Oproep tot opheffing van sancties onder het mom van corona en weigering van hulp van Artsen zonder Grenzen

De Iraanse regering stelt dat sancties medische hulpverlening aan het volk belemmeren en roept op tot opheffing ervan, maar tegelijkertijd verzet zij zich tegen hulp van Artsen zonder Grenzen aan het volk. Welke positie van Iran moet de wereldgemeenschap geloven? In gesprek met Sadegh Zibakalam.

De situatie in de Iraanse ziekenhuizen is ernstig. Corona neemt dagelijks veel levens in dit land. Mensen hebben hulp nodig en het ziekenhuispersoneel staat onder grote druk. De Iraanse regering, die al vóór de coronacrisis failliet was, zegt nu dat Amerikaanse sancties de mogelijkheden van dit land om corona te bestrijden sterk hebben beperkt en wil dat deze sancties worden opgeheven.

Abdolnasser Hemmati, gouverneur van de Centrale Bank van de Islamitische Republiek Iran, heeft ook gezegd dat met hulp van het Ministerie van Buitenlandse Zaken een deel van het Iraanse geld dat door Amerika is geblokkeerd “geleidelijk” naar het land terugkeert en dat middelen waarvan wordt verwacht dat zij vrijkomen “voor de invoer van essentiële goederen, medicijnen en medische apparatuur” zullen worden gebruikt.

Maar er is iets wat niet klopt; Artsen zonder Grenzen kwamen op officiële uitnodiging van de Iraanse regering naar dit land en waren van plan door middel van een klein veldhospitaal, voor zover hun middelen dat toestonden, te helpen, maar hun werd niet toegestaan medische werkzaamheden uit te voeren. Welk effect kan dit beleid hebben? Zal het helpen bij de opheffing van sancties? Kan worden verwacht dat de omgang van de Iraanse regering met de wereldgemeenschap verandert? Of zal corona ook worden uitgeroeid met “jihadistische” beleid? Gesprek met Sadegh Zibakalam, professor politieke wetenschappen aan de Universiteit van Teheran, die vanuit quarantaine vragen van Deutsche Welle beantwoordde.

Is het mogelijk dat de coronacrisis en de enorme problemen die deze meebrengt, ertoe leiden dat de Iraanse regering zijn benadering ten opzichte van de wereld verandert? Vooral omdat het meer dan ooit behoefte heeft aan hulp van de wereldgemeenschap om deze ziekte en gevolgen ervan te bestrijden.

Sadegh Zibakalam: Ik acht het onwaarschijnlijk. Het is waar dat er bewegingen, stemmen en verzoeken in Iran zijn ontstaan die willen dat, gegeven de coronacrisis en de medische behoeften die in Iran ontstaan zijn en zullen toenemen, sancties tot op zekere hoogte worden versoepeld zodat op zijn minst medische benodigdheden zoals medicijnen Iran kunnen bereiken. Maar verder dan dat lijkt het onwaarschijnlijk dat verandering zal plaatsvinden. Omdat er geen verandering in het algemene buitenlandse beleid van de Islamitische Republiek Iran is opgetreden, dat wil zeggen in dat scherpe, radicale en revolutionaire beleid ervan.

De Iraanse regering gebruikte de coronaziekte als voorwendsel om de Veiligheidsraad en de wereld te vragen een einde te maken aan sancties tegen Iran. Wat kan de behandeling van Artsen zonder Grenzen van invloed zijn op de inspanningen en campagne die nu in de wereld wordt gevoerd voor opheffing van sancties tegen Iran?

Deze behandeling van Artsen zonder Grenzen is getuigenis van mijn antwoord op uw vorige vraag; dat niets in Iran is veranderd. Dezelfde vijandig ingestelde visie, dezelfde pessimistische visie, een kijk die naar Europa en het Westen kijkt als vijand of als infiltratie en spionage, blijft bestaan.

