بازداشت رضا مصطفایی شهروند معلول به اتهام شعارنویسی و حمایت از خانواده‌های دادخواه
رضا مصطفایی شهروند ۲۶ ساله لُر و دارای معلولیت شدید جسمی‌ـ‌حرکتی و آسیب نخاعی، پس از مراجعه به دادسرای دهدشت بازداشت و به زندان مرکزی این شهر منتقل شده است؛ بازداشتی که بنا بر گزارش منابع حقوق بشری، پس از تعیین وثیقه سنگین هشت میلیارد تومانی و ناتوانی خانواده در تامین آن صورت گرفته است. اتهام‌های مطرح‌شده علیه او نیز به «شعارنویسی» و حمایت از خانواده‌های جان‌باختگان اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ مربوط می‌شود.
بر اساس گزارش هه‌نگاو و هرانا، مصطفایی روز شنبه ۱۱ مهر ۱۴۰۵برابر با ۳ اکتبر ۲۰۲۶، پس از حضور در شعبه ششم دادیاری دادسرای عمومی و انقلاب شهرستان کهگیلویه در دهدشت بازداشت شد. او پیشتر احضار شده بود و پس از تفهیم اتهام، برای آزادی موقت وی وثیقه‌ای به ارزش هشت میلیارد تومان تعیین شد، اما به دلیل ناتوانی در تامین این مبلغ، راهی زندان شد.
اتهام منتسب به رضا مصطفایی، بنا بر گزارش حقوق بشر در ایران، «فعالیت تبلیغی علیه نظام» عنوان شده و مصادیق آن از سوی مقام قضایی پرونده، شعارنویسی و حمایت از خانواده‌های جان‌باختگان اعتراضات اعلام شده است. در چنین شرایطی، پرسش جدی درباره تناسب وثیقه و ضرورت ادامه بازاشت مطرح می‌شود؛ به‌ویژه آنکه خودِ ناتوانی مالی متهم در تامین وثیقه، عملا می‌تواند به عاملی برای ادامه محرومیت او از آزادی تبدیل شود.
اما بخش نگران‌کننده‌تر پرونده، وضعیت جسمانی این جوان ۲۶ ساله است. منابع حقوق بشری می‌گویند مصطفایی با معلولیت شدید جسمی ـ حرکتی و مشکلات نخاعی روبه‌رو است و انتقال او به زندان، نگرانی خانواده و نزدیکانش درباره امکان دسترسی او به مراقبت‌های لازم و تحمل شرایط زندان را افزایش داده است.
همچنین به نقل از منابع نزدیک به پرونده، دادیار شعبه، فردی با نام خانوادگی «پایدار»، در جریان جلسه بازپرسی با اشاره به وضعیت جسمانی و معلولیت مصطفایی، اظهاراتی تحقیرآمیز نسبت به او داشته است. این ادعا از سوی منابع حقوق بشری و افراد نزدیک به خانواده مطرح شده و تاکنون توضیح مستقلی از سوی مقام قضایی مربوط درباره آن منتشر نشده است.
رضا مصطفایی پیش از این نیز سابقه احضار و برخورد قضایی داشته و تلفن همراه او ضبط شده بود. اکنون بار دیگر، حمایت از خانواده‌های جان‌باختگان اعتراضات و فعالیت‌هایی مانند شعارنویسی، مبنای تشکیل پرونده‌ای شده که نتیجه فوری آن برای این شهروند دارای معلولیت، بازداشت و انتقال به زندان بوده است.
بازداشت مصطفایی در حالی صورت می‌گیرد که طی ماه‌های گذشته، فشار قضایی بر معترضان و خانواده‌های دادخواه اعتراضات دی‌ماه ادامه داشته است. در موارد مختلف، فعالیت‌هایی مانند حمایت از خانواده‌های جان‌باختگان، بیان دیدگاه‌های اعتراضی و فعالیت‌های مدنی با اتهام‌های امنیتی و سیاسی مواجه شده‌اند؛ روندی که نهادهای حقوق بشری آن را از مصادیق محدود شدن آزادی بیان و سرکوب فعالیت‌های اعتراضی می‌دانند.
در پرونده رضا مصطفایی، مسئله فقط یک بازداشت قضایی نیست؛ یک شهروند جوان دارای معلولیت شدید، با مشکلات نخاعی، اکنون به دلیل ناتوانی در تامین وثیقه هشت میلیارد تومانی در زندان به سر میبرد و اتهام‌های مطرح‌شده علیه او نیز به فعالیت‌هایی از جنس شعارنویسی و حمایت از خانواده‌های جان‌باختگان اعتراضات مربوط است. این پرونده بار دیگر این پرسش را پیش می‌کشد که مرز میان رسیدگی قضایی و مجازات فعالیت‌های اعتراضی و بیان همدردی با خانواده‌های قربانیان در جمهوری اسلامی کجاست؟
در شرایطی که معترضان دی‌ماه یکی پس از دیگری با بازداشت، محاکمه، حبس و حتی احکام اعدام مواجه می‌شوند، پرونده رضا مصطفایی نمونه دیگری از ادامه فشار قضایی بر بدنه اجتماعی اعتراضات است؛ این بار علیه جوانی که به دلیل معلولیت جسمی و آسیب نخاعی، بیش از بسیاری دیگر به شرایط مناسب و مراقبت‌های پزشکی نیاز دارد. ادامه بازداشت او بدون توجه کافی به وضعیت جسمانی‌اش، نگرانی‌ها درباره سلامت و حقوق انسانی او را جدی‌تر کرده است.
