Nieuwe golf sluiting van cafés en restaurants in Teheran in het licht van duidelijke tegenstrijdigheden in de handhaving van hijab-wetten
Gelijktijdig met de sluiting van een aantal bekende cafés in de straten Sanai en Iranshahr in Teheran, gaat de nieuwe golf van handhaving tegen bedrijven door naar aanleiding van hijab en naleving van islamitische normen verder. Dit terwijl gepubliceerde beelden van regeringsvergaderingen herhaaldelijk de aanwezigheid van vrouwen hebben getoond met vergelijkbare kleding of zelfs zonder verplichte hijab; een tegenstrijdigheid die opnieuw kritiek op de dubbele handhaving van wetten in de Islamitische Republiek heeft aangescherpt.
Een nieuwe golf van sluiting van cafés en restaurants in Teheran heeft opnieuw de bezorgdheid over toenemende druk op particuliere bedrijven verergerd. Volgens gepubliceerde rapporten zijn een aantal bekende café-restaurants in het gebied van de straten Sanai en Iranshahr gesloten en verzegeld op bevel van bevoegde autoriteiten; een gebied dat in de afgelopen jaren is uitgegroeid tot een van de belangrijkste culturele, artistieke en sociale centra van de hoofdstad.
Volgens gepubliceerde informatie behoren “Jo Cafe”, “1401”, “Sam Cafe”, “Two Bar”, “Man”, “Nook” en “Theory” tot de instellingen waarvan de activiteiten zijn stopgezet. Tot het moment van publicatie van dit rapport hebben autoriteiten van de Islamitische Republiek geen formele en uitgebreide verklaring gegeven over de reden voor deze maatregel, maar rapporten gepubliceerd door mensenrechtenorganisaties geven aan dat deze vestigingen zijn doelwit geworden van maatregelen om redenen zoals “niet-naleving van islamitische normen”, en enkele cafés in dit gebied hadden voorafgaand aan de sluiting waarschuwingen ontvangen over het onderwerp verplichte hijab.
Ondertussen heeft binnenlands mediakanaal “Emtidad” ook gerapporteerd dat de redenen voor handhaving tegen deze bedrijven niet uniform zijn geweest, en zaken zoals de aanwezigheid van sandwiches op het menu, stoelen op het trottoir en in één geval het hijab-onderwerp onder de redenen voor waarschuwingen hebben gevallen.
Deze maatregelen vinden plaats terwijl de Iraanse economie nog steeds worstelt met inflatie, stagnatie en verminderde koopkracht van burgers, en veel kleine ondernemers, café- en restauranteigenaren lijden onder economische druk en dalende klantengroepen. Gedwongen sluiting van deze centra kan aanzienlijke financiële schade toebrengen aan ondernemers en hun werknemers.
Dit is niet de eerste keer dat cafés en restaurants worden gesloten onder het voorwendsel van het handhaven van hijab-regelgeving of andere culturele voorschriften. In recente jaren zijn honderden bedrijven in Teheran en andere Iraanse steden onder redenen zoals “niet-naleving van hijab van klanten”, het organiseren van live muziek of enkele zaken met betrekking tot de indeling van binnenruimte, gesloten op bevel van autoriteiten van de Islamitische Republiek.
Wat echter opnieuw de aandacht van het publiek heeft getrokken, is de duidelijke tegenstrijdigheid in de manier waarop hijab-wetten worden gehandhaafd. Sinds het begin van de landwijd protesten in december 2025 en vooral na de opstand “Vrouw, Leven, Vrijheid”, zijn herhaaldelijk beelden en video’s gepubliceerd van regeringsbijeenkomsten en -marsen waarin een aantal aanwezige vrouwen zonder verplichte hijab of met kleding die onder normale omstandigheden wettelijke maatregelen tegen gewone burgers zou kunnen veroorzaken, voor overheidsmediacamera’s hebben gestaan en zelfs met verslaggevers hebben gesproken.
Daarentegen zijn veel cafés, restaurants en bedrijven gesloten, gewaarschuwd of buiten bedrijf gesteld vanwege wat “niet-naleving van hijab van klanten” wordt genoemd. Dit verschil in de manier van handhaving van regelgeving is naar de mening van veel waarnemers en burgeractivisten een aanwijzing voor selectieve handhaving van wetten en dubbele behandeling van burgers en bedrijven; een onderwerp dat altijd een van de belangrijkste criticispunten op het beleid van de Islamitische Republiek op het gebied van sociale vrijheden en burgerrechten is geweest.
Critici stellen dat als naleving van verplichte hijab de basis voor wetshandhaving is, deze wet zonder discriminatie moet worden gehandhaafd, en dat als vermeende schendingen op regeringsbijeenkomsten worden genegeerd, terwijl bedrijfsleiders op dezelfde grondslag worden aangepakt, dit het vermoeden van instrumenteel gebruik van de wet voor druk op de particuliere sector en beperking van sociale ruimten verder versterkt.