Helaas is het geval met Artsen zonder Grenzen, net als veel ander onbezonnen en onrijp beleid en beslissingen die ook niet in het belang van het Iraanse volk zijn, zonder enige verantwoording. Niet meer dan één woord, één zin waarin verantwoordelijken van de Islamitische Republiek Iran uitleggen waarom zij Artsen zonder Grenzen hebben tegengehouden. Niet alleen in dit geval maar in veel andere gevallen is er geen verantwoording. Dit toont aan dat dezelfde houding van hoogmoed en groot zelfvertrouwen van het systeem aanwezig blijft en het lijkt onwaarschijnlijk dat dit enige bijdrage levert aan een opening met betrekking tot opheffing van sancties en zelfs vermindering ervan. Afgezien daarvan doen sommige militaire functionarissen zich voordoen als bemiddelaars voor Amerika, bijvoorbeeld dat wij bereid zijn Amerika te helpen. Nou, dit strookt helemaal niet met de opheffing van sancties.

Artsen zonder Grenzen werd uitgenodigd om te komen en zou een veldhospitaal in Iran bouwen. Buiten het veldhospitaal hadden zij misschien ervaringen die nuttig voor onze artsen of het Ministerie van Gezondheid en Medische Educatie konden zijn. Maar naar aanleiding van uitspraken die de opperbevelhebber deed en zei dat zij spionnen zijn en dat medicijnen en materialen die Amerikanen sturen mogelijk vergiftigd of besmet kunnen zijn, en daarna het Ministerie van Gezondheid en Medische Educatie hun werk tegengehield. Mogelijk was het geheel niet de bedoeling van de opperbevelhebber Artsen zonder Grenzen aan te duiden, maar helaas voeren uitvoerende functionarissen mogelijk uit wat anderen horen willen, als u zegt breng me een hoed, dan zullen we je er een op het hoofd zetten.

Denkt u dat de Iraanse regering, gegeven de huidige situatie, verdeeldheid tussen machtsfracties en verlamming van het parlement en de regering-Rouhani, in het resterende jaar op zijn minst de coronacrisis tot op zekere hoogte kan beheren?

Omdat ik zelf thuis in quarantaine ben, kan ik niet zeggen hoe goed het crisisbeheer is geweest, maar veel artsen en anderen zeiden dat Europeanen (Duitsers, Fransen, Italianen) en andere landen, inclusief China, strikte reisbeperkingen instellen en waarom doen jullie dat niet? Waarom staat u toe dat volgens het ene verhaal drie miljoen en volgens het ander verhaal vier miljoen mensen op Nowrooz-reizen gaan? Waar zij ook heen gaan, naar het noorden of zuiden, zij hebben het risico corona naar die gebieden te brengen en omgekeerd, wanneer zij naar Teheran terugkeren, kunnen zij corona meebrengen.

Naar mijn mening had twee weken eerder een zeer strikte quarantaine moeten worden ingesteld. Uiteraard heb ik geen deskundigheid en ik vergelijk alleen met de aanpak van andere landen en ik zie dat de situatie die in andere landen voor preventie en bestrijding van verspreiding van deze ziekte is ontstaan, in Iran niet aanwezig is. Helaas zijn gedragingen in alle opzichten slecht geweest.

Het tweede punt is dat in andere landen wanneer de regering een beslissing neemt, iedereen samenwerkt, zelfs degenen die tegen hun regering zijn. Maar in Iran, vanwege het wantrouwen dat tegenover het systeem en functionarissen bestaat, bestaat deze samenwerking helaas niet en zelfs als zij juiste besluiten en beleid nemen en bekend maken, zal het volk vanwege dit wantrouwen helaas niet veel gehoorzamen en zal het zich niet naar orders en beleid voegen.

Een ander probleem is dat de economische situatie erg verslechterd zal worden. Het wordt geschat dat tussen de vijf en acht miljoen mensen in Iran wiens inkomsten niet van de regering afkomen, hun inkomsten zullen stilvallen. Wij gaan naar twee tot drie weken waarin al of een groot deel van de economische activiteiten min of meer zijn gestopt. De regering had vanwege sancties en het feit dat zij niet in staat is olie, gas en petrochemische producten te verkopen, vóór corona ongeveer een derde (ongeveer 150 biljoen toman) begrotingstekort. Dit tekort is met de coronacrisis zeker groter geworden. Hoe kan de regering dus aan deze miljoen mensen wiens inkomsten niet van de regering afkomen, hulp bieden?

Om dezelfde reden zie ik helaas geen licht aan het einde van de tunnel voor de regering van meneer Rouhani in het jaar 1399.

Bron: DW