تاکید شاهزاده رضا پهلوی بر جدایی دین از حکومت: بدون سکولاریسم دموکراسی ممکن نیست

شاهزاده رضا پهلوی طی سخنانی گفت: «جدایی دین از دولت شرط اصلی گذار به دموکراسی است و بدون سکولاریسم، آزادی و برابری شهروندان ممکن نیست.»

در تازه‌ترین مواضع سیاسی شاهزاده رضا پهلوی، او بار دیگر بر ضرورت سکولاریسم و آزادی مذهبی به‌عنوان ستون‌های اصلی ایران آینده تاکید کرده و جدایی دین از دولت را پیش‌شرط غیرقابل‌چشم‌پوشی دموکراسی دانسته است. این موضع‌گیری‌ها، در شرایطی مطرح می‌شود که جمهوری اسلامی با اتکا به ایدئولوژی دینی، نه‌تنها آزادی‌های مدنی بلکه خودِ دین را نیز به ابزار قدرت و سرکوب تبدیل کرده است.

شاهزاده رضا پهلوی در گفت‌وگویی تازه با یک روزنامه‌نگار آمریکایی، وضعیت ایران را نه صرفا یک بحران سیاسی، بلکه نبرد مردمی علیه «یک نیروی اشغالگر» توصیف کرد؛ نیرویی که به‌گفته او، کشور را به گروگان گرفته و با خشونت سازمان‌یافته، خواست آزادی را سرکوب می‌کند. او حکومت جمهوری اسلامی را متهم کرد که در یک نبرد غیرمنصفانه، شهروندان غیرمسلح را که خواهان آزادی و رهایی از استبداد هستند، با سلاح جنگی به گلوله می‌بندد.

این گفت‌وگو که روز دوشنبه ۹ فوریه برابر با ۲۰ بهمن منتشر شد، تصویری تیره و بی‌پرده از وضعیت کنونی ایران ارائه می‌دهد. شاهزاده پهلوی شرایط حاکم را «یک نسل‌کشی در جریان» خواند و تاکید کرد تنها راه برابر کردن میدان برای ایرانیان شجاعی که برای رهایی خود می‌جنگند، دریافت کمک‌هایی است که بتواند ابزارهایی را که حکومت علیه شهروندان خودش به کار گرفته است خنثی کند. به گفته او، این مسیر بدون هدف قرار دادن دستگاه اصلی سرکوب حکومت، شامل سپاه پاسداران و سایر عناصر مرتبط با آن ممکن نیست.

در بخش دیگری از این گفت‌وگو، شاهزاده رضا پهلوی به چارچوبی اشاره کرد که به گفته او می‌تواند نیروهای دموکرات و سکولار ایران را ذیل یک ائتلاف فراگیر گرد هم آورد. این همگرایی مشروط به پایبندی به چهار اصل بنیادین است:

1. تمامیت ارضی ایران؛
2. جدایی دین از حکومت به‌عنوان پیش‌شرط دموکراسی؛
3. آزادی‌های فردی و برابری همه شهروندان در برابر قانون؛
4. حق مردم ایران برای تعیین آینده خود از طریق انتخابات آزاد و صندوق رای، که باید در دوران گذار و توسط یک دولت انتقالی برگزار شود.

این اصول، در واقع پاسخ مستقیمی به تجربه چهار دهه حکومت ایدئولوژیک است؛ حکومتی که با نفی برابری حقوقی، جامعه را به شهروندان درجه‌دار تقسیم کرده و دین رسمی را به معیار وفاداری سیاسی بدل ساخته است.

شاهزاده پهلوی در ادامه بر ضرورت گنجاندن آزادی دین در قانون اساسی مبتنی بر اعلامیه جهانی حقوق بشر تاکید کرد و توضیح داد که سکولاریسم به‌معنای حذف یا تضعیف ایمان نیست. او تصریح کرد: «آزادی دین محفوظ است، اما جدایی دین از دولت پیش‌شرط دموکراسی است.»

به گفته او، تجربه جمهوری اسلامی نشان داده که دخالت دین در سیاست، نه‌تنها آزادی را نابود می‌کند، بلکه خودِ ایمان را نیز فرسوده و بی‌اعتبار می‌سازد. شاهزاده رضا پهلوی یادآور شد که مخالفت با حکومت ایدئولوژیک محدود به نیروهای سکولار نبوده و در میان روحانیان شیعه و همچنین رهبران مذهبی اهل سنت نیز، منتقدان جدی این ساختار وجود داشته‌اند؛ چرا که آمیختن قدرت و دین، دین را به ابزار اجبار و سرکوب بدل کرده است.

در مجموع، مواضع اخیر شاهزاده رضا پهلوی بر یک نکته کلیدی تاکید دارد: ایران آینده بدون سکولاریسم، نه دموکراتیک خواهد بود و نه امن. جامعه‌ای متکثر با ادیان، باورها و بی‌باوری‌های گوناگون، تنها در صورتی می‌تواند به همزیستی پایدار برسد که دولت از هر ایدئولوژی مذهبی فاصله بگیرد و حقوق همه شهروندان را بدون تبعیض تضمین کند.

در شرایطی که جمهوری اسلامی همچنان مشروعیت خود را از مناسک اجباری، سرکوب خونین و تفسیر ایدئولوژیک از دین می‌گیرد، تاکید بر آزادی مذهبی و جدایی دین از دولت، نه یک بحث نظری، بلکه ضرورتی سیاسی برای نجات ایران است.