Doodvonnissen van drie demonstranten vernietigd en 46 jaar gevangenisstraf voor twee aangehouden demonstranten
Ondanks de vernietiging van doodvonnissen tegen drie personen die tijdens de decemberprotesten van 1404 waren aangehouden, blijft de Islamitische Republiek zware straffen tegen demonstranten uitvaardigen. Terwijl tientallen mensen tijdens deze protesten zijn gedood, staan veel aangehouden demonstranten terecht op beschuldigingen van veiligheidsmisdrijven, met gevaar op terechtstelling of jarenlange gevangenisstraf; een proces dat mensenrechtenorganisaties beschouwen als onderdeel van een systematisch onderdrukkingsbeleid tegen demonstranten.
Hoewel het Hooggerechtshof van de Islamitische Republiek de doodvonnissen tegen drie personen die tijdens de decemberprotesten van 1404 waren aangehouden heeft vernietigd, betekent dit besluit niet het einde van hun gerechtelijke vervolging. De zaak van deze gevangenen is verwezen naar een gelijkwaardige afdeling voor herziening en zij lopen nog steeds het risico dat zware straffen, inclusief de doodstraf, opnieuw worden uitgesproken.
Volgens berichten van mensenrechtenorganisaties is het doodvonnis tegen “Ali Fatah” (Kamali), dat eerder door afdeling 26 van de Revolutionaire Rechtbank in Teheran onder voorzitterschap van rechter Iman Afshari met de beschuldiging van “hostiliteit” was uitgesproken, vernietigd door het Hooggerechtshof. Ali Fatah, die in bezit is van een studentenverblijf in Maleisië, was naar Iran teruggekeerd om zijn familie te bezoeken, maar werd op 22 december aangehouden tijdens de protesten en enkele maanden later ter dood veroordeeld. Volgens berichten heeft hij tijdens zijn hechtenis ernstige psychische problemen ondervonden en is hij meerdere keren naar het psychiatrisch ziekenhuis Razi overgebracht voor behandeling.
Het Hooggerechtshof heeft ook de doodvonnissen tegen “Behrouz Zamani-Nejad” en zijn zoon “Kourosh Zamani-Nejad” vernietigd. Deze twee waren samen met “Bita Hamthi” en “Mohammad Reza Majidi-Asl” ter dood veroordeeld op beschuldigingen van zaken als “operationele maatregelen voor een staat in strijd met de Verenigde Staten”. Eerder waren de doodvonnissen tegen Bita Hamthi en haar echtgenoot al vernietigd. Desondanks staan al deze verdachten nog steeds voor gevangenisstraf en vermogensinbeslagname, en hun zaak zal opnieuw voor het gerechtshof worden behandeld.
De tegen deze personen ingebrachte beschuldigingen zijn vooral gebaseerd op aanwezigheid bij protestbijeekomsten, het scanderen van leuzen en beweringen zoals vernieling van openbaar eigendom of wapenbezit; echter, op basis van gepubliceerde informatie, bevatten de uitgesproken vonissen geen gedocumenteerde en specifieke details over de onafhankelijke rol van elke verdachte; een kwestie die herhaaldelijk door mensenrechtenadvocaten en organisaties ter verdediging van mensenrechten is bekritiseerd.
Terwijl bepaalde doodvonnissen zijn vernietigd, gaat het proces van het uitvaardigen van zware straffen tegen andere aangehouden personen voort. Het meest recente voorbeeld is de veroordeling van de 23-jarige “Abolfazl Rahbar” en zijn neef “Omid Rahbar” (24), die respectievelijk tot 20 en 26 jaar gevangenisstraf zijn veroordeeld; in totaal 46 jaar gevangenisstraf vanwege beschuldigingen zoals “lidmaatschap van een oppositiegroep” en zaken van veiligheidskwesties. Deze twee zijn ook aangehouden demonstranten uit de decemberprotesten en worden momenteel vastgehouden in de gevangenis van Qarchak in Karaj.
De decemberprotesten van 1404 waren een van de bloedigste protestgolven in recent jaren in Iran. Berichten gepubliceerd door mensenrechtenorganisaties tonen aan dat een aanzienlijk aantal burgers is gedood tijdens de onderdrukking van deze protesten door veiligheids- en militaire krachten, en duizenden zijn aangehouden. Veel families van slachtoffers zijn nog steeds het recht op het vrijuit houden van herdenkingsbijeekomsten, toegang tot gerechtigheid en informatie over het lot van hun dierbaren ontzegd.
In de maanden na deze protesten heeft het gerechtshapparaat van de Islamitische Republiek, door uitgebreide veiligheidsdossiers in te stellen, doodvonnissen uit te vaardigen, lange gevangenisstraffen op te leggen en vermogen in beslag te nemen, de druk op aangehouden personen opgevoerd. Hoewel het Hooggerechtshof in sommige zaken doodvonnissen heeft vernietigd, betekenen deze beslissingen meestal niet de vrijspraak van de verdachten en veel van hen zijn nog steeds onderworpen aan herberechting en gelijkenis straffen.
Mensenrechtenactivisten zijn van mening dat wat vandaag in de zaak van aangehouden demonstranten uit de decemberprotesten wordt gezien, deel uitmaakt van een blijvend onderdrukningspatroon in de Islamitische Republiek; een patroon waarin, na de dood van demonstranten in de straten, aangehouden personen ook worden geconfronteerd met zware veiligheidsbeschuldigingen, rechtszaken zonder eerlijke procedurestandaarden en straffen zoals executie of tientallen jaren gevangenisstraf. Naar het oordeel van deze organisaties heeft de voortzetting van dit proces niet alleen zorgen over de mensenrechtensituatie in Iran verergerd, maar heeft het ook de noodzaak om wereldwijde aandacht en vervolgmaking met betrekking tot het lot van politieke en gewetensgevangenen in Iran versterkt.
