پنهانکاری در لباس پَر، افشای عملیات سپاه با پوشش پیشمرگه در کردستان ایران
پنهانکاری در لباس پَر، نه یک روایت تئوری، بلکه با گزارشها و شواهد میدانی تایید شده نشان میدهد چگونه نیروهای سپاه پاسداران با پوشش «پیشمرگههای کرد» در شهر کامیاران، علیه شهروندان و گروههای کُرد فعالیت میکنند.
در روز جاری سهشنبه ۳ مارچ برابر با ۱۲ اسفند، گزارش جدید سازمان حقوق بشر «ههنگاو» نشان میدهد که گروهی از افراد با لباس مبدل شبیه به لباس سازمانی پیشمرگههای احزاب کردستان، در مسیر منتهی به روستای «تروهریز» در نزدیکی شهر کامیاران، با چندین خودروی سایپا تردد کردند. این تردد نه در خلوت، بلکه عمدا در سطح جاده و آشکار انجام شده تا حضور آنها دیده شود؛ اما بررسیهای ههنگاو حاکی از آن است که این افراد در واقع از اعضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بودهاند که با پوشش پیشمرگه در این منطقه ظاهر شدهاند.
تحقیقات ههنگاو هشدار میدهد که احتمال دارد چنین عملیاتهایی تنها محدود به کامیاران نباشد و در برخی دیگر از شهرهای کردستان نیز تکرار شود. این هشدار به شهروندان این منطقه توصیه میکند نسبت به نحوه برخورد با این افراد «باهوش» باشند، زیرا ظاهر آنها ممکن است فریبآمیز و مغایر با هویت واقعیشان باشد.
این گزارش، اگرچه بهروزرسانی مستقلی از حادثهای مشخص است، باید در بستر گستردهتر تنشها و سرکوبها در مناطق کردنشین ایران ارزیابی شود. طی ماههای اخیر، گزارشهای متعددی از بازداشت، ناپدید شدن اجباری و برخوردهای امنیتی با شهروندان کرد، از جمله در کامیاران، سنندج، مهاباد و سایر شهرها منتشر شده است؛ شماری از این بازداشتها بدون ارائه حکم قضایی و با شکنجه یا بازجوییهای خشونتآمیز همراه بودهاند که نگرانیهای جدی حقوق بشری ایجاد کرده است.
در کنار این وضعیت امنیتی، اقدامات نظامی سپاه پاسداران نیز در مناطق کردنشین شدت یافته است. تنها در هفته گذشته، گزارش شد که نیروهای تحت امر سپاه حداقل یازده نفر از اعضای ارشد حزب زندگی آزاد کردستان (PJAK) را در استان کرمانشاه دستگیر کردند، اقدامی که به ادعای مقامهای رسمی ایران «برای جلوگیری از عملیات خرابکارانه» صورت گرفته است، اما منتقدان حقوق بشر آن را سرکوب اپوزیسیون سیاسی میدانند.
همزمان، ههنگاو و دیگر نهادهای حقوق بشری از تشدید فشارها بر فعالان، مردم عادی و گروههای قومی خبر دادهاند؛ از بازداشتهای دستهجمعی گرفته تا ناپدید شدن افرادی که آخرین بار در جریان اعتراضات اخیر در کامیاران دیده شدهاند.
این نوع عملیات پنهان و شبهنظامی، بهخصوص در مناطقی مانند کردستان، یادآور الگوهای گذشته تنش و درگیری میان نیروهای امنیتی ایران و گروههای کُرد است، تنشی که تاریخ طولانی دارد و بارها به برخوردهای مسلحانه، بازداشتهای گسترده و بیاعتمادی عمیق منجر شده است.
کارشناسان و فعالان حقوق بشر معتقدند که استفاده از لباس و پوشش گروههای محلی برای انجام عملیات امنیتی، نه فقط مغایر با اصول شفافیت و حقوق بینالملل است، بلکه میتواند باعث افزایش تنش، تضعیف اعتماد عمومی و تشدید خشونت در جامعه شود.
با توجه به این تحولات، جامعه جهانی و نهادهای مستقل، باید به بررسی دقیقتر فعالیتهای نظامی و امنیتی در کردستان ایران، از جمله استفاده از پوششهای گمراهکننده و ناپدید شدن شهروندان بپردازند تا مانع از بروز نقضهای بیشتر حقوق بشر شوند.
