Waarschijnlijkheid van confrontatie tussen door Amerika gesteunde militias en Iran in Syrië
In de afgelopen weken hebben zich beperkte maar belangrijke ontwikkelingen voorgedaan op het operationele toneel in Syrië, waardoor waarnemers van de Syrische crisis hun berekeningen over toekomstige ontwikkelingen herzien. De volgende analyse verduidelijkt de aard en richting van deze ontwikkelingen.
In april slaagde een van de Syrische rebellengroepen die Amerikaanse steun geniet en door Amerikaanse speciale eenheden wordt getraind erin om aanslagen van ISIS in een uur durende gevechtsopstelling af te slaan. Deze veldslag vond plaats in het strategische gebied van al-Tanf dicht bij de driehoeksgrens tussen Syrië, Jordanië en Irak, en tijdens de operaties van deze groep beschikte zij over luchtsteun van koalitietroepen. Bovendien heeft ISIS in de afgelopen weken aanzienlijke slagen opgelopen van door het Westen gesteunde oppositie op andere punten. Men kan bijvoorbeeld wijzen op aanvallen die door Koerden worden uitgevoerd voor de bevrijding van Raqqa, dat ISIS zelf als zijn hoofdstad beschouwt. ISIS is ook aan het terugtrekken op andere punten, onder meer in Irak.
Blijkbaar verhindert het bestaan van Syrische bewapende oppositie dat gebieden die in de afgelopen één of twee weken uit de greep van ISIS worden bevrijd door de regering-Assad worden bezet. Sommige van deze locaties geraken na bevrijding onder controle van Koerden en groepen die door Amerika, Golfstaten, Jordanië en Turkije worden gesteund en bewapend. Geografisch gezien opereren deze groepen, meestal soennitisch, voornamelijk langs de noord-zuidlijn.
Als tegenprestatie vormen de regering-Assad en haar bondgenoten een coalitiekracht die vooral langs de oost-westlijn aanwezig is en bestaat uit sjiitische strijders uit Libanon, Iran en Syrische regeringstroepen.
Ondanks relatieve stilte in delen van Syrië die onder controle van Assad-troepen staan, heeft deze tegengestelde oost-westelijke en noord-zuidelijke groepering van nature spanningen veroorzaakt. Met andere woorden, men kan niet zeggen dat er een volledige scheiding bestaat tussen krachten die met het Syrische regime zijn verbonden en krachten die daartegen zijn. Als dergelijke gegroeperingen zouden bestaan, zou Syrië nu al volledig verdeeld zijn. Met andere woorden, er zijn gebieden die onder controle van de noord-zuidlijn staan, maar elementen van de oost-westlijn zijn daar ook actief als verzetskernen en crisisstokers, en omgekeerd zijn in delen onder controle van de oost-westlijn elementen van de noord-zuidlijn actief.
Het kernprobleem komt neer op een mogelijke politieke oplossing en de mate waarin de politieke doelstellingen van de betrokken groepen in Syrië in aanmerking zijn genomen. Niet vergeten dat enkele gewapende groepen nog steeds vraag maken naar het volledige vertrek van Bashar Assad aan de macht en het openstellen van de politieke ruimte voor vrije participatie. Buitenlandse steun staat in directe relatie tot de politieke oriëntatie van de gewapende groep. Bijvoorbeeld Iran en Amerika, of Saoedi-Arabië en Turkije, zijn elk bereid gelijngezinde groepen te steunen om hun gewenste oplossing te bereiken. Iran gelooft niet in een politieke oplossing op basis van vrije verkiezingen, omdat de uitkomsten van vrije verkiezingen kunnen leiden tot de val van Bashar Assad en van nature in tegenspraak zijn met Irans belangen in Syrië en Libanon.
Iran steunt in Irak de troepen van de Volksmobilisatieunitsen en toen deze eenheden de grens met Syrië naderden, heeft Iran sinds ongeveer drie weken geleden honderden militaire en paramilitaire troepen naar Syrië gestuurd, die bijvoorbeeld zijn gelegerd in de plaats Sabaa Biyar dicht bij de strategische Damascus-Bagdad-snelweg en de drievoudige grens van Irak, Jordanië en Syrië.
