Uitspraken van ‘Mike Pompeo’ over versnelling van instorting Islamitische Republiek
«Mike Pompeo» gaf in een analyse een waarschuwend beeld van een «regime in neergang» en een mogelijkheid om de instorting van de Islamitische Republiek te versnellen door aan de zijde van het Iraanse volk te staan.
Mike Pompeo, voormalig Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, heeft in een analytisch artikel gepubliceerd op de website van Fox News een onverholen beeld geschetst van de huidige situatie van de Islamitische Republiek Iran en beschrijft het regime als één dat zowel binnenlands als regionaal duidelijke tekenen van afbraak en neergang vertoont.
Hij benadrukt dat deze omstandigheden een historische kans bieden voor Amerikaanse beleidsmakers om door druk op het Iraanse bewind op te voeren en het volk te steunen, het pad van instorting van dit systeem vlakker te maken.
Pompeo verwijst naar een reeks maatregelen die in de afgelopen jaren door de regering van Donald Trump evenals door Israël zijn genomen om de militaire en plaatsvervangingsarmen van de Islamitische Republiek te verzwakken (inclusief de 12-daagse oorlog) en schrijft: «De Islamitische Republiek is niet langer de voormalige regionale macht en staat nu op elk front voor een crisis. De Iraanse militaire infrastructuur is ernstig verzwakt en het nucleaire programma heeft ernstig tegenslag opgelopen. Het netwerk van plaatsvervangingskrachten stort in over het hele Midden-Oosten.»
Volgens hem beperkt deze neergang zich niet alleen tot het buitenland. Pompeo beschrijft de binnenlandse situatie in Iran ook als kritiek en schrijft: «De binnenlandse toestand is ook somber. Door chronisch economisch wanbeheer, corruptie en internationale isolatie is de economie ingestort en wordt het land geconfronteerd met watertekort. Het regime, dat geen volksvondst geniet en de behoeften van het volk niet kan vervullen, heeft slechts één instrument om controle uit te oefenen: regering door angst.»
Deze beoordeling sluit aan bij talrijke rapporten van internationale mensenrechtenorganisaties die in de afgelopen jaren melding hebben gemaakt van toenemende onderdrukking, brede arrestaties en ernstige beperkingen tegen minderheden, waaronder christenen, in Iran; een onderdrukking die volgens critici een teken is van structurele zwakte van een regime, niet van zijn kracht.
Pompeo bekritiseert in een ander deel van het artikel het standpunt dat er «geen alternatief» bestaat voor de Islamitische Republiek en stelt duidelijk: «Dit inzicht is in elk opzicht onjuist. Het negeert de dromen van miljoenen Iraniërs die hun leven hebben riskeerd voor verandering en ontkent het bestaan van een georganiseerde en democratische oppositie.»
Verwijzend naar de recente landwijd protesten in Iran, gelooft hij dat het volk herhaaldelijk en duidelijk zijn voorkeur heeft uitgesproken. Pompeo schrijft: «Het Iraanse volk heeft in opeenvolgende golven van opstanden zijn voorkeur volkomen duidelijk gemaakt. Ze willen niet beide godsdienst regering noch monarchie. Ze willen een vrije, democratische republiek die verantwoording schuldig is aan haar burgers.»
De voormalig Amerikaanse buitenlandminister verwijst naar historische voorbeelden om de huidige situatie van de Islamitische Republiek toe te lichten en zegt, met een herinnering aan de val van de Berlijnse Muur en de plotselinge val van Bashar Assads regering: «Iran vertoont vandaag dezelfde klassieke tekenen van afbraak; tekenen die meestal aan de instorting van autoritaire regimes voorafgaan.»
Pompeo, die als een van de belangrijkste architecten van de campagne van «maximale druk» tegen de Islamitische Republiek wordt beschouwd, benadrukt dat het niet de taak van Amerika is om het precieze moment van instorting te voorspellen, maar om de omstandigheden daarna voor te bereiden. Hij schrijft: «Het is niet de taak van Amerikaanse beleidsmakers om het precieze moment van regimeverzwakking te voorspellen, maar om de omgeving zo in te richten dat wanneer instorting plaatsvindt, het resultaat stabiliteit is en geen chaos. Dit vereist een realistische benadering die bereid is voorbij de mislukte diplomatieke formules uit het verleden te gaan.»
Naar zijn mening wordt dezelfde logica gezien in de beleid van Donald Trump jegens Iran, zowel in zijn eerste als tweede ambtstermijn: «Dit tweede kenmerk kenmerkt het beleid van Donald Trump jegens Iran zowel in zijn eerste als in zijn tweede ambtstermijn. Nu heeft hij de gelegenheid om zijn historische prestaties in het Midden-Oosten met werkelijk transformatieve successen af te ronden en de neergang van het Iraanse regime te versnellen.»
Tegelijk maakt Pompeo duidelijk dat regimeverandering in Iran niet van buitenaf mag en kan worden opgelegd. Met de nadruk op de doorslaggevende rol van het Iraanse volk zegt hij: «Geen buitenlandse macht mag hun wil vervangen.» Echter, volgens hem kan de internationale gemeenschap wel een ondersteunende rol spelen: «We kunnen het verlangen van het volk naar verandering helpen door externe druk op te voeren en mensen te steunen die naar een vreedzaam, democratisch en westvriendelijk toekomst streven. Onze taak is eenvoudig; aan de zijde van het Iraanse volk staan, het democratische perspectief dat zij hebben gekozen erkennen, en het geld, legitimiteit en immuniteit ontzeggnen waarop de heersende geestelijken voor hun voortbestaan vertrouwen.»
Deze stellingname komt voort op een moment waarop veel Iraanse christenen, zowel in het land als in ballingschap, de Islamitische Republiek zien als één van de belangrijkste hindernissen voor religievrijheid en menselijke waardigheid. Vanuit hun perspectief zijn Pompeo’s uitspraken niet alleen een geopolitieke analyse, maar een weerklank van een volksbehoefte die jaren lang zwaar is bevorderd voor vrijheid, rechtvaardigheid en een ander toekomstperspectief.
