۱۶ شهروند کُرد در مهاباد مجموعا به ۷۷ سال و ۹ ماه زندان محکوم شدند
۱۶ شهروند کُرد اهل مهاباد که در جریان موج بازداشتهای امنیتی آذر ۱۴۰۳ بازداشت شده بودند، بر اساس احکام صادرشده از سوی دادگاه انقلاب این شهر در مجموع به ۷۷ سال و ۹ ماه حبس تعزیری محکوم شدهاند؛ پروندهای که پیشتر گزارشهای حقوقبشری از بازداشت بدون ارائه حکم قضایی، انتقال به بازداشتگاه اطلاعات ارومیه و محرومیت متهمان از دسترسی به وکیل و خانواده در جریان آن منتشر کرده بودند.
بر اساس اطلاعات منتشرشده درباره این پرونده، شعبه اول دادگاه انقلاب مهاباد به ریاست قاضی «احد سیامی» برای ۱۶ شهروند کُرد، احکام حبس صادر کرده است. اتهامات مطرحشده علیه آنان شامل «اجتماع و تبانی»، «عضویت یا ارتباط با گروههای مخالف جمهوری اسلامی»، «تبلیغ علیه نظام» و «فعالیت در شبکههای اجتماعی» عنوان شده است.
مطابق احکام صادرشده، «عبدالله هوشمند» و «عبدالرحمن قوه» هر یک به هفت سال و یک ماه حبس تعزیری محکوم شدهاند. همچنین «عبدالله قوه»، «قادر خرامانفر»، «جلال صدفی»، «علی معروفی»، «آرام مبذوله»، «یوسف تال»، «ریبوار رسولی»، «ایوب رسولی»، «عثمان جهانیفر»، «رحمان دانا»، «سالار شمسبرهان» و «زانیار سیداحمدی» هر یک به پنج سال زندان محکوم شدهاند.
در بخش دیگری از این پرونده، «نازنین الیاسی» به دو سال حبس و «کمال مسعودی» به پنج ماه حبس تعزیری محکوم شدهاند. مجموع این احکام به ۷۷ سال و ۹ ماه زندان میرسد.
بررسی گزارشهای منتشرشده از سوی منابع حقوقبشری، نشان میدهد که پرونده این افراد در پی موج گسترده بازداشت شهروندان کُرد در مهاباد در آذر ۱۴۰۳ شکل گرفته است. شبکه حقوق بشر کردستان در گزارشهای خود اعلام کرده بود که نیروهای وزارت اطلاعات در فاصله ۱۴ تا ۱۶ دسامبر ۲۰۲۴ شماری از شهروندان مهاباد، از جمله «ایوب رسولی»، «ریبوار رسولی»، «رحمان دانا»، «عثمان (شوانه) جهانیفر»، «زانیار سیداحمدی»، «آرام مبذوله»، «یوسف قال«، «قادر خرامانفر»، «جلال صدفی» و «کمال مسعودی» را بازداشت کردند.
در برخی موارد، نیروهای امنیتی با مراجعه به منازل افراد و بدون ارائه حکم قضایی اقدام به بازداشت آنان کردند و تعدادی از بازداشتشدگان، برای بازجویی به بازداشتگاه وزارت اطلاعات در ارومیه منتقل شدند.
شبکه حقوق بشر کردستان همچنین گزارش کرده بود که شماری از این افراد در طول دوران بازداشت از دسترسی به وکیل و ملاقات با خانواده محروم بودهاند. این نهاد در مورد ایوب و ریبوار رسولی نیز تصریح کرده است که آنها بدون ارائه حکم قضایی بازداشت و از ملاقات خانوادگی و دسترسی به نماینده حقوقی محروم شدند.
این پرونده در ماههای بعد نیز ادامه پیدا کرد. شبکه حقوق بشر کردستان در اپریل ۲۰۲۵ گزارش داده بود که نازنین الیاسی، عثمان جهانیفر، رحمان دانا، یوسف قال، عبدالله هوشمند، زانیار سیداحمدی و هورِه قوه، با قرار وثیقه آزاد شدهاند؛ در همان زمان، قادر خرامانفر، سالار شمسبرهان، جلال صدفی، علی معروفی، آرام مبذوله و عبدالله قوه همچنان در بازداشت بودند.
نازنین الیاسی نیز پس از انتقال از بازداشتگاه وزارت اطلاعات در ارومیه به زندان مرکزی این شهر، در ۱۰ اپریل ۲۰۲۵ با وثیقه آزاد شد. گزارش KHRN میگوید او در دوران بازداشت، از دسترسی به وکیل و ملاقات با خانواده محروم بوده است.
در ادامه، وضعیت برخی دیگر از بازداشتشدگان نیز تغییر کرد. شبکه حقوق بشر کردستان در سپتامبر ۲۰۲۵ از آزادی موقت سالار شمسبرهان، ایوب رسولی، ریبوار رسولی و علی معروفی با وثیقه خبر داد و نوشت این افراد پس از ماهها نگهداری در زندان مهاباد آزاد شدهاند.
صدور این احکام در حالی است که گزارشهای حقوقبشری طی سالهای اخیر، بارها از بازداشت شهروندان کُرد در مناطق غربی ایران و طرح اتهامات امنیتی علیه آنان خبر دادهاند.
گزارشهای KHRN درباره موج بازداشتهای مهاباد نشان میدهد که این عملیات امنیتی در دسامبر ۲۰۲۴ تنها به چند نفر محدود نبوده و شمار قابل توجهی از شهروندان این منطقه را دربر گرفته است.
در این میان، موضوع محرومیت متهمان از دسترسی سریع به وکیل و خانواده، انتقال آنان به مراکز امنیتی خارج از محل سکونت و نگهداری طولانیمدت پیش از محاکمه، از جمله مواردی است که در گزارشهای حقوقبشری درباره این پروندهها مورد انتقاد قرار گرفته است.
با توجه به مجموع احکام اعلامشده، پرونده ۱۶ شهروند اهل مهاباد اکنون با صدور ۷۷ سال و ۹ ماه حبس تعزیری وارد مرحله تازهای شده است؛ احکامی که بخش عمده آن به اتهامات مرتبط با فعالیت سیاسی، ارتباط با گروههای مخالف جمهوری اسلامی و فعالیت در فضای مجازی مربوط میشود.
