پشت پرده تنشِ پس از ژنو و هشدار جهانی به شهروندان درباره خطر قریبالوقوع حمله
پس از آخرین دور مذاکرات ایران و واشینگتن در ژنو، چندین کشور با احتمال خطر قریبالوقوع حمله علیه ایران، به شهروندان خود اعلام کردن کشورهای ایران و اسرائیل را ترک کنند.
پس از اتمام دور سوم مذاکرات هستهای ایران و ایالات متحده آمریکا در ژنو که با میانجیگری عمان برگزار شد، تحولات سیاسی ـ امنیتی در سطح بینالمللی سرعت گرفته است. گفتوگوهایی در شرایطی ادامه یافتند که هر دو طرف روی نقاط اختلافی مهم، از جمله برنامه موشکی و غنیسازی اورانیوم تاکید داشتند و هنوز به راهحل قطعی نرسیدهاند.
آمریکا ضمن افزایش نیروهای نظامی در منطقه و تهدید به اقدام نظامی در صورت عدم توافق، رویکردی دوگانه اتخاذ کرده: همزمان با ادامه مذاکرات، هشدارها درباره احتمال درگیری نظامی را افزایش داده است.
در پی این شرایط، چندین کشور به شهروندان خود درباره خطر بالقوه امنیتی در ایران و منطقه هشدار داده و در مواردی خواستار خروج آنها شدهاند:
- دولتهای آلمان، هند، سوئد، لهستان، صربستان، کرهجنوبی، قبرس، بریتانیا، و استرالیا از شهروندان خود خواستهاند ایران را به دلیل وضعیت امنیتی ناپایدار، ترک و یا سفر به این کشور را لغو کنند.
- ایالات متحده علاوه بر توصیههای مشابه برای ایران، برای کارکنان غیرضروری سفارت خود در اسرائیل نیز مجوز خروج داده است که نمایانگر نگرانی واشینگتن از گسترش تنشها در خاورمیانه است.
- برخی دولتها خانوادههای دیپلماتها و کارکنان خود را نیز از منطقه خارج کردهاند، حتی در کشورهایی که درگیر گفتوگوهای مستقیم نیستند.
این هشدارها در حالی صادر میشود که شرکتهای هواپیمایی نیز پروازهای خود به ایران را کاهش داده یا تا تابستان تعلیق کردهاند.
به باور تحلیلگران اگرچه مذاکرات هستهای ادامه داشتهاند، اما حضور گسترده نیروهای نظامی آمریکا و استقرار سلاحهای پیشرفته در خاورمیانه، پیام روشنی از برنامههای احتمالی جنگ داده است.
برخی تحلیلها نشان میدهد که کشورها از احتمال شکست مذاکرات و تبدیل تنش دیپلماتیک به درگیری مستقیم نگران هستند، به همین دلیل با صدور توصیههای خروج، میکوشند شهروندان خود را از پیامدهای ناگوار احتمالی حفظ کنند.
در ایران، گزارشهای رسمی بارها تاکید کردهاند که گفتوگوها تنها بر موضوع هستهای و رفع تحریمها متمرکز است و تهران از «حق استفاده صلحآمیز از انرژی هستهای» دفاع میکند. اما علاوه بر این، فضای رسانهای داخلی و خارجی، بر تهدیدات موشکی و واکنشهای نظامی احتمالی تاکید دارد.
با وجود اینکه دور سوم مذاکرات ایران و آمریکا پایان یافته و طرفین هنوز به راهحل قطعی نرسیدهاند، هشدارهای بینالمللی و توصیهها درباره خروج اتباع از ایران و اسرائیل، نشاندهنده نگرانی گسترده جهانی از احتمال تشدید تنشهاست. ترکیب هشدارهای رسمی، خروج خانوادهها و کاهش پروازها، فضای نامطمئنی را برای ایرانیان، دیپلماتها و گردشگران خارجی ایجاد کرده است، حتی زمانی که مذاکرهکنندگان هنوز در تلاش برای یافتن راهحل دیپلماتیک هستند.
