Washington en Tel Aviv bereiden zich voor op hernieuwde aanvallen op Iran

De New York Times heeft gemeld dat de Verenigde Staten en Israël plannen hebben opgesteld voor korte maar intensieve militaire operaties tegen Iran na de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen op 3 november. Tegelijkertijd hebben vluchten van Israëlische gevechtsvliegtuigen in de buurt van de Iraanse grens en het vertrek van niet-essentieel Amerikaanse diplomatiek personeel uit Saoedi-Arabië de bezorgdheid over een escalatie in het conflict in de regio aangewakkerd; hoewel een definitieve beslissing van Washington voor een nieuwe aanval nog niet is bevestigd.

De New York Times heeft op basis van Amerikaanse functionarissen en ingewijden gerapporteerd dat de Amerikaanse en Israëlische strijdkrachten nieuwe militaire opties voor aanvallen op Iran hebben onderzocht. Volgens het bericht is de planning gericht op operaties die, wanneer daar politiek bevel voor wordt gegeven, in korte tijd uitgebreide aanvallen op geselecteerde doelen kunnen uitvoeren.

In het bericht staat dat de militaire troepen van beide landen hun oefeningen en militaire maneuvers hebben opgeschaald, en dat sommige vluchten boven Irak hebben plaatsgevonden langs routes die geschikt zijn voor het oefenen van aanvalstactieken.

De mogelijke doelen die in het bericht worden genoemd, omvatten volgens de gerapporteerde informatie kernfaciliteiten, raketmagazijnen en dronearsenalen, evenals delen van Irans energieinfrastructuur. Sommige Amerikaanse functionarissen stellen dat nieuwe militaire druk Teheran zou kunnen dwingen tot meer concessies in onderhandelingen; maar deze beoordeling geeft slechts de opvatting van deze functionarissen weer en biedt geen garantie voor zo’n resultaat.

De website Axios schreef in een afzonderlijk bericht dat tientallen Israëlische gevechtsvliegtuigen en tankervliegtuigen op maandag, 19 oktober, via Syrië en Irak naar de Iraanse grens vlogen. Volgens Amerikaanse en Israëlische functionarissen waar Axios zich op beroept, veranderden de vliegtuigen hun koers voordat zij in het Iraanse luchtruim binnenkwamen en keerden zij naar Israël terug.

Deze vlucht vertoonde qua route overeenkomsten met een mogelijke operatie tegen Iran. Echter, bronnen van Axios zeiden dat Israël Washington vooraf op de hoogte had gesteld en de vlucht als een oefening beschreef met het doel kracht en afschrikking te demonstreren.

Tegelijkertijd zeiden enkele Amerikaanse bronnen tegen Axios dat zij vermoedden dat deze militaire demonstratie ook met het doel een reactie van Iran uit te lokken zou kunnen hebben plaatsgevonden. Deze interpretatie is toegeschreven aan anonieme bronnen en is niet bevestigd als officieel doel van Israël.

In deze gespannen situatie reisde Pete Hegseth, de Amerikaanse minister van Defensie, op maandag op een niet-aangekondigde reis naar Israël en ontmoette Benjamin Netanyahu, de premier van dat land, op de luchtmachtbasis Ovda.

Volgens het bericht van de New York Times was de mogelijkheid om aanvallen op Iran te hervatten een onderwerp van discussie tussen de functionarissen. De volledige details van deze gesprekken zijn niet officieel openbaar gemaakt en het is niet duidelijk of er in dit overleg besluiten zijn genomen over de timing of de goedkeuring van nieuwe operaties.

De berichten wijzen ook op voortdurende Amerikaanse militaire voorbereiding in de regio. Echter, de bronnen waarnaar de New York Times verwijst, benadrukken dat Donald Trump nog steeds kan besluiten de aanval niet goed te keuren of zijn beslissing naar een later moment uit te stellen.

Een van de onderwerpen in het bericht van de New York Times is de mogelijkheid ondergrondse Iraanse kernfaciliteiten aan te vallen, waaronder een locatie die in sommige berichten bekend staat als “Berg Kolang”.

Donald Trump sprak eerder over de beoordeling van het gebruik van de enorme bom “GBU-43/B”, bekend als “Mother of All Bombs” of MOAB. Deze bom behoort tot de grootste conventionele Amerikaanse munitie, maar het noemen van deze naam in politieke discussies betekent niet dat er een definitief besluit is genomen om deze te gebruiken. Bovendien kan zonder nauwkeurige informatie over de structuur en diepte van de desbetreffende faciliteiten geen definitieve conclusie worden getrokken over de doeltreffendheid van zo’n aanval.

Volgens de New York Times kunnen verschillende factoren invloed hebben op Trumps beslissing. De tussentijdse verkiezingen voor het Amerikaanse Congres vinden plaats op 3 november en de president heeft eerder gezegd dat voor deze verkiezingen geen nieuwe aanval zal plaatsvinden.

