حمله تند ترامپ به رهبر کاتولیکها؛ تنش تازه میان سیاست و مذهب بر سر ایران و امنیت جهانی
حمله تند ترامپ به پاپ لئو چهاردهم رهبر کاتولیکهای جهان، در حالی مطرح میشود که تنش میان سیاست و مذهب بر سر ایران و امنیت جهانی، به یکی از محورهای بحث در فضای بینالمللی تبدیل شده است.
در تازهترین نمونه از تقابل میان سیاستمداران و رهبران مذهبی، دونالد ترامپ رئیسجمهوری ایالات متحده، با انتشار بیانیهای، لحنی تند علیه پاپ لئو رهبر کاتولیکهای جهان اتخاذ و دیدگاههای او را بهشدت مورد انتقاد قرار داد.
ترامپ در این بیانیه، مواضع پاپ را در حوزههای مختلف از جمله امنیت، سیاست خارجی و برخورد با جرم و جنایت «ضعیف» توصیف کرده و گفت: «در مورد جرم و جنایت ضعیف و برای سیاست خارجی وحشتناک است.» این اظهارات در شرایطی بیان میشود که نقش رهبران مذهبی در شکلدهی به افکار عمومی درباره بحرانهای جهانی، از جمله ایران، بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است.
رئیسجمهوری آمریکا همچنین به اظهارات پاپ درباره «ترس» از سیاستهای دولت خود واکنش نشان داده و با اشاره به دوران همهگیری کرونا اظهار کرد: «درباره ترس از دولت ترامپ صحبت میکند، اما به ترسی که کلیسای کاتولیک و سایر سازمانهای مسیحی در طول کووید داشتند، اشاره نمیکند. زمانی که آنها کشیشها، واعظان و هر کس دیگری را به دلیل برگزاری مراسم کلیسا، حتی هنگام بیرون رفتن و با فاصله ده و حتی بیست فوت از هم، دستگیر میکردند.»
ترامپ در بخش دیگری از سخنان خود به مسائل ژئوپولیتیک اشاره کرده و بهطور مستقیم مواضع پاپ درباره ایران را زیر سئوال برده است. او تصریح کرد: «من پاپی نمیخواهم که فکر میکند اشکالی ندارد که جمهوری اسلامی ایران سلاح هستهای داشته باشد.» این اظهارات در حالی مطرح میشود که برنامه هستهای ایران و نگرانیهای بینالمللی درباره آن، همچنان یکی از موضوعات اصلی در روابط جهانی است.
وی همچنین به موضوع آمریکای لاتین پرداخته و درباره سیاستهای مربوط به ونزوئلا گفت: «من پاپی نمیخواهم که فکر کند حمله آمریکا به ونزوئلا وحشتناک است.» و در ادامه این کشور را به ارسال مواد مخدر و مجرمان به ایالات متحده متهم کرده است.
ترامپ در ادامه بیانیه خود با تاکید بر عملکرد دولتش گفت: «و من پاپی نمیخواهم که از رئیسجمهوری ایالات متحده انتقاد کند، در حالی که من دقیقا همان کاری را انجام میدهم که با رای قاطع مردم برای آن انتخاب شدم: کاهش بیسابقه جرم و جنایت و برقراری بهترین بازار بورس در تاریخ.»
از جنجالیترین بخشهای این بیانیه، ادعای او درباره انتخاب پاپ بود. او مدعی شد: «لئو باید قدردان باشد، چون همانطور که همه میدانند، انتخاب او یک غافلگیری بزرگ بود. او در هیچ فهرستی برای پاپ شدن نبود و فقط به این دلیل انتخاب شد که آمریکایی بود و کلیسا فکر میکرد این بهترین راه برای تعامل با رئیسجمهوری دونالد جی. ترامپ است. اگر من در کاخ سفید نبودم، لئو هم در واتیکان نبود.» این ادعا در حالی مطرح میشود که فرآیند انتخاب رهبر کاتولیکها، بهطور سنتی در چارچوب ساختار مستقل کلیسا و از طریق مجمع کاردینالها انجام میشود.
ترامپ همچنین از دیدارهای پاپ با چهرههای سیاسی انتقاد کرده و بهطور مشخص به David Axelrod اشاره کرده و گفت: «ارتباط با چنین افرادی برای من قابل قبول نیست.»
این تنش لفظی، در حالی شکل گرفته که در سالهای اخیر، اختلافنظر میان برخی رهبران سیاسی و مذهبی درباره موضوعاتی چون مهاجرت، عدالت اجتماعی، جنگ و صلح، بهویژه نحوه مواجهه با جمهوری اسلامی ایران، افزایش یافته است.
از سوی دیگر، وضعیت داخلی ایران، از جمله سرکوب اعتراضات مردمی، محدودیتهای گسترده اجتماعی و فشار بر اقلیتهای مذهبی، باعث شده این کشور به یکی از محورهای اصلی بحثهای اخلاقی و سیاسی در سطح جهانی تبدیل شود.
کارشناسان معتقدند چنین رویاروییهایی، نشاندهنده شکاف عمیقتر میان نگاههای سیاسی و دیدگاههای اخلاقی-مذهبی درباره مدیریت بحرانهای جهانی است؛ شکافی که در شرایط پرتنش کنونی، میتواند پیامدهای گستردهتری برای روابط بینالملل و افکار عمومی به همراه داشته باشد.
