اعطای نشان «اوردینه پیانو» واتیکان به نماینده حکومتی که مسیحیان را زندانی میکند
اعطای نشان عالی «اوردینه پیانو» از سوی واتیکان به «محمدحسین مختاری» سفیر جمهوری اسلامی در واتیکان، موجی از پرسش و انتقاد را برانگیخته است؛ آن هم در حالی که دهها مسیحی ایرانی بهدلیل باور و فعالیت مذهبی در زندان هستند و جمهوری اسلامی سابقهای طولانی در سرکوب مسیحیان، تعطیلی کلیساها و فشار بر دیگر اقلیتهای مذهبی دارد.
واتیکان با اعطای یکی از بالاترین نشانهای دیپلماتیک خود به محمدحسین مختاری سفیر جمهوری اسلامی ایران نزد سریر مقدس، در مرکز یک جنجال تازه قرار گرفته است؛ اقدامی که بسیاری آن را در تضاد با واقعیت تلخ وضعیت آزادی مذهبی در ایران میدانند. گزارش این مراسم ابتدا در رسانههای حکومتی ایران منتشر شد و سپس بازتاب بینالمللی یافت.
بر اساس گزارشهای منتشر شده، پاپ لئو چهاردهم نشان «پاپی پیوس نهم» یا «اوردینه پیانو» را به مختاری اعطا کرده؛ نشانی که از سال ۱۸۴۷ از سوی واتیکان به دیپلماتها و شخصیتهایی داده میشود که به گفته واتیکان در «تقویت روابط دیپلماتیک، صلح و گفتوگو» نقش داشتهاند.
در متن تقدیرنامهای که رسانههای نزدیک به جمهوری اسلامی منتشر کردهاند، آمده است: «بر آن شدیم تا مراتب لطف و قدردانی خود را بهصورت رسمی ابراز کنیم. از اینرو، محمدحسین مختاری، سفیر فوقالعاده و تامالاختیار جمهوری اسلامی ایران نزد سریر مقدس را، به دریافت نشان شوالیه صلیب بزرگِ نشان پیانی برمیگزینیم و اعطا میکنیم.»
این تصمیم در شرایطی اتخاذ شده که نهادهای حقوق بشری و سازمانهای مسیحی بارها درباره وضعیت مسیحیان در ایران هشدار دادهاند. طبق گزارشهای منتشرشده از سوی گروههای مدافع آزادی مذهبی، دهها مسیحی و دیگر مسیحیان تبدیلشده، تنها بهدلیل برگزاری جلسات عبادت خانگی یا فعالیتهای مسالمتآمیز مذهبی بازداشت و زندانی شدهاند. در سالهای گذشته، حکومت جمهوری اسلامی بارها کلیساهای فارسیزبان را تعطیل کرده و این شهروندان را با اتهاماتی چون «اقدام علیه امنیت ملی» تحت فشار قرار داده است.
اعطای این نشان همچنین با مواضع قبلی پاپ لئو چهاردهم در تضاد دیده میشود. او در ماههای اخیر نسبت به جنگ و خشونت در منطقه ابراز نگرانی کرده و حتی بنا بر برخی گزارشها، سرکوب خونین معترضان در ایران را محکوم کرده بود.
در همین حال، رسانههای نزدیک به حکومت ایران تلاش کردهاند این اقدام واتیکان را نشانهای از تایید سیاستهای جمهوری اسلامی جلوه دهند. برخی گزارشها حتی مدعی شدهاند که این تقدیر بهدلیل «تلاشهای سفارت ایران برای ترویج پیام صلح و عدالت» انجام شده است؛ ادعایی که برای بسیاری از فعالان حقوق بشر و مسیحیان ایرانی، با واقعیتهای میدانی در تضاد کامل قرار دارد.
محمدحسین مختاری که از سال ۲۰۲۳ بهعنوان سفیر جمهوری اسلامی در واتیکان فعالیت میکند، پیشتر در نهادهای ایدئولوژیک جمهوری اسلامی از جمله مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی و دانشگاه مذاهب اسلامی مسئولیت داشته است.
منتقدان میگویند اهدای چنین نشانی به نماینده حکومتی که سابقهای طولانی در سرکوب اقلیتهای مذهبی، بازداشت کشیشان و فشار بر مسیحیان تبدیلشده دارد، میتواند این پیام را منتقل کند که رنج مسیحیان ایران در اولویت دیپلماسی واتیکان قرار ندارد. برای بسیاری از مسیحیان ایرانی، این پرسش همچنان باقی است که چگونه حکومتی که کلیساها را میبندد و ایمان مسیحی را تهدید امنیتی میخواند، اکنون از سوی عالیترین مقام کلیسای کاتولیک مورد تقدیر قرار گرفته است.
