وقتی نام «کوروش کبیر» به سیاست امروز خاورمیانه کشیده میشود
اظهارات جنجالی «لؤی الشریف» با محوریت کوروش کبیر، ایران و اسرائیل، بحثهای تازهای درباره تاریخ، بدهکاری تاریخی و سیاست امروز خاورمیانه برانگیخته است.
ویدیویی از «لؤی الشریف» فعال عرب و حامی عادیسازی روابط با اسرائیل در شبکههای اجتماعی منتشر شده که در آن با ارجاع به کوروش کبیر و تاریخ باستان ایران، پیامی سیاسی و بسیار بحثبرانگیز درباره وضعیت امروز ایران مطرح میکند.
لؤی الشریف (Loay Alshareef) یک فعال مصری مقیم امارات است که به خاطر فعالیتهایش در زمینه ترویج روابط بهتر میان جهان عرب و اسرائیل شناخته میشود و در رسانهها، بهعنوان مجری برنامههای تلویزیونی نیز فعالیت داشته است.
او متولد سال ۱۹۸۲ است و بهعنوان شخصیتی حامی بهبود روابط عرب و اسرائیل در رسانهها مطرح شده؛ بهویژه پس از آنکه در سال ۲۰۱۸، پیامی به زبان عبری منتشر کرد که هدف آن اطمینانبخشی به صهیونیستها و تاکید بر امکان همزیستی و گفتوگو عنوان شد.
نام او در سالهای اخیر، همزمان با گسترش بحثها پیرامون توافقنامههای ابراهیم و عادیسازی روابط برخی کشورهای عربی با اسرائیل، بیش از گذشته در فضای رسانهای منطقه شنیده شده است.
بر اساس این ویدیوی منتشرشده، لؤی الشریف در بخشی از یک سخنرانی میگوید:
«همه شما یهودی ها یا مردم اسرائیل، به مردم ایران بدهکارید. کوروش کبیر، ۲۵۰۰ سال پیش، اجدادتان را آزاد کرد و الان وقت آن است که دِین خودتان را به کوروش ادا کنید و ایرانیها را آزاد کنید تا دوباره ایران را با عظمت کنیم.»
این جملات، بهسرعت در فضای مجازی بازنشر شده و واکنشهای متفاوت و گاه تندی را در میان کاربران ایرانی، عرب و حتی اسرائیلی برانگیخته است؛ از استقبال برخی کاربران بهدلیل اشاره به تاریخ ایران باستان، تا انتقاد شدید عدهای دیگر که این سخنان را سادهسازی تاریخ یا ورود ابزاری به مسائل پیچیده سیاسی امروز میدانند.
بخش محوری سخنان وی، به کوروش کبیر پادشاه پارس بازمیگردد؛ شخصیتی که در متون تاریخی و مذهبی، بهویژه در سنت یهودی، بهعنوان پادشاهی که پس از فتح بابل، به یهودیان اجازه بازگشت به سرزمین خود و بازسازی معبدشان را داد، شناخته میشود.
این روایت تاریخی، اگرچه در منابع مختلف بازتاب یافته، اما تفسیر آن در دنیای امروز سیاسی است و استفاده از آن برای نتیجهگیریهای ژئوپلیتیک معاصر، همواره محل مناقشه بوده است. منتقدان میگویند پیوند زدن یک واقعه باستانی به مسئولیتهای سیاسی دولتها و ملتهای امروزی، میتواند منجر به برداشتهای سادهانگارانه یا احساسی شود.
انتشار این ویدیو در شرایطی صورت میگیرد که:
- ایران با یکی از بحرانیترین دورههای داخلی خود مواجه است
- روابط ایران و اسرائیل در بالاترین سطح تنش قرار دارد
برخی کاربران این سخنان را نماد تغییر گفتمان بخشی از جهان عرب نسبت به ایرانِ مردم، نه ایرانِ حاکمیت دانستهاند، در حالی که دیگران آن را دخالتجویانه، تبلیغاتی یا حتی تحریف تاریخ توصیف کردهاند.
اظهارات لؤی الشریف، نشاندهنده ورود تاریخ باستان، هویت و قدرت به منازعات سیاسی امروز خاورمیانه است؛ جایی که کوروش کبیر، ایران، اسرائیل و مفهوم «بدهکاری تاریخی» در یک جمله به هم گره میخورند.
اینکه چنین روایتهایی تا چه حد میتوانند به گفتوگو، یا برعکس، به تنشهای تازه دامن بزنند، پرسشی است که پاسخ آن نه در تاریخ باستان، بلکه در سیاست امروز منطقه رقم خواهد خورد.
