«قالیباف»، از سرکوب خونین جوانان تا حاکم عملی ایران در مذاکرات با آمریکا
مقامات آمریکایی از مذاکره بیسابقه با قالیباف که در سرکوب خونین جوانان دست داشته، خبر داده و این مذاکره را بیسابقه توصیف کردند.
در تحولی قابل توجه در فضای دیپلماسی میان تهران و واشینگتن، «جیدی ونس» معاون رئیسجمهور ایالات متحده، از برگزاری مذاکراتی خبر داد که به گفته او در چند دهه اخیر بیسابقه بوده است. اظهارات او در حالی مطرح میشود که همزمان، بحثها درباره جایگاه واقعی قدرت در ساختار سیاسی ایران و نقش چهرههایی مانند «محمدباقر قالیباف» در کانون توجه قرار گرفته است.
ونس در یک نشست مطبوعاتی با اشاره به دیدار خود با قالیباف، او را چهرهای توصیف کرد که نقش کلیدی در اداره امور ایران ایفا میکند. او در این باره گفت: «من با قالیباف، کسی که عملا ادارهکننده ایران است، مذاکره کردم. او مقابل معاون اول رئیسجمهور ایالات متحده نشست. چنین چیزی هرگز سابقه نداشت.»
این اظهارات در شرایطی بیان میشود که قالیباف در سالهای گذشته بهعنوان یکی از چهرههای موثر در ساختار قدرت جمهوری اسلامی شناخته شده و نقش او در دورههای مختلف (از فرماندهی نیروی انتظامی تا حضور در سطوح بالای سیاسی) همواره محل بحث بوده است. منتقدان داخلی و بینالمللی بارها او را به نقشآفرینی در سرکوب اعتراضات و برخوردهای خشونتآمیز با معترضان، بهویژه جوانان، متهم کردهاند.
در ادامه این نشست، معاون رئیسجمهور آمریکا به فضای بیاعتمادی میان دو کشور نیز پرداخت و تاکید کرد: «پس از ۴۹ سال، بیاعتمادی زیادی میان ایران و ایالات متحده آمریکا وجود دارد.» او همچنین افزود: «قرار نیست این مسئله یکشبه حل شود. فکر میکنم آن افراد به دنبال توافق بودند.»
ونس با تکرار این موضوع گفت: «بیاعتمادی زیادی بین واشینگتن و تهران وجود دارد و نمیتوان یک شبه بر آن غلبه کرد.» و در عین حال تاکید کرد که روند گفتوگوها ادامه خواهد داشت.
به گفته او، دولت آمریکا به دنبال توافقی محدود نیست، بلکه هدفگذاری گستردهتری را دنبال میکند: «ترامپ خواهان توافق محدود با ایران نیست، بلکه به دنبال یک توافق جامع است که به طور کامل به درگیری پایان دهد.»
او همچنین به سیاست هستهای واشینگتن اشاره کرد و گفت: «سیاست ترامپ واضح و بدون ابهام است. ما هرگز به ایران اجازه نخواهیم داد که سلاح هستهای داشته باشد.» در کنار این موضع سختگیرانه، ونس از پیشنهادهای اقتصادی نیز سخن گفت: «ترامپ پیشنهاد میدهد که ایران را به یک کشور مرفه از نظر اقتصادی تبدیل کند، اگر متعهد به پایان دادن به جاهطلبیهای هستهای خود شود.»
معاون رئیسجمهور آمریکا همچنین با اشاره به روند کلی مذاکرات افزود: «ما به مذاکره ادامه خواهیم داد و من به تلاش برای دستیابی به یک معامله بزرگ با ایران ادامه خواهم داد زیرا این برای کشور ما و جهان مفید خواهد بود.»
او در پایان، بار دیگر بر اهمیت این گفتوگوها تاکید کرده و گفت: «جلسات ما با ایران تاریخی و بیسابقه در ۴۹ سال گذشته بوده است. ما میدانیم که میراثی از بیاعتمادی با تهران وجود دارد، اما ما با حسن نیت و به دستور رئیس جمهور، در حال مذاکره هستیم.»
این اظهارات در حالی مطرح میشود که تحلیلگران، همزمان با بررسی چشمانداز توافق احتمالی، به نقش چهرههایی که در داخل ایران قدرت عملی دارند نیز توجه ویژهای نشان میدهند؛ موضوعی که میتواند در تعیین مسیر آینده روابط تهران و واشنگتن تاثیرگذار باشد.
