Doodvonnis en 20 jaar gevangenisstraf voor 21-jarige tegenstander Mohammadmehdi Parsa in Ahvaz
«Mohammadmehdi Parsa», een 21-jarige Lurische burger en een van de gearresteerden bij de protestacties in december 2024 in Ahvaz, is veroordeeld tot doodstraf wegens «bellum» (bewapende opstand) en tot in totaal 20 jaar strafgevangenis voor twee andere aanklachten; een zware veroordeling die volgt op de golf van doodvonnissen tegen gearresteerden van de decemberprotesten.
De mensenrechtenorganisatie Hengaw meldde ook in zijn rapport van vandaag dat het doodvonnis over Mohammadmehdi Parsa is uitgesproken door de eerste kamer van de Revolutionaire Rechtbank van Ahvaz onder leiding van rechter Ehsan Adibimehr. Parsa komt uit Qaleh Tal in de provincie Khuzestan en wordt momenteel vastgehouden in Shiban-gevangenis in Ahvaz.
Volgens de rechtsbeslissing is hij veroordeeld tot doodstraf wegens «bellum» en op basis van de bewering dat hij betrokken was bij de vernieling van een staatlijke bank tijdens de protestacties op de avond van 18 december 2024 in Ahvaz. De rechtbank veroordeelde hem daarnaast tot 10 jaar gevangenisstraf wegens «deelname aan onwettige bijeenkomsten» en tot nog eens 10 jaar gevangenisstraf wegens «samenwerking met vijandige staten»; in totaal bestaat de veroordeling uit doodstraf en 20 jaar gevangenisstraf.
Volgens goed geïnformeerde bronnen is Parsa tijdens verhoren en gerechtelijke behandeling het recht op toegang tot zijn gekozen advocaat ontnomen geweest. Hij werd op 21 december 2024 in Ahvaz gearresteerd en na beëindiging van de verhoren overgebracht naar Shiban-gevangenis. Als de claim dat hem een toegewezen advocaat is ontnomen, wordt bevestigd, roept dit ernstige vragen op over de mogelijkheid van effectieve verdediging en naleving van beginselen van rechtvaardige procesvoering in een zaak met een doodvonnis.
De zaak-Parsa kan niet los worden gezien van de bredere golf van gerechtelijke vonnissen tegen gearresteerden van de decemberprotesten. Hengaw meldde in zijn statistisch rapport ter gelegenheid van de Internationale Dag tegen de Doodstraf dat het tot 9 oktober 2026 doodvonnissen heeft geverifieerd voor minstens 106 personen onder de gearresteerden van deze protesten. Volgens datzelfde rapport waren de doodvonnissen van 35 personen tot die datum uitgevoerd en liepen 63 anderen ernstig risico op executie.
Dit proces vervolgde zich ook in de daaropvolgende dagen. In de vroege ochtend van 8 november 2025 werden de doodvonnissen van Hassan Diobandi, Hamid Kazemi en Reza Zanganeh, drie gearresteerden van de decemberprotesten, in Karaj uitgevoerd. Met deze drie personen inbegrepen, is het aantal ter dood gebrachten in verband met de decemberprotesten in de statistieken van deze organisatie gestegen tot 40 personen.
Hengaw meldde ook in een rapport dat op 10 november werd gepubliceerd, over de situatie van 15 gearresteerden van de decemberprotesten, onder wie twee vrouwen, die in Vakilabad-gevangenis in Mashhad doodvonnissen tegemoetzien. Volgens dit rapport zijn minstens drie vonnissen in deze zaken door het Hooggerechtshof bevestigd en doorverwezen naar de uitvoeringseenheid van vonnissen.
De samenvatting van deze zaken schetst een zorgwekkend beeld van de gerechtelijke bejegening van gearresteerden van de decemberprotesten. Van een 21-jarige jongeman in Ahvaz die tot doodstraf en 20 jaar gevangenisstraf is veroordeeld, tot vrouwen die wegens deelname aan protesten of hulpverlening aan gewonden met doodvonnissen worden bedreigd, en individuen wier doodvonnissen al zijn uitgevoerd.
Aanklachten zoals «bellum» en «samenwerking met vijandige staten» spelen een centrale rol in deze zaken; maar het enkele feit dat deze labels in de rechtsbeslissing voorkomen, vervangt niet de publicatie van verifieerbare bewijzen en een transparante en onafhankelijke beoordeling. In zaken waarbij het resultaat kan zijn dat een mens het leven verliest, zijn toegang tot een onafhankelijke advocaat, mogelijkheid van effectieve verdediging, onderzoek naar de geloofwaardigheid van verklaringen en het recht van beroep van vitaal belang.
Wanneer mensenrechtenrapporten berichten over de uitspraak van tientallen doodvonnissen en de opeenvolgende executie ervan, beperkt de bezorgdheid zich niet tot het lot van één gevangene. De fundamentele vraag is of de gerechtelijke instanties, in plaats van aanklachten in een openbare en eerlijke procedure op te helderen, zich wijden aan de uitbreiding van doodstraf als antwoord op sociale protesten. De zaak-Parsa is nu nog een ernstig voorbeeld van deze bezorgdheid; een jongeman wiens lot gebonden is aan een vonnis dat, als het wordt uitgevoerd, geen terugkeer meer toelaat.
