Versterking van het Armeense erfgoed in Iran met opening van steenmuseum in Qara Kelisa en bezorgdheid over de toekomst van deze gemeenschap

Gelijktijdig met de jaarlijkse ceremonie ‘Badarak’ in Qara Kelisa is het eerste steenmuseum van dit werelderfgoedcomplex geopend; een initiatief dat bijdraagt tot het behoud van het historische erfgoed van de Armenen in Iran, maar tegelijkertijd hebben de afnemende bevolking van Armenen, wijdverspreide migratie en sluiting van kerken ernstige vragen opgeroepen over de toekomst van deze christelijke gemeenschap in Iran.

Gelijktijdig met de jaarlijkse ceremonie ‘Badarak’ in het werelderfgoedcomplex van de kerk van Sint-Thaddeus (Qara Kelisa) in de stad Chaldran is het steenmuseum van dit historische complex geopend in aanwezigheid van provinciale autoriteiten, verantwoordelijken voor cultureel erfgoed en leiders van de Armeense kerk. Het museum is opgericht met als doel de bescherming van historische kunstwerken en de aanvulling van de toeristieke infrastructuur van een van de belangrijkste christelijke heiligdommen van Iran. Dit nieuws is ook gepubliceerd door binnenlandse mediaorganen en officiële bronnen van het Iraanse cultureel erfgoed.

Het nieuw opgerichte museum bevat inschripties, stenen fragmenten, architectonische elementen en kunstwerken uit opgravingen en restauratieprojecten van de afgelopen jaren. Verantwoordelijken voor cultureel erfgoed zeggen dat deze werken deel uitmaken van het verhaal van de vorming en ontwikkeling van een van de oudste christelijke centra in de regio, en dat zij onderzoekers en bezoekers de mogelijkheid bieden deze nauwkeuriger te bestuderen.

‘Rasoul Moqabeli’, adjunct voor politieke en sociale zaken van de gouverneur van West-Azerbeidzjan, beschouwde bij de opening van dit museum de bescherming van het cultureel erfgoed als onderdeel van duurzame ontwikkeling van de regio en benadrukte dat de oprichting van dergelijke centra, naast de bewaring van historische monumenten, kan bijdragen aan de bloei van religieus en cultureel toerisme in het noordwesten van Iran.

‘Morteza Safari’, directeur-generaal van cultureel erfgoed, toerisme en ambachten van West-Azerbeidzjan, verwees eveneens naar de historische waarde van de steenreliëfs en architectonische fragmenten in het museum en zei: “Deze collectie biedt naast het gebruik door toeristen een platform voor wetenschappelijk onderzoek naar de geschiedenis, kunst en architectuur van de kerk van Sint-Thaddeus en de beschavingen van de regio.”

Tijdens deze ceremonie sprak Aartsbisschop ‘Grigory Chiftchyan’, Primas van alle Armenen van Azerbeidzjan, zijn waardering uit voor de samenwerking tussen overheidsinstanties en de Armeense kerk bij de bescherming van dit gemeenschappelijk erfgoed. Hij uitte de hoop dat de ontwikkeling van culturele en toeristieke infrastructuur bezoekers uit binnen- en buitenland meer mogelijkheden biedt om kennis te maken met de geschiedenis van het christendom in Iran en de cultuur van samenleven van religies.

Qara Kelisa, ingeschreven op de Werelderfgoedlijst van Unesco, ontvangt elk jaar duizenden Armeense pelgrims uit Iran en verschillende landen die naar deze heilige plaats reizen om deel te nemen aan de religieuze ceremonie ‘Badarak’. Deze ceremonie geldt als een van de belangrijkste religieuze bijeenkomsten van de Armeense gemeenschap in Iran.

De opening van het steenmuseum vindt echter plaats in omstandigheden waarin veel Armeense instellingen en organisaties die zich inzetten voor mensenrechten bezorgdheid hebben geuit over de voortdurende afname van de Armeense bevolking in Iran. In de afgelopen decennia hebben wijdverspreide migratie van Armenen, met name van jongeren, geleid tot een drastische bevolkingsdaling van deze gemeenschap. Onderzoekers en Armeense activisten beschouwen factoren als economische beperkingen, beperkte arbeidsvoorzieningen en bepaalde structurele discriminatie als oorzaken van dit proces.

De bevolkingsdaling heeft gevolgen die verder gaan dan statistieken. In recente jaren voeren een aantal Armeense kerken in verschillende steden in Iran, vanwege de afname van het aantal actieve gelovigen, geen regelmatige erediensten meer uit, en sommige worden alleen bij speciale gelegenheden geopend. Daarnaast zijn er rapporten van mensenrechtenorganisaties en onafhankelijke mediaorganen gepubliceerd over functiewijziging, vernietiging of problemen met betrekking tot het eigendom van bepaalde eigendommen en gebouwen die verbonden zijn aan de Armeense gemeenschap, hoewel de autoriteiten van de Islamitische Republiek deze zaken over het algemeen niet hebben bevestigd.

In dergelijke omstandigheden, hoewel projecten zoals de opening van het steenmuseum van Qara Kelisa een belangrijke rol spelen in het behoud van het historische en culturele erfgoed van christenen in Iran, benadrukken leiders en activisten van de Armeense gemeenschap dat het behoud van historische gebouwen, zonder aandacht voor de bevolkingssituatie en de sociale en religieuze rechten van deze gemeenschap, alleen niet de toekomst van een van de oudste christelijke gemeenschappen in het Midden-Oosten kan garanderen.