ، حمایت کنگره را جلب کرده بود.
وی همچنین افزود: «رییس جمهور هیچ تلاشی برای وارد کردن کنگره به این برنامهریزی انجام نداده است. برخی همکارانم نیز از اعمال نظارت و ایجاد توازن در برابر این رییس جمهور خودداری میکنند و این موضوع بسیار ناامیدکننده است.»
تنگه هرمز همچنان بهعنوان یکی از حساسترین نقاط بحران باقی مانده است. با وجود برخی گزارشها درباره عبور محدود نفتکشها، تردد در این مسیر حیاتی هنوز به حالت عادی بازنگشته و بسیاری از کشتیها در انتظار عبور هستند.
کارشناسان بینالمللی معتقدند هرگونه اختلال در این گذرگاه، میتواند پیامدهای گستردهای بر بازار جهانی انرژی داشته باشد و حتی به افزایش شدید قیمتها منجر شود.
در همین حال، محمدباقر قالیباف نیز با اشاره به ادامه حملات اسرائیل به لبنان، این اقدامات را نقض آتشبس دانست و هشدار داد که ادامه این روند میتواند مذاکرات میان تهران و واشینگتن را تحت تاثیر قرار دهد. او تاکید کرد که در صورت تداوم این شرایط، ادامه گفتگوها ممکن است معنایی نداشته باشد.
مجموعه این تحولات نشان میدهد که آتشبس اعلامشده، بیش از آنکه به کاهش تنشها منجر شود، به صحنهای برای تقابل روایتها و افزایش بیاعتمادی میان طرفها تبدیل شده است؛ وضعیتی که میتواند آینده مذاکرات و ثبات منطقه را با چالشهای جدی مواجه کند.
