“Vrouwen fietsen zonder misdrijf is niet verboden”

De woordvoerder van de gerechtelijke macht heeft verklaard dat uit de brief van de openbaar aanklager van Isfahan over vrouwen die fietsen geen juiste conclusies zijn getrokken en dat hij niet heeft gezegd “vrouwen fietsen zijn absoluut verboden”. Khamenei had eerder gezegd dat er geen bezwaar tegen is als ze niet in het zicht van onverwante mannen zijn.

ISNA schreef dinsdag 31 Ordibehesht (21 mei) naar aanleiding van Gholamhossein Ismaili, woordvoerder van de gerechtelijke macht, dat de interpretatie van de uitspraken van de openbaar aanklager van Isfahan “onvolledig” was en dat hij niet heeft gezegd dat vrouwen fietsen een misdrijf is, “maar eerder dat het verschijnen van vrouwen zonder hijab in het openbaar een misdrijf is.” Ismaili voegde eraan toe dat “vrouwen fietsen geen probleem is als het niet gepaard gaat met een misdrijf.”

Ali Esfahani, openbaar aanklager en revolutiebankier van Isfahan, vertelde vorige week aan het persbureau IRNA: “Volgens de fatwas van geleerden en ook op basis van de wet is het fietsen van vrouwen in openbare ruimte een verboden handeling.” Hij had ook gezegd “aan de ordekrachten is meegedeeld dat wanneer gevallen van vrouwen fietsen in de hele stad worden gezien, ze eerst zeer respectvol een waarschuwing moeten geven en als het individu identificatiedocumenten heeft, deze van hem moet nemen en anders de fiets moet confisqueren.”

De openbaar aanklager en revolutiebankier van Isfahan voegde eraan toe dat degenen van wie identificatiedocumenten worden afgenomen “contact moeten opnemen met de veiligheidspolitie en de politie zal voor de eerste keer van hen een toezegging krijgen en zonder straf zal hun documenten of fiets teruggeven. Als deze maatregel een tweede en derde keer plaatsvindt, zal het verbodene handelen volgens islamitisch strafrecht worden behandeld.”

Inrichtingen voor vrouwen fietsen

Deze uitspraken stuitte op veel protesten zowel op sociale media als van enkele ambtenaren die dit in tegenspraak zagen met de inspanningen om luchtverontreiniging te verminderen. Anderen spraken ook over de afname van toeristische aantrekkingskracht van Isfahan.

De woordvoerder van de gerechtelijke macht zegt nu dat het onderwerp van de omzendbrief van de openbaar aanklager van Isfahan in feite “gericht is op voorkoming en aanpak van uitingen van onbetamelijk gedrag, slechte hijab of geen hijab en aanmoediging van anderen tot verdorvenheid en ontucht en dergelijke” en “het zou fijn zijn geweest als degenen die zich in de virtuele ruimte hebben uitgelaten, het ondergedeelte van dit bevel hadden gelezen.”

Volgens hem zullen volgens het gegeven bevel de gemeentelijke autoriteiten “plaatsen inrichten voor vrouwen om te fietsen… aan de andere kant wordt in deze brief aanbevolen dat het goed is, ter bescherming en waardigheid van vrouwen, speciale fietsen voor hen te maken, wat ook niet verbiedt dat vrouwen fietsen.”

Ismaili heeft beweerd dat deze aanbevelingen “bescherming en voorkoming van misdrijven en behoud van de waardigheid en status van vrouwen” zijn. Het is onduidelijk hoe “plaatsen” of, in eenvoudiger termen, rijstroken voor vrouwen op straten moeten worden aangelegd.

Openbaar vervoercultuur en bevelen van de leider

De mogelijkheid voor vrouwen om te fietsen, die ondanks alle intellectuele, religieuze en traditionele obstakels in sommige steden in Iran is gegroeid, was in de vroege jaren van de revolutie en op het hoogtepunt van de strikte regelgeving van de Islamitische Republiek iets wat geen enkele vrouw zich kon voorstellen. Voor de revolutie en ondanks het feit dat de restrictieve regelgeving van een islamitisch regime niet zwaar op het leven van mensen drukte, verschenen toch weinig vrouwen met fietsen op straten in Iraanse steden. In feite had fietsen geen grote plaats in de vervoerscultuur van de samenleving.

Nu is dat anders. Het gebruik van fietsen voor veel mensen, zowel mannen als vrouwen, is een manier om hun gezondheid te verbeteren en de luchtkwaliteit van de stad beter te maken. De behoefte aan een verandering in vervoerscultuur en het gebruik van fietsen werd voor het eerst onder de regering van Gholamhossein Karbaschi, burgemeester van Teheran, aan de orde gesteld. In dit verband werd een seminar in Chitgar Park gehouden. Op dit seminar werd het gebruik van fietsen als een vervoermiddel geëvalueerd. Een van de sprekers op dit seminar was Faezeh Hashemi, voormalig parlementslid en voormalig voorzitter van de Islamitische Federatie voor Vrouwensport. Zij zei op dit seminar: “Als fietsen een vervoermiddel moet zijn, kan men niet verwachten dat alleen mannen het gebruiken. Omdat de stad uit mannen en vrouwen bestaat en moeten we ook cultuurverandering voor vrouwenfietsen bevorderen.” Uitspraken die later aanleiding gaven tot heftige aanvallen op haar.

Verschillende culturele en sportactiviteiten in Iran kunnen, afhankelijk van de stad en de vrijdagsprediker van de stad, factoren van de gerechtelijke en uitvoerende macht en lokale burgemeestersambtenaren, met minder of meer moeilijkheden gepaard gaan. Vrouwen fietsen in Isfahan zou ook, als het niet zou worden geconfronteerd met maatschappelijk verzet, bijvoorbeeld hetzelfde lot kunnen hebben als een muziekconcert in Mashad.

In de Islamitische Republiek bestaat geen wet die vrouwen fietsen verbiedt. Maar de fatwa van de leider van de Islamitische Republiek is voor sommige ambtenaren meer basis voor handelen dan de wet. Het kantoor van Ayatollah Khamenei antwoordde in september 2016 op een vraag van het persbureau Fars: “Het fietsen van vrouwen in openbare vergaderingen en in het zicht van onverwante mannen leidt doorgaans tot aandacht van mannen en lokt verleiding en verdorvenheid van de samenleving uit en is in strijd met de bescheidenheid van vrouwen en moet worden gestopt en als het niet in het zicht van onverwante mannen is, is er geen bezwaar.” Volgens critici herhaalde de openbaar aanklager van Isfahan op zekere hoogte dezelfde woorden wanneer hij spreekt over “het instellen van speciale plaatsen voor vrouwen”.

Bron: DW