Het controversiële geval van Sogand Seyadi en het bericht van prins Reza Pahlavi voor eisen van rechtvaardigheid

De dood van Sogand Seyadi, een zestienjarig meisje in Kermanshah, is niet slechts een juridische zaak over de verdachte dood van een tiener; deze zaak is een ernstige test voor de verantwoordelijkheid van scholen, het systeem voor kinderenbescherming en wetten die in de rechtsorde van de Islamitische Republiek nog altijd uitwegen bieden voor huiselijk geweld. Prins Reza Pahlavi publiceerde ook een bericht over de eis van rechtvaardigheid in de zaak van Sogand.
Sogand Seyadi, een zestienjarige scholiere, stierf op zondag 24 Aban 1405 (15 november 2026) in Kermanshah. Verslagen gepubliceerd door mensenrechtenorganisaties en media geven aan dat zij vóór haar dood herhaaldelijk haar angst voor haar vader had uitgesproken en school had verzocht geen persoonlijke zaken met hem te bespreken; zij vreesde immers dat zij gewond zou raken als hij hiervan op de hoogte zou worden gesteld.
Desondanks geven gepubliceerde verslagen aan dat Sogands vader naar school werd geroepen en nadat hij daar was verschenen, zijn dochter voor het oog van een aantal leerlingen en schoolmedewerkers mishandelde en meenam. Uren later stierf Sogand. De mensenrechtenorganisatie Hengaw en ooggetuigen hebben gerapporteerd dat zij uit het vijfde verdieping van het woongebouw naar beneden was gegooid; een versie waarvan alle bijzonderheden nog niet definitief zijn vastgesteld door de rechtbank.
De aanklager van Kermanshah kondigde op 26 Aban aan dat Sogands vader was gearresteerd op beschuldigingen waaronder “mishandeling” en “doodslag”. Ook de schooldirecteur werd gearresteerd op beschuldiging van nalatigheid en slordigheid. De gerechtelijke autoriteiten hebben verklaard dat verschillende hypotheses, waaronder moord en zelfmoord, nog onderzocht worden.
Een van de schokkendste aspecten van deze zaak is de vraag naar het functioneren van Razevan-middelbare school en de functionarissen die de veiligheid van leerlingen hadden moeten waarborgen.
Op basis van verslagen van Sogands vrienden had zij schoolleiders gevraagd haar vader niet in te lichten over zaken met betrekking tot haar privéleven; zij vreesde immers zijn reactie. In sommige verslagen wordt gesteld dat het onderwerp betrekking had op een romantische relatie, maar over de precieze aard daarvan en wat informatie er aan haar vader is gegeven, zijn verschillende verslagen gepubliceerd en geen daarvan is tot nu toe als definitieve gerechtelijke bevinding bekend gemaakt.
Verslagen van Hengaw en Iranwire tonen aan dat Sogands vader haar nadat hij op school was verschenen, voor anderen heeft geslagen en heeft meegenomen. Indien deze verslagen formeel worden bevestigd, zal een onthutsende vraag zijn: waarom werd, nadat geweld was waargenomen en mogelijke waarschuwingen van een tiener over levensgevaar waren gehoord, geen werkzaam mechanisme ingezet om te voorkomen dat zij naar de onveilige omgeving terugkeerde?
Het onderwijs in Kermanshah biedt een ander verhaal. Volgens een mededeling van deze afdeling bezocht Sogands vader op 23 Aban, rond 8:30 uur ’s ochtends, de school met aandringen op ontvangst van het schooldossier van zijn dochter en haar overbrenging naar Gilangarb. In deze mededeling staat dat de vader werkgerelateerde en familiekwesties als reden voor zijn verzoek noemde en nadat administratieve stappen waren gevolgd, het dossier rond 9 uur was overgedragen en de vader en dochter om 9:05 uur de school hebben verlaten. Het onderwijs verklaarde dat het sterfgeval in de namiddag plaatsvond en buiten de school.
Maar deze verklaring beantwoordt de kernvraag niet: waren schoolleiders op de hoogte van Sogands angst voor haar vader? Had zij gevraagd dat persoonlijke informatie niet aan haar vader zou worden doorgegeven? Had haar vader haar in aanwezigheid van schoolmedewerkers geslagen? En als dit gebeurd was, waarom werd geen onmiddellijke actie ondernomen ter bescherming van het leven van deze tiener?
