Wat betekent “verkiezingen” in een rentierstaatsregering?

Een notitie van Ahmad Alavi: Vanuit het perspectief van de theorie van “public choice” is het primaire doel van overheidsfunctionarissen om openbare managementposities te bekleden, zelfs in conventionele regeringen in de wereld, in tegenstelling tot hun beweringen niet het algemeen belang of welzijn en vooruitgang, omdat overheidsfunctionarissen in het conflict tussen persoonlijke belangen of groepsbelangen enerzijds en openbaar belang anderzijds, in de eerste plaats en uiteindelijk prioriteit geven aan het maximaliseren van hun eigen belangen en die van hun groep.

De waarschijnlijkheid en intensiteit van deze prioritering van persoonlijke en groepsbelangen van overheidsfunctionarissen ten opzichte van het belang van burgers, die doorgaans hun cliënten zijn, is natuurlijk groter in het kader van rentierstaatregering en autoritair bestuur, omdat dergelijke regeringen geen transparantie, verantwoordingsplicht, politieke diversiteit en bijgevolg burgertoezicht hebben.

Burgers zijn ook niet in staat om door organisatie van onafhankelijke maatschappelijke organisaties en het maatschappelijk middenveld het toezicht op instellingen en overheidsfunctionarissen uit te oefenen.

In afwezigheid van een sterke en uitgebreide civil society worden media ook min of meer gegrepen door censuur of zelfcensuur en kunnen zij hun basisfunction vervullen, namelijk het stellen van vragen en toezicht op machtsinstellingen, niet.

De theorie van “public choice” is een theorie op het gebied van politieke economie die economische instrumenten, aannames en analytische methoden gebruikt om het politieke gedrag van machtsinstellingen en hun functionarissen te onderzoeken.

Deze theorie is aanvankelijk toegepast om het functioneren van instellingen en overheidsfunctionarissen in de structuur van conventionele samenlevingen te analyseren, maar zij heeft tegelijkertijd de mogelijkheid om gebruikt te worden voor het onderzoeken van het proces van herverdeling van politieke rente, dat “verkiezingen” wordt genoemd, in samenlevingen met een rentiereconomie en rentierstaatregering en autoritair bestuur.

In dit verband geven overheidsfunctionarissen die in de schaduw van rentierstaatregering privileges van macht, rijkdom en positie hebben verworven, hun belangen nooit prijs om het belang van de samenleving veilig te stellen. Zij gedragen zich op de politieke markt zoals een handelaar op de markt voor goederen en diensten en richten zich op het vergroten van winsten en het verminderen van kosten en risico’s. Overheidsfunctionarissen vinden slechts aanleiding om de samenleving te dienen als een bepaald beleid of gedrag allereerst voor hen zelf voordelig en winstgevend uitpakt.

Public choice-theorie en de betekenis van stemvertoning

Vanuit het perspectief van de “public choice”-theorie is het doel van kiesactiviteiten van overheidskandidaten, vooral in een rentiereconomie onder autoritair bestuur, het vergroten van hun eigen belangen en die van hun groep en bondgenoten in de verdeling van macht, rijkdom en rentierposities.

In dit opzicht is de competitie van kandidaten van stemvertoning gericht op het vergroten van rente en persoonlijk en groepsbelang en het verminderen van de kansen van rentekandidaten. Intussen hebben hogere overheidsfunctionarissen ook het terrein van deze competitie beheerd om het risico op afwijking van het pad te verminderen. Het is daarom niet verwonderlijk dat vijf “fundamentalistische hoofdkandidaten” zich hebben opgesteld tegen twee “niet-fundamentalistische kandidaten”.

Onderzoek naar de geschiedenis en ook de reclame-uitspraken en financiering van activiteiten van deze “kandidaten” tonen aan dat deze personen geen onafhankelijke partij-identiteit hebben en geen bepaalde politieke strategische lijnen volgen. Zij zijn functionarissen van deze regering en ontvangen in ruil voor deze onderwerping aan de regering voordelen en rente van de regering, hebben met ongelijke middelen documenten ontvangen en hebben banen op het middenkader niveau van hogere overheden op rentebase verkregen.

Met andere woorden, deze personen hebben geen partijpolitieke voorgeschiedenis, geen sociaal draagvlak, en hebben zelfs geen opmerkelijke prestaties bij het oplossen van economische of bestuurlijke tekortkomingen van het land. Daarom is het niet vreemd dat zij duistere en vaag begrippen naar voren brengen en hun uitspraken geen bepaalde richting hebben. Activiteiten met betrekking tot stemvergaring en stemvertoning van deze kandidaten worden uiteindelijk ook voorzien door het bandennetwerk en het gebruik van hun openbare middelen.

In het proces van het bereiken van privileges en rente krijgen deze kandidaten de mogelijkheid om in het openbare domein actief te zijn, beschikken zij over openbare mediagenoegens, worden zij gemediatiseerd en financieren zij ook hun activiteiten.

De reizen die voor deze groep worden georganiseerd, danken ook hun bestaan aan regeringsrente. De organisatie van bedienden en ambtenaren en de financiering van hun kiesactiviteiten wordt ook vergemakkelijkt met behulp van veiligheids- en militaire en administratieve apparaten. Deze kosten worden uit publieke middelen betaald en leiden tot begrotingsonevenwichtigheid en inflatie.

Beloften van renteverdeling als basis van rentediscours

De uitspraken van overheidskandidaten lijken elkaar vrijwel gelijk. Dit is natuurlijk niet verwonderlijk, omdat deze groep hun kennis en ervaring heeft verworven in het kader van het wilayet-regime. Het merendeel van de beloften van deze kandidaten is beloften van willekeurige verdeling van diverse vorm van subsidies of financiële en economische middelen en heeft geen wetenschappelijke, rationele, uitvoerings- of zelfs morele basis.

Wat ontbreekt in de uitspraken van deze kandidaten, is een fundamentele strategie gericht op het verwijderen van rente uit leidinggevende regeringsinstellingen zoals het Executief Kantoor van het Decreet van de Imam, de Astan Qods, grote en kleine fondsen en veiligheids-, militaire en seminaire apparaten. Deze kandidaten verwijzen zelfs niet naar de afschaffing van belastingvrijstellingen van diverse leidings-, religieuze en politieke instellingen.

Gevolgen van rentierstemstemvertoning

Vanuit economisch perspectief is de functie van verkiezingen het vergroten van deelname van burgers aan macht, bepaling van de richting van het grootschalig beleid van het land, vergroting van legitimiteit en efficiëntie van openbaar bestuur. Burgers nemen op georganiseerde wijze in de vorm van civil society organisaties en politieke partijen niet deel aan deze stemvertoning. Deze verkiezingen omvatten niet alle politieke stromingen van de samenleving en volledige weerspiegeling van openbare opinieperspectief op georganiseerde wijze, noch zijn zij concurrerend, transparant en eerlijk.

Tegelijkertijd hebben kandidaten allemaal hun toets niet doorstaan en hebben zij geen nieuwe beleidsfilosofie voor openbaar bestuur van de samenleving in petto. Zelfs als zij politieke innovatie in hun tas hebben, kunnen zij in juridische en feitelijke zin geen grootschalige structurele verandering in het economische domein aanbrengen, omdat de bevoegdheden en vermogen van de leider van de uitvoerende macht exclusief en gijzelaar zijn van de leider van de regering en zijn gerelateerde instellingen. Bijvoorbeeld, zonder opening in het buitenlands beleid, dat het exclusieve domein van de leider van de regering is, is elke opening in het economische domein een mythe.

Bron: Radio Farda