Anderzijds heeft de escalatie van het conflict in de afgelopen maanden aanzienlijke economische en militaire gevolgen met zich gebracht; van stijgende energieprijzen en inflationaire druk tot het verbruik van Amerikaans voorraden luchtafweerraketten en een stijgend risico op aanvallen op Amerikaanse troepen en bondgenoten in de regio.

Daarom zal, zelfs met het opstellen van militaire plannen, de beslissing over de uitvoering ervan afhankelijk zijn van politieke overwegingen, gereedheid van troepen, economische kosten en evaluatie van mogelijke gevolgen.

Anderzijds hebben Iraanse functionarissen gewaarschuwd dat als nieuwe aanvallen plaatsvinden, de reactie van Teheran verder gaat dan militaire doelwitten en handelssschepen, en ook gevoelige infrastructuur in de regio kan treffen. In het bericht van de New York Times wordt verwezen naar uitspraken over de mogelijkheid onderzeese internet-datacentra en onderzeese kabels als doelwit aan te vallen.

Deze bedreigingen kunnen, als ze ten uitvoer worden gebracht, gevolgen hebben die verder gaan dan het slagveld; van verstoring van communicatie en digitale diensten tot verhoogde transport-, zeeverzekeringskosten en regionale handel. Echter, zolang er geen concreet optreden plaatsvindt, moeten deze aangelegenheden worden beoordeeld in het kader van waarschuwingen van functionarissen, niet als zekere gebeurtenissen.

Tegelijkertijd met de verspreiding van berichten over de mogelijkheid van hernieuwde aanvallen op Iran, gaf het Amerikaanse Ministerie van Buitenlandse Zaken opdracht tot het vertrek van niet-essentieel overheidspersoneel en hun gezinsleden uit Amerikaanse vertegenwoordigingen in Saoedi-Arabië.

Reuters meldde op 21 oktober dat dit besluit werd genomen na stijgende aanvallen toegeschreven aan Jemenitische Houthis op niet-militaire doelen en kritieke infrastructuur in Saoedi-Arabië. Saoedische functionarissen verklaard dat de crash van brokstukken van een onderschepte drone in de buurt van olieraffinaderij Safaniyah tot twee doden en twee gewonden heeft geleid.

“Tommy Pigott”, woordvoerder van het Amerikaanse Ministerie van Buitenlandse Zaken, zei: “Het aangekondigde bevel betreft Saoedi-Arabië” en verbond het met stijgende bedreigingen van de Houthis. Reuters rapporteerde ook op basis van vier Amerikaanse functionarissen dat gezinnen van medewerkers van Amerikaanse vertegenwoordigingen in andere Golfstaten mogelijk ook zullen vertrekken; echter, het Amerikaanse Ministerie van Buitenlandse Zaken beperkte deze maatregel in zijn openbare toelichting tot Saoedi-Arabië.

Als gevolg daarvan kan de evacuatie van diplomatiek personeel niet als een definitief bewijs voor een besluit tot aanvallen op Iran worden beschouwd. De bedreigingen van de Houthis zijn als officiële reden voor deze maatregel aangehaald, hoewel stijgende regionale spanningen Washingtons veiligheidsevaluatie hebben kunnen beïnvloeden.

Donald Trump zei in zijn toespraak in South Carolina opnieuw dat de oorlog met Iran binnenkort zal eindigen. Hij stelde dat Amerika Iran militair en financieel heeft verzwakt, en dat het doel van Washington is te voorkomen dat de Islamitische Republiek kernwapens verwerft.

Trump beschreef ook de maritieme blokkade van Iran als succesvol en beschouwde de stijgende brandstofprijzen als aanvaardbaar om te voorkomen dat Iran kernwapens verwerft. Deze uitspraken weerspiegelen Washingtons positie over de doelstellingen van de oorlog; maar verhelderen op zichzelf niet of de president de autorisatie voor een nieuwe aanval zal geven of de onderhandelingsroute verkiest.

Het geheel van berichten van de New York Times, Axios en Reuters wijst op gestegen militaire paraatheid, voortdurende diplomatieke druk en escalerende veiligheidsbezorgdheden in de regio. Echter, er is een belangrijk verschil tussen het opstellen van oorlogsplannen en de definitieve beslissing tot de uitvoering ervan.

Tot het moment van publicatie van dit bericht is geen officiële en onafhankelijke bevestiging gepubliceerd dat een definitief bevel is gegeven voor het begin van een nieuwe ronde van Amerikaanse en Israëlische aanvallen op Iran. De toekomst van de crisis hangt af van politieke beslissingen, militaire berekeningen en de mogelijkheid van diplomatieke afspraken.