Het persbureau Tasnim schreef ook, verwijzend naar gepubliceerde verslagen, dat Sogand vóór het incident het kantoor van de directeur had bezocht en had gevraagd dat een kwestie met betrekking tot haar persoonlijke situatie niet met haar vader zou worden besproken. Dit persbureau benadrukte dat de juistheid van de details van dit verslag nog niet als definitieve gerechtelijke bevinding is bekend gemaakt.
Ondertussen, nadat het nieuws van Sogands dood was gepubliceerd, hebben veiligheidsinstellingen in samenwerking met de schooldirecteur contact opgenomen met nummers van vrienden en leerlingen die mogelijk betrokken waren bij verspreiding van informatie over de zaak en hen ondervraagd over hun activiteiten. Iranwire rapporteerde ook dat veiligheidsinstellingen hadden voorkomen dat Sogands moeder aan de begrafenisplechtigheid deelnam. Deze zaken moeten ook onafhankelijk worden onderzocht; maar als alle gebeurtenissen zich voordoen zoals is gerapporteerd, hebben we niet te maken met responsabiliteit over de bescherming van een leerling, maar met een soort druk op getuigen en omstanders.
De directeur van de gerechtelijke geneeskunde in de provincie Kermanshah heeft verklaard dat bij onderzoek van Sogands lichaam meerdere verwondingen zijn waargenomen, waaronder fracturen van hand en voet, schedelfractuur en tandbreuk, en dat de doodsoorzaak als meerdere verwondingen tengevolge van val van grote hoogte is vastgesteld.
De gerechtelijke geneeskunde benadrukte echter dat medische bepaling van doodsoorzaak alleen niet aangeeft wie of onder welke omstandigheden deze verwondingen heeft veroorzaakt. Bepaling van oorzaak en hoe het incident plaatsvond is taak van gerechtelijk onderzoek en onderzoek van bewijsmateriaal ter plaatse. Daarom moet, ondanks de ernst van de tegen de vader ingestelde beschuldigingen, de uiteindelijke uitkomst van de zaak en de strafrechtelijke verantwoordelijkheid van personen worden bepaald op basis van bewijs en rechtervonnis.
Op de avond van 28 Aban en in de ochtend van 29 Aban werden beweringen op sociale media gepubliceerd dat één van Sogands familieleden op haar vader had geschoten en hem had gedood of gewond. In sommige verslagen werd de naam Milad Seyadi genoemd als persoon die op zijn oom had geschoten.
Hamidresa Karimi, “aanklager van Kermanshah”, ontkende dit nieuws echter sterk op vrijdag 29 Aban en zei dat Kiomarth Seyadi, Sogands vader, sinds zijn arrestatie in hechtenis is en berichten over zijn vrijlating, schietpartij en verwonding geen waarheid bevatten. Daarom kan het nieuws van Sogands vaders dood door kogels tot publicatie van geldig en onafhankelijk bewijsmateriaal niet als waarheid worden beschouwd.
Deze ontkenning is belangrijk; want publicatie van onbevestigde berichten kan niet alleen openbare mening afleiden van de kern van de zaak, maar kan ook schade toebrengen aan de juridische procedure en de veiligheid van Sogands familie.
Prins Reza Pahlavi reageerde op de dood van Sogand Seyadi en beschouwde dit incident als voorbeeld van de gevolgen van wetten van de Islamitische Republiek en eiste een einde aan discriminatoire en anti-mensenrechten wetten. Prins Reza Pahlavi publiceerde een tekst over Sogands dood en schreef:
“Mijn landgenoten,
De moord op Sogand Seyadi, een zestienjarige tiener, is het meest recente voorbeeld van misdaden die elke dag in alle hoeken van Iran, ondersteund door de verstarde en onmenselijke wetten van de Islamitische Republiek, het leven nemen van onze hulpeloze vrouwen en kinderen. De directe verantwoordelijkheid voor deze misdaden rust bij een regime dat 47 jaar geleden, in dezelfde eerste dagen van zijn aantreden, de progressieve wet ‘Bescherming van het Gezin’ afschafte en met zijn onmenselijke wetten de weg vrijmaakte voor kindermoord en vrouwenmoord en immuniteit voor plegers van deze misdaden.
