مجلس خبرگان: «راهی جز جهاد و مقاومت نیست»؛ تهدید ترامپ و نتانیاهو به انتقام
مجلس خبرگان رهبری در بیانیهای تازه، مذاکره و سخن گفتن از «رفراندوم» و «صلح شرافتمندانه» را در شرایط کنونی محکوم و اعلام کرد که «راهی جز جهاد و مقاومت» وجود ندارد. این نهاد همچنین از قوه قضاییه خواست تا با افرادی که اظهارنظرهای مخالف سیاستهای حکومت دارند برخورد کند و همچنین بر ادامه حمایت جمهوری اسلامی از حزبالله لبنان تاکید کرده است.
مجلس خبرگان رهبری در بیانیهای تازه، ضمن تاکید بر ادامه سیاست «جهاد و مقاومت»، مذاکره با آمریکا را رد کرده و از قوه قضاییه خواست با اظهارنظرهایی که مخالف سیاستهای اعلامشده جمهوری اسلامی هستند، برخورد کند. در بخش دیگری از بیانیه، عاملان و آمران کشتهشدن علی خامنهای «مهدورالدم» خوانده شده و از انتقامگیری از دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو سخن گفته شده است. این مواضع در حالی مطرح میشود که منتقدان، ادبیات تهدیدآمیز و محدود کردن امکان طرح دیدگاههایی مانند رفراندوم و صلح را نشانه تشدید فضای سیاسی و امنیتی در ایران میدانند.
در این بیانیه که روز گذشته سهشنبه ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ برابر با 22 سپتامبر منتشر شده، مجلس خبرگان اعلام کرده است که تجربه ماههای گذشته نشان داده در برابر آنچه «دشمن متجاوز» خوانده، راهی جز جهاد و مقاومت وجود ندارد و با آمریکا و متحدانش نمیتوان به تفاهم رسید.
یکی از بخشهای قابل توجه بیانیه، واکنش صریح مجلس خبرگان به طرح موضوعاتی مانند رفراندوم و صلح است. در این بیانیه، سخنان «تفرقهافکنانه، ناسنجیده، ناهماهنگ یا مخالف سیاستهای اعلامشده» و بهطور مشخص اظهارات اخیر درباره «رفراندوم و صلح شرافتمندانه»، بهعنوان اقدامی در جهت «تسلیم در برابر دشمن» و «تشویش افکار عمومی» توصیف شده و از آنها با عنوان «جرمی نابخشودنی» یاد شده است.
مجلس خبرگان همچنین از نهادهای مسئول بهویژه قوه قضاییه، خواسته است در برابر افرادی که آنها را «تفرقهافکنان و مرجفون» میخواند، به وظایف قانونی خود عمل کنند.
این بخش از بیانیه در عمل، امکان طرح برخی دیدگاههای سیاسی درباره آینده کشور و چگونگی پایان درگیریها را در چارچوبی امنیتی قرار میدهد؛ موضوعی که منتقدان جمهوری اسلامی آن را نشانه محدودتر شدن فضای بیان دیدگاههای متفاوت میدانند.
مجلس خبرگان در بخش دیگری از بیانیه، حمایت از گروههای موسوم به «جبهه مقاومت» را بخشی از سیاست راهبردی جمهوری اسلامی دانسته و مشخصا بر ادامه حمایت از حزبالله لبنان و انصارالله یمن تاکید کرده است.
در متن بیانیه آمده است که مسئولان نباید در هیچ شرایطی از حمایت از حزبالله و انصارالله غفلت کنند. این موضع نشان میدهد که دستکم در سطح مجلس خبرگان، حمایت منطقهای از متحدان جمهوری اسلامی همچنان بهعنوان بخشی از سیاست رسمی حکومت مورد تاکید قرار میگیرد.
بخش دیگری از بیانیه به ایرانیان خارج از کشور اختصاص دارد. مجلس خبرگان بدون نام بردن از افراد مشخص، خواستار برخورد قضایی با کسانی شده که به گفته این نهاد، «سالها در خدمت دشمنان کشور بودهاند» و به مقدسات دینی و ملی اهانت کردهاند.
این بخش از بیانیه نیز نگرانیهایی را درباره دامنه برخورد قضایی با منتقدان خارج از کشور ایجاد میکند، بهویژه آنجا که معیارهایی مانند «خدمت به دشمنان» یا «اهانت به مقدسات» میتواند دامنه گستردهای از رفتارها و اظهارنظرها را دربر بگیرد.
بحثبرانگیزترین بخش این بیانیه، به دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا و بنیامین نتانیاهو نخستوزیر اسرائیل مربوط میشود.
