حمله به ورزشگاه آزادی و تخریب سالن ۱۲ هزار نفری پس از تبدیل آن به پایگاه نیروهای سرکوب
افشاگری درباره حمله به ورزشگاه آزادی نشان میدهد سالن ۱۲ هزار نفری این مجموعه که در سالهای اخیر برای تجمع نیروهای بسیج و تجهیزات امنیتی استفاده میشد، در جریان حملات اخیر به تهران بهطور گسترده تخریب شده است.
ساعاتی پس از انتشار گزارشهایی درباره وقوع انفجار و حمله در غرب تهران، رسانههای داخلی ایران تصاویری منتشر کردند که از تخریب گسترده سالن ۱۲ هزار نفری مجموعه ورزشی آزادی حکایت دارد؛ یکی از بزرگترین سالنهای سرپوشیده ورزشی کشور که دههها میزبان رویدادهای مهم ورزشی و حتی سیاسی بوده است.
بر اساس گزارش خبرگزاریهای رسمی ایران، این سالن در جریان حملات موشکی صبح روز جاری پنجشنبه ۵ مارچ برابر با ۱۴ اسفند هدف قرار گرفته و خسارات سنگینی به آن وارد شده است. رسانههای حکومتی در توضیح این حادثه نوشتند: «در حمله موشکی صبح امروز، آمریکا و اسرائیل به سالن ۱۲ هزار نفری ورزشگاه آزادی تهران، کلیه بخشهای سالن و ساختمانهای اطراف آن تخریب شد.»
تصاویر منتشرشده نشان میدهد بخشهای وسیعی از سازه سالن و ساختمانهای اطراف آن آسیب جدی دیده و برخی قسمتها به طور کامل فرو ریختهاند. همچنین گزارشهایی منتشر شده که از تخریب مجموعه خوابگاهی مرتبط با فدراسیون دوچرخهسواری در نزدیکی این سالن خبر میدهد.
سالن ۱۲ هزار نفری آزادی که در گذشته با نام سالن سرپوشیده آریامهر شناخته میشد، در دهه ۱۹۷۰ و همزمان با برگزاری بازیهای آسیایی ۱۹۷۴ تهران ساخته شد. این مجموعه طی دهههای گذشته یکی از مهمترین مراکز ورزشی کشور بوده و مسابقات مهمی در رشتههایی مانند والیبال، کشتی، بسکتبال، فوتسال و پاتیناژ در آن برگزار شده است.
علاوه بر رقابتهای ورزشی، این سالن در سالهای مختلف برای گردهماییهای بزرگ، مراسم مذهبی و برنامههای سیاسی نیز مورد استفاده قرار گرفته است. همین چندمنظوره بودن، آن را به یکی از نمادهای زیرساختهای ورزشی ایران تبدیل کرده بود.
در حالی که رسانههای رسمی ایران از این مکان به عنوان یک مرکز ورزشی یاد میکنند، در شبکههای اجتماعی و برخی گزارشهای رسانهای خارج از کشور ادعاهایی مطرح شده مبنی بر اینکه این مجموعه در مقاطعی به محل تجمع نیروهای بسیج و امنیتی تبدیل شده است.
در برخی گزارشهای منتشرشده در فضای مجازی، این ورزشگاه «محل اختفای نیروهای سرکوب» توصیف شده است. همچنین گفته میشود در ماههای اخیر، از سالنهای بزرگ ورزشی برای نگهداری تجهیزات امنیتی و استقرار نیروهای ضدشورش استفاده شده است.
پیش از آغاز موج حملات اخیر به مواضع جمهوری اسلامی، گزارشهایی منتشر شده بود که نشان میداد برخی ورزشگاههای بزرگ کشور به محل استقرار نیروهای امنیتی تبدیل شدهاند. بر اساس این گزارشها، حکومت برای حفاظت از خودروها و تجهیزات یگانهای ویژه، از فضاهای وسیع و سرپوشیده استادیومها استفاده میکرد.
برای نمونه، گزارشهایی درباره ورزشگاه نقش جهان اصفهان منتشر شده بود که نشان میداد این استادیوم در روزهای پیش از آغاز حملات، محل تجمع خودروهای آبپاش، موتورهای یگان ویژه و تجهیزات سرکوب بوده است. همچنین در گذشته نیز گزارشهایی درباره استفاده مشابه از مجموعه ورزشی پاس قوامین برای استقرار نیروهای امنیتی منتشر شده بود.
کارشناسان نظامی و حقوق بینالملل میگویند استفاده از زیرساختهای غیرنظامی مانند ورزشگاهها برای اهداف نظامی، میتواند آنها را در شرایط درگیری به اهداف بالقوه تبدیل کند. بر اساس اصول حقوق بشردوستانه بینالمللی، تبدیل مراکز عمومی به پایگاههای نظامی، میتواند خطرات جدی برای غیرنظامیان و اموال عمومی ایجاد کند.
در همین حال، تصاویر و ویدیوهای منتشرشده در رسانههای ایران، نشان میدهد که تخریب سالن ۱۲ هزار نفری آزادی بسیار گسترده بوده و بخشهایی از این مجموعه تاریخی ورزشی عملا از بین رفته است. هنوز گزارشی رسمی درباره تلفات احتمالی یا تعداد افراد حاضر در زمان حمله منتشر نشده است.
مجموعه ورزشی آزادی، طی دههها یکی از شناختهشدهترین نمادهای ورزشی ایران بوده است. اکنون تخریب یکی از مهمترین سالنهای آن در بحبوحه تنشهای نظامی، بار دیگر توجهها را به پیامدهای تبدیل زیرساختهای عمومی به مراکز امنیتی جلب کرده است.
با ادامه درگیریها و افزایش حملات متقابل در منطقه، مشخص نیست چه تعداد از زیرساختهای عمومی دیگر ممکن است در معرض خطر قرار گیرند؛ موضوعی که نگرانیهای تازهای درباره امنیت مراکز غیرنظامی در ایران ایجاد کرده است.
