شاهزاده رضا پهلوی جایزه «سلیمان» را در لهستان دریافت کرد
شاهزاده رضا پهلوی در جریان سفر به لهستان، جایزه «سلیمان» انجمن یهودیان اروپا را در شهر کراکوف دریافت کرد؛ جایزه‌ای که این انجمن به پاس دوستی پایدار و حمایت او از جامعه یهودیان به وی اهدا کرده است. او در مراسم دریافت جایزه، جمهوری اسلامی را تهدیدی علیه مردم ایران، جامعه یهودیان و امنیت جهان آزاد توصیف کرد و خواستار اقدام جدی‌تر کشورهای اروپایی در برابر حکومت تهران شد.
شاهزاده رضا پهلوی روز گذشته دوشنبه 9 نوامبر برابر با ۱۸ آبان در مراسمی در «کراکوف»، جایزه «سلیمان» را از انجمن یهودیان اروپا دریافت کرد. این نشان افتخاری که با عنوان «جایزه شاه سلیمان» نیز شناخته می‌شود، از سوی انجمن به پاس حمایت و دوستی او با جامعه یهودیان و مواضعش علیه یهودستیزی اهدا شد. مراسم در آستانه سالگرد «شب بلورین» برگزار شد؛ شبی در نوامبر ۱۹۳۸ که حملات سازمان‌یافته نازی‌ها به یهودیان آلمان و اتریش، کشتار، بازداشت و تخریب کنیسه‌ها و کسب‌وکارهای یهودیان را در پی داشت. وی به همراه «یاسمین پهلوی» همسرش، در روز جاری سه‌شنبه 10 نوامبر برابر با ۱۹ آبان نیز، از اردوگاه «آشویتس ـ برکناو» بازدید و به قربانیان هولوکاست ادای احترام کرد.
پهلوی در سخنرانی خود هنگام دریافت جایزه، جمهوری اسلامی را جنبشی فراملی، انقلابی و جهادگرا خواند و گفت این حکومت ایران را به پایگاهی برای تروریسم جهانی تبدیل کرده است. او با اشاره به سرکوب و کشتار معترضان در ایران گفت: «مردم این کشور نخستین قربانیان و گروگان‌های جمهوری اسلامی هستند و مبارزه آنان برای آزادی، تنها به آینده ایران محدود نمی‌شود.»
وی در بخش دیگری از سخنانش گفت: «جمهوری اسلامی جنبشی فراملی، انقلابی و جهادگرا است که خاک ایران را اشغال و آن را به مرکز فرماندهی تروریسم جهانی تبدیل کرده است. مردم ایران نخستین گروگان‌های این رژیم‌اند و امروز دوشادوش جهان آزاد علیه همان فاشیست‌هایی مبارزه می‌کنند که یهودیان را هدف قرار داده‌اند.»
رضا پهلوی در ادامه تاکید کرد که کشورهای اروپایی نباید برای مقابله با تهدیدهای جمهوری اسلامی منتظر وقوع حمله تروریستی دیگری در خاک اروپا بمانند. او حمایت از مردم ایران را نه‌فقط مسئولیتی اخلاقی، بلکه ضرورتی برای امنیت اروپا و جهان دانست.
او با یادآوری پیوند تاریخی ایرانیان و یهودیان، گفت که موضع مردم ایران در برابر یهودستیزی روشن است و نوادگان کوروش و فرزندان ایرانیانی که در دوران جنگ جهانی دوم به پناهجویان لهستانی پناه دادند، امروز نیز در کنار جامعه یهودیان ایستاده‌اند.
شاهزاده پهلوی همچنین با اشاره به تجربه تاریخی مقابله با حکومت‌های تمامیت‌خواه، از کشورهای اروپایی خواست سیاست مماشات با جمهوری اسلامی را کنار بگذارند و اقدامات عملی‌تری برای حمایت از مردم ایران انجام دهند. او در سخنان خود بر آزادی، حقوق بشر و حق مردم ایران برای تعیین آینده سیاسی کشورشان تاکید کرد.
