سکوت راداری ناو آبراهام لینکلن، نشانهای نگرانکننده از تشدید تنش نظامی آمریکا و ایران
خاموشی راداری ناو آبراهام لینکلن و تحرکات همزمان نظامی آمریکا در خاورمیانه، سکوت راداری را به یکی از جدیترین نشانههای تشدید تنش نظامی میان آمریکا و ایران تبدیل کرده است.
گزارشهای مبتنی بر دادههای رصد دریایی نشان میدهد ناوگروه تهاجمی (USS) آبراهام لینکلن، همزمان با نزدیک شدن به آبهای خاورمیانه، سیستم شناسایی خودکار خود (AIS) را غیرفعال کرده است؛ اقدامی که در ادبیات نظامی، بهعنوان «سکوت الکترونیکی» یا ورود به وضعیت شبه رادارگریز شناخته میشود و معمولا پیشدرآمد استقرار در شرایط عملیاتی یا امنیتی پیشرفته تلقی میشود.
تحلیلگران نظامی هشدار دادهاند که خاموش کردن ترانسپوندرهای موقعیتیاب توسط یک ناو هواپیمابر، بهویژه در شرایط تنش منطقهای، اغلب به معنای عبور از فاز بازدارندگی نمایشی و ورود به مرحله آمادگی عملیاتی است. ناپدید شدن ناو آبراهام لینکلن از نقشههای عمومی ردیابی کشتیها، بهسرعت سطح هشدارها درباره احتمال درگیری مستقیم میان ایالات متحده و ایران را افزایش داده است.
همزمان با این تحول، گزارشها از افزایش غیرعادی پرواز هواپیماهای سوخترسان نیروی هوایی آمریکا به سمت خاورمیانه حکایت دارد؛ الگویی که در دکترین نظامی ایالات متحده، معمولا با آمادگی برای عملیاتهای هوایی گسترده همزمان است. بنا بر این گزارشها، سه تا چهار فروند از این هواپیماها به سمت پایگاه هوایی العدید قطر حرکت کردهاند و سایر هواپیماها در پایگاههایی در اروپا فرود آمدهاند.
روزنامه «والاستریت ژورنال» نیز گزارش داده که سامانههای دفاع هوایی «پاتریوت» و «تاد» به خاورمیانه منتقل شدهاند؛ اقدامی که عموما با نگرانی از حملات موشکی یا پاسخ متقابل ایران مرتبط دانسته میشود.
در حالی که این تحرکات نظامی ادامه دارد، سفارت ایالات متحده اعلام کرده است که عملیات در پایگاه هوایی العدید به حالت عادی بازگشته است. این سفارت همچنین به شهروندان و پرسنل آمریکایی نیز توصیه کرده که همچنان دستورالعملهای امنیتی را با دقت رعایت کنند. پایگاه العدید که حدود ۱۰ هزار نیروی نظامی آمریکایی را در خود جای داده، بزرگترین پایگاه ایالات متحده در خاورمیانه محسوب میشود و هرگونه تغییر در وضعیت آن، بهدقت از سوی ناظران منطقهای دنبال میشود.
پایگاه خبری «The new Arab » نیز، این تصمیم را نشانهای از کاهش سطح تهدید توصیف کرده و نوشته است که این اقدام پس از خروج جزئی نیروهای آمریکایی در هفته گذشته و در بحبوحه تشدید تنشها اتخاذ شده است.
در سطح سیاسی، لفاظیها بهشدت تشدید شده است. دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا، روز گذشته سهشنبه ۲۰ ژانویه در مصاحبه خود با شبکه «نیوز نیشن» گفت: «دستورات بسیار قاطعی صادر شده و اگر ایران دست به هرگونه حملهای بزند، از روی زمین محو خواهند شد.»
در مقابل، عباس عراقچی وزیر امور خارجه ایران، در یادداشتی در والاستریت ژورنال هشدار داد که اگر ایران هدف حمله مجدد قرار گیرد، تهران با تمام قوا پاسخ خواهد داد.
وی در پیام خود نوشت: «برخلاف خویشتنداریای که ایران در ژوئن ۲۰۲۵ نشان داد، اگر مجددا مورد حمله قرار گیریم، نیروهای مسلح قدرتمند ما هیچ تردیدی در بهکارگیری تمام توان خود نخواهند داشت. این تهدید نیست، بلکه واقعیتی است که احساس میکنم ناچارم صریحا بیان کنم؛ زیرا بهعنوان یک دیپلمات و یک کهنهسرباز، جنگ را عمیقا نفرتانگیز میدانم.»
عراقچی همچنین افزود: «هرگونه رویارویی تمامعیار، بدون شک مهیب خواهد بود و بسیار طولانیتر از زمانبندیهای خیالیای ادامه خواهد یافت که اسرائیل و عواملش در حال القای آن به کاخ سفید هستند. چنین نبردی کل منطقه را در بر خواهد گرفت و بر زندگی مردم عادی در سراسر جهان تاثیر خواهد گذاشت.»
همزمان با این مواضع، فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) اعلام کرد که جنگندههای «اف-۱۵ای» وارد اردن شدهاند و ناوگروه تهاجمی آبراهام لینکلن، به همراه ناوشکنها، جنگندههای اف-۳۵ و هواپیماهای جنگ الکترونیک، در حال حرکت به سمت منطقه است.
این تحولات در شرایطی رخ میدهد که عراقچی بهدلیل کشتار معترضان در ایران، از حضور در مجمع جهانی اقتصاد داووس محروم شده و اعتراضات داخلی همچنان یکی از محورهای تنش میان تهران و واشینگتن است. ویدیوهایی که با وجود قطع گسترده اینترنت از ایران منتشر شدهاند، نیروهای امنیتی را در حال شلیک مستقیم به سوی معترضان غیرمسلح نشان میدهند؛ تصاویری که مقامهای ایرانی به آنها اشارهای نکردهاند.
در همین حال، گزارشهایی از حمله پهپادی و موشکی ایران به یکی از پایگاههای یک گروه کرد ایرانی در عراق منتشر شده که در صورت تایید، نخستین عملیات برونمرزی ایران از زمان آغاز اعتراضات خواهد بود. همچنین محدودیتهایی برای تردد کارکنان دیپلماتیک آمریکا در کویت و قطر به پایگاههای نظامی اعمال شده است.
بر اساس این گزارشها، دیپلماتهای عرب حوزه خلیج فارس، از دولت آمریکا خواستهاند از هرگونه حمله مستقیم به ایران خودداری کند. ایران نیز هفته گذشته با بستن حریم هوایی خود، نشانهای از آمادگی پیشگیرانه در برابر سناریوهای نظامی احتمالی ارسال کرد.
خاموش شدن رادار ناو آبراهام لینکلن، اگرچه بهتنهایی به معنای جنگ قریبالوقوع نیست، اما در کنار تحرکات هوایی، انتقال سامانههای پدافندی، جنگ لفظی شدید و وضعیت ناپایدار داخلی ایران، تصویری نگرانکننده از منطقهای ارائه میدهد که در آستانه تصمیمی پرهزینه ایستاده است؛ تصمیمی که پیامدهای آن میتواند فراتر از خاورمیانه، زندگی میلیونها انسان بیدفاع را تحت تاثیر قرار دهد.
