Wordt Iran de stortplaats voor nucleair afval van andere landen?

De Raad van Toezicht heeft Irans toetreding tot het Verdrag inzake het beheer van radioactief afval niet goedgekeurd. Houdt toetreding tot dit verdrag risico’s in voor het volk en het milieu? Of ligt het werkelijke gevaar ergens anders? Gesprek met Behrouz Bayat, nucleaire expert

De Raad van Toezicht heeft het voorstel van het parlement over Irans toetreding tot het Gemeenschappelijk Verdrag inzake het beheer en de veiligheid van radioactief afval niet goedgekeurd. Het argument van de Raad van Toezicht is: “Het verdrag bevat onduidelijkheden en het is niet duidelijk of de bepalingen ervan bindend zijn of niet.”

Een paar dagen geleden bracht ayatollah Yazdi, een van de juristen van de Raad van Toezicht, ook zijn bezorgdheid naar voren en zei: “Onlangs werd een voorstel dat door het parlement was goedgekeurd naar de Raad van Toezicht gebracht. Dit voorstel houdt in dat imperialistische regeringen hun kernenergie-afval in het land kunnen begraven; imperialisme graaft dit afval altijd in achtergebleven landen en we weten allemaal dat de straling van dit soort afval schadelijk zal zijn voor de burgers van het land. Het parlement had goedgekeurd dat volgens de gesloten overeenkomst kernbrandstofafval in het land begraven kan worden, maar ik heb verklaard dat dit tegen de sharia, tegen de wet en tegen het belang ingaat, en anderen hebben dit ook aanvaard.”

Het parlement keurde deze wet eind juni goed. Met het argument dat Iran ook, net als veel andere landen, “een geschikte begraafplaats voor radioactief afval zou moeten hebben en de noodzakelijke normen zou moeten naleven”.

Behrouz Kamalvandi, woordvoerder van de Organisatie voor Atoomenergie, zei hierover: “Toetreding tot dit verdrag veroorzaakt geen bezorgdheid” Volgens hem neemt het volume van radioactief afval in Iran toe en daarom moet er op internationaal niveau worden gehandeld voor de opslag en opbouw ervan.

De woordvoerder van de Organisatie voor Atoomenergie benadrukte dat het beheer van radioactief afval gecentraliseerd moet zijn en onder de controle van één specifieke instantie, en dat de blik op het genoemde verdrag niet “politiek” moet zijn omdat deze toetreding “uitsluitend ter verbetering van de veiligheid voor mensen en het milieu is”.

Desondanks zette de Raad van Toezicht zijn aandringen voort vanwege bezorgdheid over de goedkeuring van deze wet, totdat op 20 Mordad (11 augustus) Hashamatollah Fallahpisheh, lid van de Commissie Nationale Veiligheid en Buitenlandse Politiek van het parlement, in gesprek met “Khabar Online” bericht gaf van “het voorzien van een mechanisme om onduidelijkheden bij de Raad van Toezicht weg te nemen”. Hij zei: “In geen enkele bepaling van dit verdrag is er enige verwijzing naar het feit dat lidstaten verplicht zijn afval van andere landen te accepteren.” Hij wees op het feit dat “het grootste deel van andere landen dat deze energie gebruikt hier ook aan is toegetreden.”

Het Verdrag inzake het beheer van radioactief afval beveelt landen met deze energie aan ervaring en informatie van andere landen te gebruiken om zoveel mogelijk de rampen te voorkomen die dit afval kan veroorzaken voor het milieu en de burgers.

Is toetreding tot het verdrag inzake radioactief afval gevaarlijk voor Iran?

Behrouz Bayat, expert in nucleaire aangelegenheden, zegt in een gesprek met Deutsche Welle dat hij niet gelooft dat Irans doel met toetreding tot het genoemde verdrag is andere landen de deur open te zetten voor de overdracht van radioactief afval.

