بازتاب سفر پاپ لئو چهاردهم به ترکیه و توقف وی در مسجد آبی و پیام همزیستی

در سفر پاپ لئو چهاردهم به ترکیه، رهبر کاتولیکها با حضور در مسجد آبی پیام تازهای از همزیستی و احترام متقابل میان ادیان مخابره کرد.
پاپ لئو چهاردهم رهبر تازهمنصوب کلیسای کاتولیک، در نخستین سفر خارجی خود وارد ترکیه شد و روز جاری شنبه ۲۹ نوامبر برابر با ۸ آذر، در یکی از مهمترین توقفهای سفرش، از مسجد سلطان احمد استانبول مشهور به «مسجد آبی»، دیدن کرد. این نخستین حضور او در یک مکان عبادی مسلمانان از زمان انتخابش بهعنوان رهبر ۱/۴ میلیارد کاتولیک جهان به شمار میآید؛ حضوری که بسیاری ناظران آن را نشانهای از ادامه مسیر گفتوگو و احترام متقابل میان ادیان میدانند.
پاپ لئو چهاردهم که پس از درگذشت پاپ فرانسیس بر کرسی پاپی نشست، راه سلف خود را در حمایت از گفتوگوی اسلام و مسیحیت دنبال میکند. پیش از او نیز پاپ بندیکت شانزدهم در سال ۲۰۰۶ و پاپ فرانسیس در سال ۲۰۱۴ از مسجد آبی بازدید کرده بودند. با این حال، بر خلاف آن دو، او تصمیم گرفت از ایاصوفیه دیدار نکند؛ بنایی نمادین که تاریخ پر فراز و نشیب آن همواره در مرکز توجه جهانی بوده است.
«ایاصوفیه» شاهکار معماری بیزانسی قرن ششم، پس از فتح قسطنطنیه در سال ۱۴۵۳ به مسجد تبدیل شد و در دوران جمهوری نوپای ترکیه به ابتکار آتاتورک، در سال ۱۹۳۵ کاربریاش به موزه تغییر یافت. ثبت این بنا در فهرست میراث جهانی یونسکو نیز اهمیت جهانی آن را تثبیت کرد. اما بازگرداندن دوباره کاربری آن به مسجد در سال ۲۰۲۰ توسط دولت اردوغان انتقادهای گستردهای برانگیخت، حتی پاپ فرانسیس از این تصمیم با اندوه یاد کرده بود.
مسجد آبی که بهسبب کاشیهای آبیرنگ ایزنیکیاش شهرت جهانی دارد، یکی از چشمگیرترین یادمانهای استانبول است و با شش مناره بلندش، جلوهای کمنظیر در افق تاریخی این شهر ایجاد کرده است. این شاهکار دوران سلطان احمد اول، همواره نمادی از میراث غنی عثمانی به شمار میرود.
پاپ لئو چهاردهم در ادامه برنامههای خود، قرار است با رهبران محلی کلیسا، از جمله رهبر کلیسای ارتدکس، گفتوگو کند. او روز یکشنبه در آیینهای عبادی کلیسای ارمنی و ارتدکس شرکت خواهد کرد و سپس راهی لبنان خواهد شد، جایی که بناست در ساحل بیروت مراسم عشای ربانی با حضور حدود ۱۲۰ هزار نفر برگزار کند. همچنین شرکت در یک نشست بینادیانی در مرکز بیروت، بخش مهم دیگری از این سفر معنوی و دیپلماتیک خواهد بود.
سفر پاپ لئو چهاردهم به منطقه، در شرایطی که تنشهای مذهبی و سیاسی خاورمیانه بار دیگر در کانون توجه جهانی قرار گرفته، از نگاه بسیاری تحلیلگران، تلاشی برای بازآفرینی پلهای گفتوگو و همزیستی میان مسیحیت و اسلام ارزیابی میشود.




