از زندان تا تبعید؛ روز جهانی پناهنده و فریاد خاموش مسیحیان ایرانی
هر ساله در ۲۰ ژوئن، جهان «روز جهانی پناهنده» را گرامی میدارد؛ روزی برای یادآوری میلیونها انسانی که به دلیل جنگ، خشونت، تبعیض و آزار، خانه و کاشانه خود را ترک کردهاند. اما در میان آمارها و گزارشهای جهانی، گروهی از پناهندگان کمتر دیده میشوند؛ مسیحیانی که تنها به دلیل ایمان خود، طعم تبعید، زندان و آوارگی را چشیدهاند.
برای بسیاری از مسیحیان ایرانی، پناهندگی یک انتخاب نبوده است؛ بلکه نتیجه مستقیم وفاداری به ایمانشان بوده است. در سالهای گذشته، شمار قابل توجهی از شهروندان مسیحی در ایران با بازداشت، احضار، محرومیتهای اجتماعی و فشارهای امنیتی روبهرو شدهاند. برخی همچنان در زندانها به سر میبرند و برخی دیگر ناچار شدهاند سرزمین مادری خود را ترک کنند تا بتوانند آزادانه ایمان خود را زندگی کنند.
داستان مسیحیان ایرانی تنها روایت ترک یک کشور نیست؛ روایت ترک خانه، خانواده، زبان، خاطرات و آیندهای است که روزی برای خود تصور کرده بودند. آنان اغلب با امید به یافتن امنیت مذهبی، راهی سفرهای دشوار و پرخطر میشوند؛ سفری که گاه سالها طول میکشد و با عدم قطعیتهای فراوان همراه است.
کتاب مقدس نیز سرشار از روایت مهاجرت، تبعید و پناهندگی است. ابراهیم به دعوت خدا سرزمین خود را ترک کرد. قوم اسرائیل سالها در غربت زندگی کردند. داوود از دست شائول گریخت. حتی خود عیسی مسیح در کودکی همراه خانوادهاش به مصر پناه برد تا از تهدید مرگ نجات یابد. انجیل متی مینویسد که یوسف در خواب هشدار یافت و کودک را برداشته به مصر گریخت (متی ۲:۱۳-۱۵).
به همین دلیل، موضوع پناهندگان برای مسیحیان تنها یک مسئله اجتماعی یا سیاسی نیست؛ بلکه بخشی از روایت نجات در کتاب مقدس است. نویسنده رساله عبرانیان به ایمانداران یادآوری میکند: «مهماننوازی را فراموش مکنید، زیرا بعضی بیآنکه بدانند فرشتگان را مهمان کردند» (عبرانیان ۱۳:۲). این آیه بارها در خدمترسانی کلیساها به پناهندگان مورد استناد قرار گرفته است.
«اریک تریگستد» رئیس و مدیرعامل نشریه مسیحی «کریسچین کرونیکل»، از جمله رهبران رسانهای مسیحی است که سالها درباره وضعیت پناهندگان و خدمت کلیساها به آنان گزارش تهیه کرده است. او نوشته است که در طول سالهای فعالیت خود، زمان زیادی را صرف گفتگو درباره پناهندگان و گفتگوی شخصی با آنها کرده و بارها بر مسئولیت کلیسا در خدمت به مهاجران و آوارگان تاکید داشته است.
تریگستد همچنین در گزارشهای خود از مسیحیانی سخن گفته است که زمانی خود پناهنده بودند و امروز در کشورهای اروپایی به خدمترسانی به دیگر آوارگان مشغولاند. او اخیرا درباره مسیحیان ایرانی و خاورمیانهای ساکن اروپا نوشت: «زمانی خود پناهنده بودند و اکنون با احساس همدردی عمیق، به پناهندگان جنگزده خدمت میکنند.»
این روایتها یادآور حقیقتی مهم هستند: پناهنده بودن پایان داستان نیست. خداوند بارها در طول تاریخ کلیسا نشان داده است که میتواند درد تبعید را به فرصتی برای شهادت، خدمت و گسترش انجیل تبدیل کند. بسیاری از کلیساهای فارسیزبان خارج از ایران امروز از دل همین مهاجرتهای اجباری شکل گرفتهاند و به محلی برای رشد روحانی و بشارت تبدیل شدهاند.
در روز جهانی پناهنده، کلیسای جهانی دعوت میشود تا فراتر از آمارها و گزارشها بیندیشد و چهره انسانهایی را ببیند که به دلیل ایمان خود بهای سنگینی پرداختهاند؛ مسیحیانی که برخی هنوز در زندانهای ایران روزگار میگذرانند و برخی دیگر در اردوگاهها، مراکز پذیرش و کشورهای بیگانه در انتظار آیندهای امنتر هستند.
امروز بیش از هر زمان دیگر، صدای این برادران و خواهران، نیازمند شنیده شدن است. آنان نه تنها به حمایتهای حقوقی و انسانی نیاز دارند، بلکه محتاج دعا، همدلی و همراهی کلیسای مسیح در سراسر جهان هستند.
در روز جهانی پناهنده، بیایید به یاد آوریم که مسیح نیز خود طعم آوارگی را چشید و خداوند همچنان در کنار غریبان، راندهشدگان و جفادیدگان ایستاده است.
