Hoger Gerechtshof bevestigt doodvonnis voor Arman Morafati

Het Hoger Gerechtshof van Iran heeft het doodvonnis tegen Arman Morafati, een 38-jarige Koerdische burger uit Saghez en een van de arrestanten van de protesten in december 2024, bevestigd. Hij was samen met Mehrdad Mohammadnia en Ashkan Maleki in één zaak terecht gesteld; beiden werden in juni geëxecuteerd. Nu het vonnis van Morafati definitief is, staat ook het leven van de derde verdachte in deze zaak in ernstig gevaar.

Volgens mensenrechtenorganisaties heeft het Hoger Gerechtshof het doodvonnis tegen Arman Morafati ongewijzigd bevestigd en definitief gemaakt. Morafati, afkomstig uit Saghez en woonachtig in Teheran, wordt momenteel vastgehouden in afdeling 3, sectie 37 van de gevangenis Qezelhesar in Karaj. Het eerste vonnis tegen hem werd uitgesproken door afdeling 15 van de Revolutionaire Rechtbank van Teheran onder leiding van rechter Abolqassem Solwati.

Een van de belangrijkste aspekten van deze zaak is hoe Morafati’s aanklacht is gewijzigd tijdens de gerechtelijke procedure. Volgens Hengaw stelde de openbaar aanklager in Morafati’s verhoor in maart 2024 eerst voor dat de aanklacht luiddde: “Samenzwering voor het plegen van een misdrijf tegen de binnenlandse veiligheid van het land door deelname aan protesten.”

Rechter Solwati wijzigde echter, onder verwijzing naar artikel 280 van het Wetboek van Strafvordering, de aanklacht en verzwaarde deze tot: “Deelname aan operationele activiteiten tegen de veiligheid van het land, onrechtmatig betreden van religieuze gebouwen met voornemen tot vernieling, en deelname aan brandstichting in een moskee en theologisch seminarium.” Volgens Hengaw was het doodvonnis tegen Morafati gebaseerd op deze aangepaste aanklacht.

Deze wijziging roept belangrijke vragen op over de gerechtelijke procedure: Had de verdachte voldoende gelegenheid om zich tegen de nieuwe aanklacht te verdedigen? Was het mogelijk een effectieve verdediging voor te bereiden tegen een aanklacht die gedurende het proces was gewijzigd? En zijn het bewijsmateriaal en de bewijzen op onafhankelijke en transparante wijze onderzocht? In een zaak met een uitkomst die gevolgen kan hebben voor het leven, is een duidelijk antwoord op deze vragen onontbeerlijk.

Arman Morafati werd samen met twee Koerdische burgers uit Qorveh, Mehrdad Mohammadnia en Ashkan Maleki, in dezelfde zaak terecht gesteld. Hun doodvonnissen werden, na bevestiging door het Hoger Gerechtshof, uitgevoerd op de ochtend van 1 juni 2026. Regeringsmedia beschuldigden hen van deelname aan brandstichting in de moskee Jafari en het theologisch seminarium Imam Hadi in Teheran.

Nu Morafati’s vonnis is bevestigd, heeft de zaak waarin twee verdachten hun leven hebben verloren een stadium bereikt waarin de derde verdachte ook met de dreiging van uitvoering van zijn doodvonnis wordt geconfronteerd. Dit proces verhevigt opnieuw de bezorgdheid over het gebruik van de doodstraf in zaken die verband houden met de decemberprotesten.

Volgens gepubliceerde informatie verdiende Arman Morafati zijn brood als arbeider op de groente- en fruitmarkt van Teheran om zijn gezin te onderhouden, en hij is vader van twee jonge kinderen. Enkele jaren geleden verloor hij zijn vader, moeder en zus in een gaslekkageongeval in Saghez, en geen van zijn naaste familieleden leeft nog.

Deze details zijn niet slechts fragmenten uit het persoonlijke leven van een gevangene; zij herinneren ons aan de menselijke gevolgen van de uitvoering van doodvonnissen: twee kinderen kunnen hun vader verliezen, en een gezin dat eerder al het verlies van dierbare familieleden heeft moeten doorstaan, wordt opnieuw bedreigd met het verlies van een van zijn weinige steunpilaren.

De zaak van Arman Morafati is niet in een vacuüm ontstaan. Amnesty International meldde in haar rapport van 28 juli 2026 een toename van het aantal doodvonnissen tegen arrestanten van de januariprotesten en stelde vast dat minimaal 15 doodvonnissen door de Revolutionaire Rechtbanken waren uitgesproken en 13 vonnissen door het Hoger Gerechtshof waren bevestigd. De organisatie waarschuwde dat het werkelijke aantal zaken waarschijnlijk hoger is.

Human Rights Watch beschreef in zijn rapport van 10 september 2026 de executie van betogersprotestanten als onderdeel van een voortdurende campagne van doodstrafexecties en waarschuwde tegen haastige rechtszaken en ernstige schendingen van het recht op een eerlijk proces in zaken met betrekking tot de decemberprotesten.

In deze omstandigheden is de bevestiging van het doodvonnis tegen Arman Morafati niet alleen bericht dat de straf van een gevangene definitief is geworden; het is nog een bewijs van de uitbreiding van dodelijke zaken tegen arrestanten van de protesten. Wanneer twee verdachten in één zaak zijn geëxecuteerd en het vonnis van de derde verdachte door het Hoger Gerechtshof wordt bevestigd, wordt de noodzaak van onafhankelijk onderzoek van bewijsmateriaal, waarborging van het recht op verdediging en stopzetting van de executie van doodvonnissen meer dan ooit duidelijk.

Deelname aan protesten mag, zelfs als dit gepaard gaat met beschuldigingen van misdrijven, geen reden zijn om fundamentele beginselen van gerechtelijke procedures en het recht op leven opzij te schuiven. In de zaak van Arman Morafati is nu de dringende vraag: zal er, voordat het definitieve vonnis in een terechtstelling wordt omgezet, een werkelijke kans zijn voor een billijk onderzoek van de zaak en ter voorkoming van nog een executie?