جانشینی مجتبی خامنهای زیر سایه تکذیب خاتمی و هشدار ترامپ
گزارشها از انتخاب مجتبی خامنهای بهعنوان رهبر جدید حکایت دارند، اما احمد خاتمی آن را تکذیب کرده و دونالد ترامپ هشدار داده «بدترین سناریو» تکرار رهبری «به همان بدی» گذشته است.
در شرایطی که ایران در آتش تنش با قدرتهای جهانی و بحران داخلی فرو رفته، رسانههای بینالمللی گزارش دادهاند که شورای موقت رهبری قرار است مجتبی خامنهای دومین پسر رهبر سابق جمهوری اسلامی را «رهبر نظام» معرفی کند. این تحولات در حالی رخ میدهد که قطع کامل اینترنت برای مردم ایران و ترس از حملات و شرایط جنگی، انتخاب رهبر را پشت درهای بسته و بهدور از چشم شهروندان عادی قرار داده است که نشانهای آشکار از بحران مشروعیت و کنترل در جمهوری اسلامی میباشد.
بر اساس گزارش نشریه «نیویورکتایمز» به نقل از منابع نامشخص، شورای موقت رهبری که شامل اعضای مجلس خبرگان، رئیس قوه قضاییه و رئیسجمهوری میباشد، منتظر است مجتبی خامنهای را بهعنوان رهبر آینده معرفی کند، اما بهدلیل نگرانی از اینکه چنین اقدامی او را هدف حملات بیشتر قرار دهد، این معرفی ممکن است بهصورت رسمی اعلام نشود.
این وقایع پس از حملات مشترک ایالات متحده و اسرائیل به تاسیسات و نهادهای جمهوری اسلامی پیش آمده است؛ در این حملات، علی خامنهای رهبر غاصب جمهوری اسلامی ایران کشته شد و همین موضوع روند تعیین جانشین را به یک بحران عمیق تبدیل کرده است.
این رخدادها، در متن سرکوب بیسابقه مردم ایران است که بهخاطر اعتراضات گسترده از سوی جمهوری اسلامی با خشونت شدید، بازداشت، شکنجه و کشته شدن هزاران معترض بیگناه روبهرو شدهاند، رفتارهایی که نهادهای حقوق بشری آن را «جنایات علیه بشریت» توصیف کردهاند و حکومت را بهدلیل نقض جدی حقوق بشر، حذف آزادی بیان و سرکوب مخالفان داخلی، فاقد مشروعیت اخلاقی و سیاسی میدانند.
در حالی که ژنرالها و نهادهای امنیتی جمهوری اسلامی کنترل کامل انتخاب رهبر را در دست دارند، مردم ایران نه فقط در تصمیمگیریهای سیاسی، بلکه حتی در درک آنچه بر سر آینده کشورشان میآید، محروم هستند.
در مقابل گزارشهای خارجی، برخی چهرههای حکومتی تلاش کردهاند اوضاع را آرام نشان دهند. بهعنوان مثال، احمد خاتمی عضو مجلس خبرگان در گفتوگوی تلفنی با رسانههای داخلی گفته است: «به جمعبندی نزدیک شدهایم و در اولین فرصت رهبر تعیین خواهد شد.»
او همچنین تاکید کرده دلیل تاخیر در انتخاب رهبر «وضعیت جنگی کشور است». این واکنش ضمنی و مبهم، نشان میدهد که حتی میان مقامات جمهوری اسلامی نیز اطمینان و اجماع واقعی وجود ندارد.
در حالیکه جمهوری اسلامی تلاش دارد انتخاب جانشین را بهصورت کنترلشده پیش ببرد، وزیر دفاع اسرائیل هشدار داده است که هر رهبری که به سیاست تهدید «نابودی اسرائیل» ادامه دهد، هدف قطعی حذف خواهد بود، موضعی که نشان میدهد بحران ایران فراتر از مرزهای داخلی است و رقابتهای منطقهای و بینالمللی میتواند ایران را در مسیر خشونتهای شدیدتر قرار دهد.
دونالد ترامپ رئیس جمهور ایالات متحده نیز در نشستی مشترک با «فردریش مرتس» صدراعظم آلمان در کاخ سفید، ضمن اشاره به اینکه حملات مشترک آمریکا و اسرائیل کمابیش تمام تواناییهای دریایی و هوایی جمهوری اسلامی را نابود کرده و تاکید بر اینکه حتی رهبران احتمالی جمهوری اسلامی نیز کشته شدهاند، گفت: «بدترین سناریو برای ایران، به قدرت رسیدن فردی به همان بدی آیتالله علی خامنهای خواهد بود و ما نمیخواهیم چنین اتفاقی بیفتد.» وی بار دیگر تکرار کرد که حکومت ایران، تجسم شرِ مطلق است.
در نهایت، بحران کنونی ایران نشان میدهد که جمهوری اسلامی نه تنها در نقض مداوم حقوق بشر پیشتاز بوده، بلکه حتی اکنون در کنترل فرآیند تعیین رهبر بدون مشارکت واقعی مردم نیز دچار بیاعتباری عمیق شده است. انتخاب احتمالی مجتبی خامنهای بهعنوان رهبر نظام در چنین شرایطی، نه تنها آینده ایران را تحت سایه قدرت نظامیان و نخبگان بسته قرار میدهد، بلکه اعتراضها و خواستهای مردم ایران برای آزادی، دموکراسی و کرامت انسانی را نیز بیش از پیش به چالش میکشد.
