عراقچی: «وضعیت کشور واقعا جنگی است»؛ میانجی‌گری پاکستان بی‌نتیجه ماند
«عباس عراقچی» وزیر خارجه جمهوری اسلامی، گفت ایران هم‌زمان با تهدید نظامی و تحریم‌های گسترده روبه‌روست و هنوز با صلح فاصله دارد. هم‌زمان، مقاله او در فایننشال تایمز از آمادگی تهران برای دیپلماسی و دفاع سخن می‌گوید، اما سفر فرمانده ارتش پاکستان به تهران، بدون توافق رسمی پایان یافته و چشم‌انداز ازسرگیری مذاکرات ایران و آمریکا همچنان نامشخص است.
عباس عراقچی روز جاری چهارشنبه ۲۱ اکتبر برابر با 29 مهر، در مراسم روز ملی صادرات در ایران که مسعود پزشکیان رئیس جمهوری ایران نیز در آن حضور داشت، وضعیت کشور را «واقعا جنگی» توصیف کرد. بنا بر اظهارات منتشرشده در رسانه‌های ایرانی، او گفت ایران هم با تهدید نظامی و هم با تحریم‌های گسترده اقتصادی مواجه است و افزود: «در حال حاضر واقعیت این است که وضعیت کشور واقعا جنگی است و جنگ هنوز ادامه دارد.»
این سخنان در حالی بیان شده که تلاش‌های دیپلماتیک برای مهار تنش‌ها و جلوگیری از دور تازه درگیری میان ایران و آمریکا ادامه دارد.
عراقچی در مقاله‌ای که روز چهارشنبه در روزنامه بریتانیایی «فایننشال تایمز» منتشر شد، موضع تهران را درباره ادامه درگیری و احتمال دستیابی به راه‌حل دیپلماتیک تشریح کرد. او نوشت: «ایران قاطعانه به دنبال دستیابی به راه‌حلی مسالمت‌آمیز و عزتمندانه برای این درگیری است، اما در عین حال کاملا آماده دفاع از خود است.»
وزیر خارجه ایران در این مقاله مدعی شد که کاخ سفید تمایلی برای رسیدن به تفاهم نشان نداده و به همین دلیل، انتظار پیشرفت در مذاکرات دشوار است. این موضع نشان می‌دهد که تهران از یک سو بر آمادگی برای مذاکره تاکید می‌کند و از سوی دیگر، هرگونه پیشرفت را به تغییر رویکرد واشینگتن و پاسخ‌گویی به خواسته‌های ایران پیوند می‌زند.
خبرگزاری رویترز نیز در گزارش روز چهارشنبه خود نوشت که ایران اعلام کرده است تا زمانی که خواسته‌هایش برآورده نشود، مذاکره‌ای برای پایان دادن به درگیری با آمریکا انجام نخواهد شد.
در تازه‌ترین تلاش برای بازگرداندن دو طرف به مسیر گفت‌وگو، «عاصم منیر» فرمانده ارتش پاکستان، روز سه‌شنبه به تهران رفت و با مقام‌های ارشد جمهوری اسلامی از جمله مسعود پزشکیان، محمدباقر قالیباف و عباس عراقچی دیدار کرد. این سفر، یک روز پس از گفت‌وگوهای «سرگئی لاوروف» وزیر خارجه روسیه با مقام‌های ایرانی انجام شد.
روزنامه پاکستانی «دان» گزارش داد که هدف از سفر منیر انتقال پیام‌ها و بررسی امکان استفاده دوباره از تفاهم اسلام‌آباد به‌عنوان مبنایی برای مذاکرات بوده است. با این حال، این روزنامه نوشت که پس از دیدارها «هیچ پیشرفت چشمگیر یا توافق رسمی به دست نیامد.»
بر اساس گزارش دان، مقام‌های ایرانی به طرف پاکستانی گفته‌اند که واشینگتن باید برای بازسازی اعتماد گام بردارد. این روزنامه همچنین به نقل از یک منبع ایرانی که نامش فاش نشده، گزارش داد: «ایران حرف تازه‌ای برای گفتن به آمریکایی‌ها ندارد و این ایالات متحده است که باید به تفاهم اسلام‌آباد بازگردد.»
دان همچنین گزارش داد که قالیباف گفته است آمریکا بدون برآورده کردن هفت شرط مطرح‌شده از سوی تهران در جریان دیدارهای نیویورک، نمی‌تواند اعتماد ایران را دوباره به دست آورد. این مواضع از سوی رسانه پاکستانی به مقام‌های ایرانی نسبت داده شده‌اند و به معنای دستیابی دو طرف به توافق تازه نیستند.
پاکستان در ماه‌های اخیر نقش میانجی اصلی میان ایران و آمریکا را بر عهده داشته است. تفاهم اسلام‌آباد که با میانجی‌گری این کشور شکل گرفت، قرار بود زمینه‌ای برای کاهش تنش و حرکت به سوی توافقی پایدارتر باشد، اما روند اجرای آن با اختلاف‌ها و ازسرگیری درگیری‌ها متوقف شد.
شبکه الجزیره نیز در تحلیلی که ۲۰ اکتبر منتشر کرد، سفر فرمانده ارتش پاکستان به تهران را بخشی از تلاش اسلام‌آباد برای احیای مذاکرات و جلوگیری از دور تازه درگیری توصیف کرد. با این حال، گزارش‌های منتشرشده پس از دیدارها نشان می‌دهد که هنوز توافقی برای شکستن بن‌بست اعلام نشده است.
در شرایطی که مقام‌های ایرانی از آمادگی برای دیپلماسی سخن می‌گویند، هم‌زمان بر شروط خود برای مذاکره تاکید دارند. در سوی دیگر، اختلاف بر سر اعتماد، تحریم‌ها، مسائل هسته‌ای و امنیت تنگه هرمز همچنان از موانع اصلی هرگونه توافق احتمالی به شمار می‌رود.
تا زمان انتشار این گزارش، توافق رسمی تازه‌ای میان تهران و واشینگتن اعلام نشده است. اظهارات مقام‌های ایرانی و گزارش رسانه‌های بین‌المللی نشان می‌دهد که مسیر دیپلماسی بازمانده، اما فاصله میان اعلام آمادگی برای مذاکره و رسیدن به توافق همچنان قابل توجه است.