یک روز پس از دریافت جایزه، رضا پهلوی و همسرش یاسمین پهلوی، از مجموعه اردوگاه‌های آشویتس ــ برکناو در لهستان بازدید کردند. این بازدید با هدف گرامی‌داشت یاد قربانیان هولوکاست و ادای احترام به میلیون‌ها انسانی انجام شد که در جریان جنایت‌های آلمان نازی جان خود را از دست دادند.
آشویتس در نزدیکی شهر «اوش‌وینچیم» لهستان قرار داشت و در دوران اشغال این کشور به دست آلمان نازی، به بزرگ‌ترین مجموعه اردوگاه‌های کار اجباری و کشتار تبدیل شد. بر اساس آمار موزه دولتی آشویتس ــ برکناو، نازی‌ها حدود یک میلیون و سیصد هزار نفر را به این مجموعه تبعید کردند و دست‌کم یک میلیون و صد هزار نفر در آن به قتل رسیدند. حدود یک میلیون نفر از قربانیان یهودی بودند؛ در کنار آنان، ده‌ها هزار لهستانی، روما، اسیر جنگی شوروی و افراد دیگری از ملیت‌های مختلف نیز جان باختند.
دروازه ورودی اردوگاه اصلی آشویتس یک (Auschwitz I) به عبارت آلمانی «Arbeit macht frei» مزین بود؛ عبارتی به معنای «کار، انسان را آزاد می‌کند» که در عمل، در برابر واقعیت اسارت، شکنجه، گرسنگی و کشتار زندانیان، به نمادی از فریب و خشونت نظام نازی تبدیل شد.
پس از اجرای سیاست موسوم به «راه‌حل نهایی» برای نابودی یهودیان اروپا، آشویتس– برکناو به یکی از اصلی‌ترین مراکز کشتار جمعی تبدیل شد. شمار زیادی از یهودیان تبعیدشده از کشورهای مختلف اروپا، به‌ویژه در اتاق‌های گاز این مجموعه به قتل رسیدند.
در ۲۷ ژانویه ۱۹۴۵، نیروهای ارتش سرخ شوروی، اردوگاه آشویتس را آزاد کردند. هزاران زندانی باقی‌مانده در شرایطی به‌شدت وخیم در اردوگاه پیدا شدند؛ بسیاری از زندانیان دیگر نیز پیش از رسیدن نیروهای شوروی، در جریان راهپیمایی‌های مرگ، به اجبار به سمت غرب منتقل شده بودند.
تاکید شاهزاده رضا پهلوی بر پیوند تاریخی ایرانیان و یهودیان، به پیشینه‌ای چندصدساله اشاره دارد. در سنت تاریخی و حافظه جمعی یهودیان، نام کوروش بزرگ با پایان تبعید بابلی و اجازه بازگشت بخشی از یهودیان به سرزمین خود و بازسازی معبد اورشلیم پیوند خورده است.
در جریان جنگ جهانی دوم نیز ایران میزبان شماری از پناهجویان لهستانی بود که از مسیر اتحاد شوروی به ایران رسیدند. در میان آنان، کودکان یهودی نیز حضور داشتند که بعدها به «کودکان تهران» شهرت یافتند. این تجربه تاریخی، یکی از محورهای مهم سخنان پهلوی در مراسم کراکوف بود.
بازدید از آشویتس نیز در همین چارچوب نمادین قرار می‌گیرد: یادآوری فاجعه‌ای که یهودیان اروپا و دیگر قربانیان نازیسم را هدف قرار داد و تاکید بر ضرورت مقابله با یهودستیزی، نفرت‌پراکنی و جنایت‌های سازمان‌یافته علیه انسان‌ها.
دریافت جایزه سلیمان و حضور در آشویتس، دو بخش اصلی سفر لهستان رضا پهلوی را تشکیل دادند؛ سفری که در سخنان او، با پیوند میان آزادی مردم ایران، امنیت جهان و ضرورت ایستادگی در برابر یهودستیزی همراه بود.