Volgens Reuters kondigde het Amerikaanse leger vorige week aan dat het de “gevechtssterkte” in Zuid-Syrië heeft versterkt, omdat groepen onder steun van de westerse coalitie die tegen ISIS strijden in die regio bedreigd worden door groepen die door Iran worden gesteund. De woordvoerder van het Amerikaanse leger, kolonel Ryan Dillon, die in Bagdad is gestationeerd, verwijst in zijn verklaringen naar het strategische gebied van al-Tanf. Dit geeft aan dat naarmate de slag om Mosoel een fase bereikt die de eindslag kan zijn voor het verdrijven van ISIS uit Mosoel (Irak), de oorlog tegen ISIS zich van nature op Syrisch grondgebied zal voortzetten. In dat geval kan, als de militaire opstelling in zijn conflictueuze vorm zou moeten blijven, een dergelijke veldslag, hoewel het gemeenschappelijke doel ervan ISIS is, leiden tot een confrontatie tussen twee groepen gesteund door Iran en Amerika, en uiteindelijk tot een confrontatie tussen Amerika en Iran. Deze confrontatie kan plaatsvinden voor, tijdens of na de strijd tegen ISIS, tenzij beide partijen tot enig soort politieke akkoord komen.
Kolonel Dillon beschrijft de operationele situatie als volgt met directe verwijzing naar door Iran gesteunde troepen: We hebben onze aanwezigheid en positie in de regio versterkt en zijn bereid voor confrontatie met elke dreiging die afkomstig is van groepen die het regime van Bashar Assad steunen.
Kolonel Dillon veronderstelt dat na mei voor 18 maanden, toen een veilige zone werd afgesproken, nog steeds een kleine groep door Iran gesteunde troepen in de veilige zone aanwezig is gebleven, en intussen is opgemerkt dat meer troepen buiten de zone maar dicht in de buurt daarvan zijn geconcentreerd. Volgens kolonel Dillon vormt de aanwezigheid van door Iran gesteunde troepen, zowel binnen als buiten de veilige zone, een bedreiging.
Volgens een niet nader genoemde militaire functionaris heeft het leger ongeveer 90.000 exemplaren van een verklaring in de loop van deze week in deze gebieden verspreid en hen gewaarschuwd. Het persbureau Reuters had eerder het verspreiden van deze verklaringen gerapporteerd. Dit agentschap, dat een exemplaar van de verklaring in bezit had, schrijft met verwijzing naar de inhoud ervan: “Elke beweging richting de basis van al-Tanf wordt beschouwd als vijandige intentie en wij zullen onze troepen verdedigen… U bent een tegenstander in het vastgestelde gebied, verlaat dit gebied zo snel mogelijk”.
Het is duidelijk dat de strijd om dit zuidoostelijke gebied tussen paramilitairen gesteund door Iran en anti-Assad-strijders die door Amerika worden gesteund en die momenteel zware militaire voertuigen, TOW-raketten en gevechtsvoertuigen hebben, kan eindigen in een confrontatie tussen Amerika en Iran. Terwijl in de huidige omstandigheden de echte en onmiddellijke bedreiging ISIS is en het niet nodig is dat anti-ISIS-troepen zich in militair gevecht met elkaar bezighouden.
In omstandigheden waarin Koerdische troepen verbonden aan de Volksbeschermingseenheden (YPG) met Amerikaanse steun binnenkort hun aanvallen voor de bevrijding van de stad Raqqa zullen beginnen, als het Syrische leger en door Iran gesteunde troepen volharden in controle over al-Tanf, zal dit praktisch tegen de prijs van een formele en openbare confrontatie met Amerika gebeuren. Op dit moment is de afstand tussen de twee troepen ongeveer 50 tot 60 kilometer. Tussen het gebied Bukamal (op Syrisch grondgebied) en Qaim (op Iraaks grondgebied), dat het grensvoort tussen Syrië en Irak is, tot aan de grens met Jordanië, bestaat er een volkomen droog en woestijnachtig gebied dat waarschijnlijk vooral wordt gebruikt als doorgang voor vluchtelingen en verscholen ISIS-strijders richting Jordanië, en onder de huidige omstandigheden lijkt het onwaarschijnlijk dat toegang ervan enige strategische waarde heeft. Desondanks kan de insisting van Iran of groepen gesteund door Iran en de Syrische regering om tegen andere oppositiegroepen op te treden slechts een ongewenste oorlog in de regio oproepen en de waarschijnlijkheid van ISIS’ overleven vergroten.
Bron: Radio Farda