Maar betekent goedkeuring van toetreding tot het Verdrag inzake het beheer en de veiligheid van radioactief afval niet dat Iran tot nu toe niet de nodige maatregelen heeft genomen om veiligheid op dit gebied te waarborgen? Heeft Iran bijvoorbeeld een geschikte begraafplaats voor radioactief afval aangelegd?

Behrouz Bayat zegt: “Dit verdrag is tot stand gekomen zodat een internationale norm in verschillende landen ter wereld kan worden toegepast voor de opslag en bescherming van dit afval. Er zijn veel landen met kernenergieprogramma’s die tot nu toe niet tot dit verdrag zijn toegetreden, maar dat betekent niet dat ze in het verleden geen fundamentele veiligheidsmaatregelen hebben nageleefd op het gebied van veilige opslag van afval.”

Dit afval is volgens Behrouz Bayat in Iran nog niet op grote schaal aanwezig. Hij verwijst naar de kerncentrale Bushehr en zegt: “Het afval uit Bushehr wordt ook naar Rusland teruggestuurd en dit maakt deel uit van de overeenkomst tussen Iran en Rusland. Daarom is er in Iran nog geen afval op grote schaal ontstaan. Wat is ontstaan uit de onderzoeksreactor in Teheran en het afval uit het gebruik van radioactieve stoffen in industrie en landbouw en in geneeskunde en verschillende andere gebieden, waarvan zowel het volume als de gevaren kleiner zijn.”

Behrouz Bayat verwijst naar een centrum in de buurt van Isfahan dat blijkbaar voor de opslag van radioactief afval is gebouwd, met de nadruk dat hij geen precieze informatie over dit centrum heeft. Hij voegt eraan toe: “Als dergelijk nieuws waar is, is het zeer belangrijk dat het correct wordt beschermd. Want het binnendringen van radioactieve stoffen in het milieu is gevaarlijk voor mensen in de omgeving, en erger nog, als we verder gaan dan het niveau van klein afval, is het beheren van afval dat in zeer grote hoeveelheden uit reactorbrandstof wordt opgewekt, een enorm probleem waarvoor zelfs in geavanceerde landen, inclusief Duitsland, nog geen uiteindelijke oplossing is gevonden.”

Opslag voor duizenden jaren

Deze nucleaire expert vertelt Deutsche Welle over de ernstige risico’s van radioactief afval: “Het probleem is dat dit afval duizenden jaren moet worden opgeslagen. Zoiets is nog nooit praktisch gerealiseerd. Dit afval wordt in ondergrondse gaten opgeslagen. Maar deze gaten kunnen radioactief afval niet duizenden jaren veilig stellen. Water kan erin binnendringen. Er is een mogelijkheid dat een aardbeving optreedt en om verschillende redenen kunnen deze stoffen zowel aan het aardoppervlak komen als grondwater vervuilen.”

Hij benadrukt dat radioactief afval een zeer groot probleem is “maar Iran wordt er nog niet in die mate mee geconfronteerd. Omdat het niet veel kernbrandstof heeft. Maar als dit land zijn kernenergieprogramma wil uitbreiden, dan staat het voor een serieus gevaar.”

Kernenergie is niet schoon en niet goedkoop

Behrouz Bayat verwijst naar het onjuiste geloof dat kernenergie “schoon” en “goedkoop” zou zijn en zegt: “Het feit dat u een centrum moet bouwen dat duizenden jaren radioactief afval kan opslaan, heeft u met zeer hoge kosten opgezadeld. Daarenboven moeten de veiligheidskosten van kerncentrales worden meegenomen, die zeer hoog zijn. Daarom, als we alle aspecten van kernenergie in beschouwing nemen, heeft kernenergie niet de voordelen die eraan worden toegeschreven.”

Volgens deze expert kan men in sommige landen misschien over het “rendement” van kernenergie discussiëren. Maar wat betreft Iran: “Het is zeker te zeggen dat dit land, gezien de rijke hulpbronnen van hernieuwbare energiebronnen, absoluut niet hoeft uit te geven aan zware kernenergiekosten. Deze energie is voor Iran noch nuttig noch goedkoop.”

Bron: DW