بر اساس متن منتشرشده، مجلس خبرگان عاملان و آمران کشتهشدن علی خامنهای رهبر پیشین جمهوری اسلامی را «مهدورالدم» دانسته و از «انتقام» سخن گفته است. در ادامه، ترامپ و نتانیاهو نیز در همین چارچوب مطرح شدهاند و بیانیه اعلام میکند که پیگیری مجازات آنان برای افرادی که به آنها دسترسی داشته باشند، واجب عقلی و شرعی است.
این ادبیات پیشتر نیز در بیانیهای که در تیرماه ۱۴۰۵ به امضای دهها عضو مجلس خبرگان رسیده بود، دیده شد. در آن بیانیه نیز ترامپ و نتانیاهو «مهدورالدم» خوانده شده و از افرادی که به آنها دسترسی دارند خواسته شده بود آنان را به قتل برسانند.
در بررسی این موضوع باید میان بیانیه اخیر مجلس خبرگان و بیانیه تیرماه که به امضای جمعی از اعضای این مجلس رسیده بود، تفاوت قائل شد.
در تیرماه، دبیرخانه مجلس خبرگان اعلام کرده بود انتشار بیانیهای با عنوان «جمعی از اعضای مجلس خبرگان» با روال معمول این نهاد همخوانی نداشته و انتشار آن خارج از شیوه معمول بوده است.
اما بیانیه مورد بحث در این گزارش، با عنوان و محتوای بیانیه مجلس خبرگان رهبری منتشر شده و رسانههای داخلی نیز متن آن را بازنشر کردهاند. خبرگزاری تسنیم بخشهای اصلی بیانیه را منتشر کرده و بر تاکید خبرگان بر «جهاد و مقاومت» و برخورد با آنچه این نهاد «تفرقهافکنی» مینامد، صحه گذاشته است.
یکی از نکات مهم این بیانیه، دوگانگی است که میان مقاومت و تسلیم ترسیم میکند. در متن خبرگان، سخن گفتن از رفراندوم یا صلح شرافتمندانه در شرایط کنونی، نه صرفا یک اختلاف نظر سیاسی، بلکه اقدامی مرتبط با «تسلیم در برابر دشمن» و «تشویش افکار عمومی» معرفی شده است.
از منظر سیاسی، چنین ادبیاتی اهمیت دارد؛ زیرا مرز میان مخالفت سیاسی، پیشنهاد یک مسیر متفاوت برای پایان درگیری و اقدام مجرمانه را به یکدیگر نزدیک میکند.
منتقدان جمهوری اسلامی سالهاست نسبت به استفاده از عناوین امنیتی و قضایی علیه مخالفان و منتقدان هشدار دادهاند. در این بیانیه نیز، درخواست برخورد قضایی با افرادی که صرفا درباره موضوعاتی مانند رفراندوم یا صلح اظهارنظر کردهاند، میتواند بهعنوان نمونهای از همین رویکرد مورد توجه قرار گیرد.
البته تعیین اینکه اظهارنظر مشخصی در یک پرونده قضایی واقعا مصداق جرم است یا خیر، نیازمند بررسی متن دقیق اظهارات، قوانین مربوط و روند دادرسی است و نمیتوان صرفا بر اساس این بیانیه درباره مسئولیت کیفری افراد نتیجهگیری کرد.
بیانیه تازه مجلس خبرگان نشان میدهد که در سطح این نهاد، سیاست «مقاومت» همچنان بر مذاکره و مصالحه ترجیح داده میشود. خبرگان از یک سو با سخن گفتن از رفراندوم و «صلح شرافتمندانه» مخالفت کرده و خواستار برخورد قضایی با مخالفان این رویکرد شده و از سوی دیگر بر ادامه حمایت از حزبالله لبنان و دیگر گروههای متحد جمهوری اسلامی تکید کرده است.
همزمان، ادبیات مربوط به «مهدورالدم» خواندن ترامپ و نتانیاهو و دعوت به انتقام، بخش دیگری از مواضع مطرحشده در این مجموعه بیانیههاست؛ مواضعی که به دلیل اشاره مستقیم به کشتن دو مقام سیاسی خارجی، بازتاب گستردهای پیدا کرده است.
آنچه قابل گزارش است، اینست که مجلس خبرگان در بیانیه اخیر، بر مقاومت، مقابله با آمریکا، ادامه حمایت از متحدان منطقهای و برخورد قضایی با اظهارنظرهای مخالف سیاست رسمی تاکید کرده است؛ در حالی که منتقدان چنین رویکردی را نشانه محدودتر شدن فضای سیاسی و افزایش ادبیات تهدیدآمیز در جمهوری اسلامی میدانند.
