ترامپ مانع حمله تازه اسرائیل به ایران شد، اما گزینه جنگ همچنان روی میز است
روزنامه فایننشال تایمز گزارش داد که بنیامین نتانیاهو برای حمله‌ای چندروزه و گسترده‌تر به ایران در مهرماه، به ارتش اسرائیل آماده‌باش داده بود، اما دونالد ترامپ با آغاز دوباره جنگ پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا مخالفت کرد. بنا بر این گزارش، تاسیسات هسته‌ای، نیروگاه‌ها و زیرساخت‌های غیرنظامی ایران در فهرست اهداف احتمالی قرار داشتند و منابع آگاه، احتمال حمله‌ای تازه در هفته‌های آینده را منتفی نمی‌دانند.
فایننشال تایمز روز جاری چهارشنبه ۲۱ اکتبر، به نقل از سه منبع آگاه گزارش داد که بنیامین نتانیاهو نخست‌وزیر اسرائیل، از ارتش این کشور خواسته بود برای اجرای یک کارزار چندروزه حمله به ایران در آخر هفته ۱۰ اکتبر آماده شود. این عملیات قرار بود از حملات مشترک آمریکا و اسرائیل در ماه فوریه شدیدتر باشد؛ حملاتی که به گسترش درگیری نظامی میان تهران و واشینگتن انجامید.
بر اساس این گزارش، فهرست اهداف احتمالی تنها به تاسیسات هسته‌ای و مراکز مرتبط با حکومت ایران محدود نبود و زیرساخت‌های غیرنظامی، از جمله نیروگاه‌ها را نیز در بر می‌گرفت. منابع مورد استناد روزنامه گفته‌اند مقام‌های اسرائیلی فهرست تازه‌ای از اهداف را که بر پایه اطلاعات جدید تهیه شده بود، در اختیار طرف آمریکایی گذاشته بودند.
با این حال، جزئیات این طرح از سوی مقام‌های اسرائیلی به‌طور رسمی تایید نشده است. دفتر نخست‌وزیر اسرائیل به درخواست فایننشال تایمز پاسخ نداد و ارتش اسرائیل نیز درباره این گزارش اظهارنظر نکرد.
به گفته منابع فایننشال تایمز، یکی از نگرانی‌های اصلی دونالد ترامپ، ازسرگیری جنگ پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره آمریکا در سوم نوامبر برابر با ۱۲ آبان، بود. این انتخابات می‌تواند بر وضعیت سیاسی دولت او و توانایی جمهوری‌خواهان برای حفظ اکثریت در کنگره تاثیر بگذارد.
«آنا کلی» معاون سخنگوی کاخ سفید، در گفت‌وگو با فایننشال تایمز وضعیت اقتصادی و نظامی جمهوری اسلامی را نامساعد توصیف کرد و گفت آمریکا پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای به ایران حمله نخواهد کرد.
این موضع با گزارش‌هایی هم‌خوان است که می‌گویند دولت آمریکا در مقطع کنونی تمایلی به آغاز دوباره عملیات نظامی ندارد. با این حال، مخالفت با حمله در آستانه انتخابات لزوما به معنای کنار گذاشته‌شدن گزینه نظامی در آینده نیست.
یکی از منابع آگاه از برنامه‌ریزی نظامی اسرائیل به فایننشال تایمز گفت: «یا توافقی خواهد بود یا حمله‌ای.» این جمله که در گزارش روزنامه به‌عنوان ارزیابی یکی از منابع نقل شده، نشان‌دهنده ادامه ابهام درباره مسیر پیش‌رو است: آیا تلاش‌های دیپلماتیک می‌تواند به توافقی میان تهران و واشینگتن منجر شود، یا اختلاف‌ها بار دیگر به رویارویی نظامی خواهد انجامید؟
بر اساس گزارش فایننشال تایمز، یکی از منابع احتمال داده است که آماده‌سازی‌های نظامی اسرائیل با هدف افزایش فشار بر جمهوری اسلامی در جریان مذاکرات انجام شده باشد. در این برداشت، نمایش آمادگی برای حمله می‌تواند ابزاری برای واداشتن طرف مقابل به پذیرش شروط توافق باشد. با این حال، این ارزیابی یک احتمال مطرح‌شده از سوی منبعی آگاه است و به‌معنای اثبات چنین هدفی از سوی دولت اسرائیل نیست.
همین گزارش احتمال مشارکت دوباره هر دو کشور، آمریکا و اسرائیل، در حملات احتمالی آینده را نیز مطرح می‌کند؛ اما درباره تصمیم نهایی یا زمان مشخصی برای عملیات تازه، تایید رسمی منتشر نشده است.
گزارش طرح احتمالی حمله به ایران در شرایطی منتشر شده که ارتش اسرائیل پیش از انتخابات کنست در ۲۷ اکتبر، برابر با ۵ آبان، محدودیت‌هایی برای مرخصی نیروها اعلام کرده است. بر اساس گزارش رسانه‌های اسرائیلی، «ایال زمیر» رئیس ستاد کل ارتش، دستور داده است مرخصی نیروها از پنجشنبه محدود یا لغو شود و سطح آمادگی در یگان‌ها افزایش یابد.
مقام‌های نظامی اسرائیل این اقدامات را در چارچوب آمادگی برای تامین امنیت انتخابات و حفظ هوشیاری در جبهه‌های مختلف توضیح داده‌اند. بنابراین، نمی‌توان صرفا از روی لغو مرخصی‌ها نتیجه گرفت که ارتش برای حمله به ایران تصمیم نهایی گرفته است.
هم‌زمان، گزارش شده است که «پیت هگست» وزیر دفاع آمریکا، در سفری اعلام‌نشده به اسرائیل، با نتانیاهو در پایگاه هوایی عوفدا دیدار کرده است. برخی گزارش‌ها از حضور مقام‌هایی از امارات متحده عربی در این دیدار سخن گفته‌اند؛ با این حال، جزئیات کامل و هدف نهایی این نشست به‌طور مستقل روشن نشده است.
بازتاب گزارش فایننشال تایمز در رسانه‌های بین‌المللی نشان می‌دهد احتمال بازگشت به درگیری نظامی همچنان بخشی از محاسبات امنیتی منطقه است. با این همه، باید میان سه موضوع تفاوت گذاشت: آماده‌شدن یک طرح نظامی، تصمیم سیاسی برای اجرای آن و آغاز واقعی حمله. گزارش منتشرشده از طرحی آماده‌شده و مخالفت ترامپ در مقطع مورد اشاره سخن می‌گوید، اما به‌تنهایی ثابت نمی‌کند که حمله‌ای تازه حتما انجام خواهد شد.
از سوی دیگر، نزدیک‌شدن انتخابات در اسرائیل و آمریکا، به این بحران بُعد سیاسی نیز داده است. تصمیم‌گیری درباره حمله احتمالی می‌تواند علاوه بر پیامدهای نظامی، بر قیمت انرژی، امنیت منطقه و تلاش‌های دیپلماتیک اثر بگذارد.
تا زمان انتشار این گزارش، اعلام رسمی و مستقلی مبنی بر صدور دستور نهایی برای حمله جدید به ایران منتشر نشده است. در نتیجه، احتمال ازسرگیری جنگ را باید جدی دانست، اما نه به‌عنوان رویدادی قطعی یا دارای زمان‌بندی مشخص.
