«ماریا مونتسرات»، سکان ارتباطات کلیسای کاتولیک را در دست گرفت
در یکی از مهمترین انتصابهای آغاز دوره رهبری پاپ لئو چهاردهم، «ماریا مونتسرات آلوارادو» مدیر ارشد رسانهای و رئیس شبکه خبری کاتولیک EWTN News، به عنوان رئیس دیکاستری ارتباطات واتیکان منصوب شد؛ تصمیمی که نه تنها او را به نخستین زن غیرروحانی در راس یکی از نهادهای اصلی واتیکان تبدیل میکند، بلکه بهعنوان نمادی از ادامه روند اصلاحات ساختاری در کلیسای کاتولیک مورد توجه ناظران قرار گرفته است. با این حال، سوابق رسانهای و برخی مواضع پیشین آلوارادو از همان ساعات نخست پس از اعلام این انتصاب، بحثهای تازهای را در محافل کاتولیکی برانگیخته است.
واتیکان اعلام کرده است که آلوارادو از اول نوامبر ۲۰۲۶ مسئولیت دیکاستری ارتباطات را برعهده خواهد گرفت و جانشین پائولو روفینی میشود. این نهاد بر تمامی بازوهای رسانهای مقر مقدس از جمله Vatican News، رادیو واتیکان، روزنامه «اوسرواتوره رومانو» و دفتر مطبوعاتی واتیکان نظارت دارد. منابع رسمی واتیکان این انتصاب را در امتداد سیاست مشارکت بیشتر افراد غیرروحانی در سطوح عالی مدیریتی کلیسا ارزیابی کردهاند.
آلوارادو که در مکزیکوسیتی متولد شده و تابعیت آمریکایی نیز دارد، پیش از پیوستن به EWTN در حوزه رسانه و همچنین دفاع از آزادیهای دینی فعالیت داشته است. او سابقه همکاری با رسانههای اسپانیاییزبان و حضور در سمتهای مدیریتی بنیاد حقوقی Becket Fund for Religious Liberty را در کارنامه خود دارد.
اهمیت این انتخاب تنها به جنبه جنسیتی آن محدود نمیشود. بسیاری از تحلیلگران کلیسایی، انتصاب مدیری از شبکه EWTN را نیز قابل توجه دانستهاند؛ رسانهای که در سالهای گذشته به دلیل مواضع محافظهکارانه خود و انتقادهایش از برخی رویکردهای پاپ فرانسیس، بارها در مرکز مناقشات داخلی کلیسای کاتولیک قرار گرفته بود. با این حال، ناظران معتقدند انتخاب آلوارادو میتواند نشانهای از تلاش پاپ لئو چهاردهم برای ایجاد توازن میان طیفهای مختلف درون کلیسا باشد.
همزمان با انتشار خبر انتصاب، برخی فعالان و رسانههای کاتولیکی بار دیگر به مصاحبهای از آلوارادو در سال ۲۰۲۲ اشاره کردند که در آن درباره روابط مسیحیان و یهودیان سخن گفته بود. در بخشی از آن گفتوگو، او اظهار کرده بود: «بدیهی است که باور به اینکه همه یهودیان باید مسیحی شوند، در اساس اشتباه است.»
او همچنین گفته بود: «به جای اینکه بپذیریم آنها برادران و خواهران ما هستند و ما دست در دست هم به سوی رستگاری گام بر میداریم و آنان قوم برگزیده هستند، این ایده وجود دارد که همه یهودیان باید مسیحی شوند، که البته در اساس اشتباه است.»
بازنشر این اظهارات باعث شد برخی منتقدان محافظهکار، دیدگاههای او را با آموزههای سنتی کلیسا درباره جایگاه ایمان به مسیح در رستگاری مقایسه کنند. در مقابل، حامیان گفتوگوی بینادیانی معتقدند سخنان آلوارادو در چارچوب رویکردی قابل فهم است که پس از شورای دوم واتیکان برای توسعه روابط یهودی ـ مسیحی دنبال شده است.
از سوی دیگر، عضویت پیشین آلوارادو در هیئت مشورتی اسپانیاییزبان پروژه فیلوس نیز مورد توجه برخی رسانههای مذهبی قرار گرفته است. پروژه فیلوس یک سازمان آمریکایی فعال در حوزه روابط یهودیان و مسیحیان و حمایت از اسرائیل است که در سالهای اخیر هم از سوی حامیان و هم منتقدان خود با ارزیابیهای متفاوتی روبهرو بوده است.
با وجود این حواشی، آنچه در حال حاضر مورد اجماع اغلب رسانههای بینالمللی قرار دارد، اهمیت تاریخی انتصاب آلوارادو در ساختار واتیکان است؛ انتصابی که میتواند بر راهبرد رسانهای کلیسای کاتولیک در عصر دیجیتال و نحوه ارتباط این نهاد با مخاطبان جهانی در سالهای آینده تاثیر قابل توجهی بگذارد.
