Onderdrukking op universiteiten, schorsing van studenten en uitbreiding van landelijke protesten in wetenschappelijke centra

Onderdrukking op universiteiten, gelijktijdig met de schorsing van studenten en het hoogtepunt van landelijke protesten in de grootste instellingen voor hoger onderwijs in Iran, getuigt van de afkeer van studenten tegen de huidige regering en hun aanhoudende verzet ondanks ernstige onderdrukking.

Met het begin van de heropening van universiteiten in heel Iran hebben veel grote Iraanse universiteiten opnieuw protestbijeenkomsten zien ontstaan; protesten die zich uitstrekken van Teheran tot Mashhad en Isphahan en gepaard gaan met oproepingen, schorsingen, arrestaties en onderwijskundige beperkingen. In het meest recente geval werden drie studenten van de Universiteit van Teheran tijdelijk van hun studie en toegang tot de universiteit ontzegd; een maatregel die door waarnemers wordt gezien als een teken van verscherpte disciplinaire druk op de studentenbeweging.

Volgens gepubliceerde verslagen zijn drie studenten van de Universiteit van Teheran vanwege wat wordt aangeduid als “belediging van de vlag en nationale symbolen” tijdens protestbijeenkomsten op bevel van de universiteitsrechtleider tijdelijk uit school gestuurd. Volgens dit verslag zullen deze studenten op grond van artikel 117 van het disciplinaire reglement tot en met de zitting van de disciplinaire commissie geen toegang tot de universiteit hebben. De identiteit van deze studenten is niet officieel bekendgemaakt en meer details over de behandeling zijn evenmin gepubliceerd.

Critici stellen dat het gebruik van brede en uitlegbare termen de weg opent voor snelle en juridisch ondoorzichtige behandeling; een benadering die in recente jaren herhaaldelijk tegen studentenactivisten is toegepast.

Ook in de afgelopen dagen hebben protestbijeenkomsten plaatsgevonden in een aantal instellingen voor hoger onderwijs, waaronder de Sharif University of Technology, Amirkabir University of Technology, Allameh Tabatabai University, Al-Zahra University, Ferdowsi University in Mashhad en vele andere universiteiten. Studenten protesteerden op deze bijeenkomsten tegen de veiligheidssfeer, oproepingen van vakbondsactivisten, culturele beperkingen en disciplinaire maatregelen.

Verslagen gepubliceerd op sociale netwerken duiden erop dat enkele bijeenkomsten eindigden met de aanwezigheid van beveiligings- en veiligheidspersoneel en dat een aantal studenten werd gearresteerd of ter verklaring werd opgeroepen. Mensenrechtenorganisaties hebben in recente jaren bericht over de uitvaardiging van honderden schorsingsbesluiten, uitsluiting uit studentenhuizen en zelfs expulsie voor protesterende studenten.

Tijdens de uitgebreide protesten in 2022 verklaarden mensenrechtenorganisaties dat honderden studenten op verschillende universiteiten in het land waren gearresteerd. Er werden ook verslagen gepubliceerd over de dood van een aantal studenten in straatprotesten in hetzelfde jaar, waarvan de namen door families en onafhankelijke media werden bekendgemaakt. Desondanks zijn exacte statistieken vanwege het ontbreken van officiële transparantie nog steeds onduidelijk.

Bovendien hebben universitaire disciplinaire commissies naast recente arrestaties talrijke uitspraken gedaan, waaronder schorsing voor een of meer semesters, overdracht naar andere universiteiten en permanente expulsie. Sommige studenten zijn ook uitgesloten van voortgezet onderwijs op hoger niveau.

De universiteit in Iran heeft altijd een prominente rol gespeeld in maatschappelijke en politieke ontwikkelingen. Van de gebeurtenissen van 18 Tir 1999 tot protesten in 2009, 2017, 2019, 2022 en nu in de recente protesten in Iran, hebben studenten vooraan gestaan in de protesten. Deze historische achtergrond heeft ertoe geleid dat studentenactiviteiten altijd met bijzondere gevoeligheid door veiligheidsinstanties worden behandeld.

In de afgelopen dagen zijn ook verslagen gepubliceerd over toegenomen veiligheidstoezicht, installatie van meer camera’s, oproepingen van vakbondsactivisten en druk om verklaringen te ondertekenen. Op sommige universiteiten hebben studenten melding gemaakt van beperkingen op het houden van culturele bijeenkomsten en kritische programma’s.

Hoewel de schorsing van de drie studenten van de Universiteit van Teheran oppervlakkig gezien een beperkte disciplinaire zaak lijkt, krijgt zij betekenis in een bredere context van druk op het universitaire klimaat. Veel studenten geloven dat disciplinaire maatregelen niet alleen protesten niet het zwijgen hebben opgelegd, maar de kloof tussen universiteitsbestuur en studentenlichamen hebben verdiept.

Nu rijst de vraag of het beleid van schorsing, expulsie en veiligheidsmaaatregelen de golf van eisen van studenten kan bedwingen of dat universiteiten opnieuw zullen uitgroeien tot een bepalend centrum in maatschappelijke veranderingen in het land? Het antwoord op deze vraag hangt af van hoe verantwoordelijken omgaan met studenteneisen en in hoeverre zij stemmen van critici in wetenschappelijke omgevingen kunnen tolereren.