VN-onderzoeekcommissie: Onderdrukking in Iran intensiveert zich gelijktijdig met oorlog

Het rapport van de VN-onderzoekscommissie waarschuwt dat geweld tegen demonstranten, discriminatie tegen vrouwen, minderheden en informatiebeperking de situatie van het Iraanse volk ernstig bedreigt.

Een nieuw rapport van de onafhankelijke internationale VN-onderzoekscommissie over Iran beschrijft de mensenrechtensituatie in dit land als uiterst besorgnwekkend en waarschuwt dat de mensenrechtencrisis kan verslechteren als gevolg van geïntensiveerde militaire conflicten en aanvallen door de Verenigde Staten en Israël. Het rapport is ingediend bij de VN-Mensenrechtenraad en heeft de aandacht van de internationale gemeenschap gevestigd op wijdverbreide schendingen van de burgerrechten.

Volgens dit rapport gaan de patronen van staatsonderdrukking in Iran door, waaronder zaken die tijdens periodes van militaire spanning zijn verergerd, massale arrestaties, ernstige beperkingen van de vrijheid van meningsuiting, het gebruik van dodelijk geweld tegen demonstranten, internetuitval en beperking van informatietoegang voor het volk.

De VN-onderzoekscommissie heeft gewezen op een opvallende toename van het aantal executies in Iran, waarvan sommige gerelateerd zijn aan drugsaken of protesten, en rapporten geven aan dat sommige van deze vonnissen zijn uitgesproken op basis van gedwongen bekentenissen onder marteling.

Recente jaren hebben ook aangetoond dat het aantal executies in Iran het hoogste niveau in het afgelopen decennium heeft bereikt en deze zaken kunnen wijzen op een patroon van steeds meer gewelddadig systematisch onderdrukking.

In het VN-rapport wordt gesproken over onderdrukking en discriminatie tegen religieuze en etnische minderheden, inclusief christenen, bahá’í, Arabieren en Koerden, met willekeurige arrestaties, confiscatie van bezittingen en gewelddadige behandeling. Ook zijn er gedocumenteerde gevallen van onderdrukking van vrouwen en meisjes, arrestaties en berichten over mishandeling van degenen die zich hebben verzet tegen verplichte hijabwetten.

Mensenrechtenexperts hebben opgemerkt dat deze onderdrukkingen gepaard gaan met patronen van op geslacht gebaseerd geweld en structureel discriminatie, en kunnen wijzen op wijdverspreide schendingen van grondrechten van een groot aantal burgers.

De onderzoekscommissie heeft ook verwezen naar gevallen van grensoverschrijdende onderdrukking, inclusief pogingen tot moord of digitale bedreigingen van Iraniërs en dubbele nationaliteitshouders buiten het land en druk op hun familie’s binnen Iran, wat onderdeel is van een breder patroon van beperking van de vrijheid van meningsuiting en cyberdruk.

Volgens mensenrechtenanalisten geven dit soort gedragingen aan dat er een trend is die niet alleen binnen het land wordt vervolgd, maar ook over grenzen heen om de stemmen van tegenstanders en maatschappelijke activisten tot zwijgen te brengen.

Een van de dimensies van de mensenrechtencrisis in Iran is de wijdverspreide internetuitval en onderbreking van informatiecommunicatie, die vooral plaatsvindt tijdens protesten en conflicten. Deze communicatieverbreking, net als soortgelijke gevallen eerder, zorgt ervoor dat mensen met ernstige problemen worden geconfronteerd bij het krijgen van toegang tot vitale informatie, veiligheidswaarschuwingen en noodhulp, en verstoort ook het onafhankelijke verslagleggingsproces.

Juristen en internationale waarnemers beschouwen deze maatregel als een schending van internationale verplichtingen met betrekking tot informatietoegang en vrijheid van meningsuiting, en hebben gewaarschuwd dat dit beleid kan leiden tot een toename van het openbare wantrouwen.

Eerder heeft de VN-Mensenrechtenraad, met steun van een groot aantal landen, een resolutie tegen mensenrechtenschendingen in Iran aangenomen en geroepen om meer toezicht en verantwoording van Teheran.

Bovendien heeft de speciale VN-rapporteur voor mensenrechten meerdere keren gewaarschuwd voor de ongekende ernst van de mensenrechtensituatie in Iran en onderstreept dat zelfs na een tijdelijke stop van militaire conflicten, de situatie voor gewone burgers niet is verbeterd.

Rapporten over internetuitval, buiten-wettelijke executies, mishandeling van vrouwen, discriminatie tegen minderheden en voortdurende onderdrukking tonen aan dat de mensenrechtencrisis in Iran verder gaat dan protesten van maatschappelijke actiegroepen en veel bredere delen van de samenleving schaadt.

Mensenrechtenexperts hebben gewaarschuwd dat als deze patronen als beleid blijven doorgaan en er geen ernstig verantwoording plaatsvindt op internationaal en binnenlands niveau, dit kan leiden tot diepe menselijke, maatschappelijke en psychologische gevolgen voor het Iraanse volk, met name voor kwetsbare groepen.