وزیر خارجه واتیکان حمله به ایران را محکوم کرد، هشدار درباره خطر جنگ پیشگیرانه برای صلح جهانی
وزیر خارجه واتیکان با محکوم کردن حمله به ایران، تاکید کرد که توجیه جنگ پیشگیرانه میتواند نظم حقوقی جهان را تضعیف کرده و مسیر حل بحرانها از طریق دیپلماسی را از بین ببرد.
در پی تشدید تنشها در خاورمیانه و حملات نظامی آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران، مقام ارشد دیپلماسی واتیکان نسبت به پیامدهای خطرناک چنین اقداماتی هشدار داد و بر ضرورت بازگشت به دیپلماسی برای حل اختلافات تاکید کرد.
کاردینال «پیترو پارولین» دبیر دولت و وزیر امور خارجه واتیکان، در گفتوگویی با رسانه رسمی این نهاد اعلام کرد که اتکای روزافزون کشورها به قدرت نظامی به جای سازوکارهای سیاسی و حقوقی بینالمللی، میتواند جهان را وارد چرخهای از خشونت و بیثباتی کند. او در این مصاحبه با ابراز نگرانی از روندهای اخیر در روابط بینالملل گفت اصولی که پس از جنگ جهانی دوم برای جلوگیری از جنگهای بزرگ شکل گرفته بود، امروز بیش از هر زمان دیگری در معرض تضعیف قرار گرفته است.
پارولین با اشاره به این حملات و استدلال مطرحشده درباره «جنگ پیشگیرانه»، هشدار داد که چنین رویکردی اگر به عنوان یک اصل پذیرفته شود، میتواند پیامدهای غیرقابلکنترلی برای امنیت جهانی داشته باشد. او در بخشی از این گفتوگو تصریح کرد: «اگر قرار باشد کشورها بر اساس معیارهای خود و بدون یک چارچوب حقوقی فراملی، حق جنگ پیشگیرانه را برای خود قائل شوند، کل جهان در معرض خطر آتشسوزی قرار میگیرد.»
وزیر خارجه واتیکان در ادامه سخنان خود بر این نکته تاکید کرد که صلح پایدار تنها از مسیر گفتوگو و سازوکارهای چندجانبه به دست میآید. به گفته او، سازمانهای بینالمللی و چارچوبهایی مانند منشور سازمان ملل با هدف جلوگیری از تکرار فجایع جنگهای بزرگ شکل گرفتند و کنار گذاشتن این اصول میتواند نظام حقوقی بینالملل را تضعیف کند.
او با انتقاد از افزایش رویکردهای نظامی در سیاست خارجی برخی کشورها اظهار داشت: «این تصور که صلح با سلاح به دست میآید، باطل است. فارغ از اینکه در علل یک جنگ، حق با چه کسی است، جنگ همواره قربانی و ویرانی به بار میآورد و اثرات مخربی بر غیرنظامیان خواهد داشت.»
پارولین همچنین با ابراز تاسف از روندی که آن را جایگزینی «قدرت قانون» با «قانون قدرت» توصیف کرد، هشدار داد که چنین تحولی میتواند نظم جهانی مبتنی بر قوانین بینالمللی را با بحران جدی مواجه کند.
این مقام واتیکان در بخش دیگری از سخنان خود به پیامدهای انسانی درگیریها در منطقه اشاره کرد و گفت جنگها نهتنها زیرساختها و اقتصاد کشورها را نابود میکنند، بلکه زندگی میلیونها غیرنظامی را نیز تحت تاثیر قرار میدهند. او افزود که درگیریهای جدید در خاورمیانه بار دیگر ملتهای این منطقه را در معرض خشونت و ناامنی قرار داده است.
بر اساس گزارشها، حملات نظامی اخیر آمریکا و اسرائیل علیه اهدافی در ایران، با هدف مهار برنامههای موشکی و هستهای این کشور انجام شده است؛ ادعایی که تهران آن را رد کرده و این حملات را نقض قوانین بینالمللی دانسته است. این عملیات نظامی، موجی از واکنشهای سیاسی و دیپلماتیک در سطح جهان به همراه داشته و نگرانیها درباره گسترش درگیری در منطقه را افزایش داده است.
پارولین در پاسخ به پرسشی درباره اعتراضات و تحولات داخلی ایران نیز، تاکید کرد که خواستهها و مطالبات مردم باید مورد توجه قرار گیرد و امکان بیان دیدگاهها در چارچوب قانون فراهم شود. با این حال او صراحتا اعلام کرد که مداخله نظامی خارجی نمیتواند راهحل چنین مسائل داخلی باشد.
او در این باره گفت: «آرمانهای ملت ایران باید شنیده شود و حق آزادی بیان آنها در چارچوب قانون تضمین گردد. این موضوع مایه نگرانی عمیق است، اما در عین حال باید از خود پرسید آیا واقعا کسی باور دارد که راهحل این مسائل داخلی میتواند از طریق پرتاب موشک و بمب به دست آید؟»
در مجموع، موضعگیری اخیر واتیکان نشاندهنده نگرانی جدی این نهاد مذهبی از گسترش رویکردهای نظامی در حل بحرانهای بینالمللی است. دیپلماسی واتیکان که معمولا با احتیاط درباره درگیریهای نظامی اظهارنظر میکند، این بار با لحنی صریح نسبت به پیامدهای جنگهای پیشگیرانه هشدار داده و بر ضرورت بازگشت کشورها به مسیر مذاکره، حقوق بینالملل و همکاریهای چندجانبه تاکید کرده است.