Vandaag rouwt het Iraanse volk om Sogand; een tiener die onder bescherming van de wet had kunnen leven en haar dromen had kunnen verwezenlijken. Helaas was dit onschuldige meisje niet het eerste slachtoffer van deze misdaden en zal, zolang dit regime en zijn onmenselijke wetten bestaan, ook niet het laatst zijn.”
Ik verzeker alle vrouwen en kinderen van Iran dat na de val van de Islamitische Republiek deze onmenselijke wetten onmiddellijk zullen worden afgeschaft en plaats zullen maken voor wetten gebaseerd op mensenrechten en gelijkheid van man en vrouw. De overgangssamenleving verplicht zich ertoe, vanaf de allereerste dag, beschermer van het leven en de waardigheid van vrouwen en kinderen te zijn, niet medeplichtig aan moordenaars. In het vrije Iran van morgen zal geen echtgenoot, vader of verzorger, onder het voorwendsel van ‘walayah’, boven de wet staan en zal geen vrouw of kind het recht op leven ontzegd worden.
Leve Iran, Reza Pahlavi”
Een van de belangrijkste kritiekpunten op het rechtsstelsel van de Islamitische Republiek is artikel 301 van het Islamitisch Strafwetboek. Dit artikel stelt de vader en grootvader van vaderlijke zijde onder bepaalde omstandigheden vrij van qisas bij doodslag van een kind; een voorrecht dat voor de moeder niet bestaat.
Deze vrijstelling betekent niet dat de vader niet definitief zal worden gestraft, maar brengt een fundamenteel verschil teweeg in de mogelijkheid tot toepassing van qisas-straf en kunnen onder bepaalde wettelijke voorwaarden andere disciplinaire straffen worden toegepast. Critici stellen dat dergelijke bepalingen niet in overeenstemming zijn met het beginsel van gelijkheid van mensen voor de wet en het gelijke recht van kinderen op gerechtelijke bescherming.
Een wet die een kind tegen geweld moet beschermen, mag niet, omdat de dader bloedverwant van het slachtoffer is, een bijzonder voordeel voor hem creëren. Vader zijn is geen eigendom van het leven van het kind en geen vergunning voor toepassing van geweld. Geen relatie mag het recht op leven van het kind minder waardevol maken.
De zaak Sogand Seyadi mag niet eindigen met de arrestatie van één persoon en publikatie van enkele mededelingen. Als haar waarschuwingen de school hadden bereikt, moet duidelijk worden waarom deze niet serieus zijn genomen. Als geweld voor het oog van schoolmedewerkers en leerlingen plaatsvond, wie voorkwam dat het voortduurde? Als schoolleiders haar persoonlijke informatie aan haar vader hebben doorgegeven, op basis van welke beoordeling en welke evaluatie van het mogelijke risico hebben zij dit gedaan?
Ook moet duidelijk antwoord worden gegeven over de toestand van schoolcounselors, het mechanisme voor het rapporteren van huiselijk geweld en onmiddellijke ondersteuning van leerlingen in gevaar. Een school waar een tiener om hulp vraagt uit angst voor haar leven, mag niet worden omgevormd tot een plaats waar gevoelige informatie van haar zonder risicobeoordeling wordt gegeven aan iemand voor wie zij vreest.
De verantwoordelijkheid voor deze zaak rust niet alleen op één persoon; het systeem waarin geweld tegen vrouwen en kinderen gepaard gaat met wettelijke discriminatie, zwakke sociale bescherming en afwezigheid van werkzame preventieve mechanismen, moet ter verantwoording worden geroepen.
Sogand verliest de mogelijkheid zichzelf te verdedigen; maar de maatschappij mag niet toestaan dat de waarheid van haar zaak ook onder druk, opportunisme of tegenstrijdige verslagen wordt begraven. Rechtvaardigheid voor Sogand betekent: onthulling van de volledige waarheid, verantwoording van alle verantwoordelijke personen en instellingen, en hervorming van wetten die de veiligheid en waardigheid van kinderen niet garanderen.




