«Rafael Grossi»: «Technische kennis en uraniummvoorraden in Iran zijn nog steeds aanwezig»

Grossi waarschuwde dat als diplomatie faalt, het risico op terugkeer naar geweld in de omgang met Teheran aanwezig is, omdat technische kennis en uraniummvoorraden in Iran nog steeds aanwezig zijn.

In zijn meest recente officiële verklaringen kondigde «Rafael Grossi», directeur-generaal van het Internationaal Atoomenergieagentschap, ernstige schade aan Iaanse nucleaire installaties aan en benadrukte tegelijkertijd dat de technische capaciteit van het land nog niet volledig verloren is gegaan. Hij waarschuwde dat als het onderhandelingsproces stopt, de mogelijkheid van terugkeer naar een militaire oplossing bestaat.

Grossi zei: «De belangrijkste nucleaire installaties in Isfahan, Natanz en Fordo hebben ernstige schade opgelopen, maar hoewel Donald Trump spreekt van «volledige vernietiging» van Irans nucleaire programma, is Irans technische kennis niet verloren gegaan. Iran kan ook zijn centrifuges, die voor uraniumverrijking worden gebruikt, reconstrueren.»

Hij voegde eraan toe dat Iran nog steeds ongeveer 400 kilogram uranium met een verrijkingsgraad tot 60 procent in zijn bezit heeft, een cijfer dat iets lager ligt dan het niveau dat nodig is voor kernwapens. Als het verrijkingsproces doorgaat, zou deze voorraad in staat zijn materie voor ongeveer 10 kernbommen te produceren.

Desondanks benadrukte hij: «Wij hebben geen bewijs dat Teheran de intentie had kernbommen te maken. Inspecties moeten worden hervat om dit zeker te stellen.»

Grossi zei ook: «Naar onze mening bevindt het meeste van dit uranium met hoge verrijking zich nog steeds in Isfahan, Natanz en Fordo.» Hij verwijderde naar bezoeken van het agentschap aan deze installaties vóór de aanvallen en satellietbewaking erna als reden voor deze zekerheid.

De directeur-generaal van het agentschap zei in een ander gedeelte van zijn toespraak dat Iran na de 12-daagse oorlog uit het Verdrag over de niet-verspreiding van kernwapens (NPV) had kunnen treden en zijn internationale betrekkingen had kunnen verbreken, maar dat niet heeft gedaan. Deze keuze is, volgens hem, waardig om te prijzen en toont Teherans bereidwilligheid aan om minimale diplomatieke betrekkingen in stand te houden. Hij waarschuwde echter dat als diplomatie faalt, hij zich zorgen maakt over de heropname van geweld.

Deze verklaringen worden gedaan op het moment dat «Ali Larijani», voorzitter van Irans Nationale Veiligheidsraad, aankondigde dat Teherans samenwerking met het agentschap onder het Caïro-akkoord «als zou het niet zijn» is geworden. Aan de andere kant verklaarde «Abbas Araghchi», plaatsvervangend buitenlandminister van Iran, dat Teheran alleen opnieuw tot onderhandelingen zal terugkeren als Amerika zijn overmatige politiek wijzigt. Hij benadrukte: «Zolang de Amerikanen hun overmatige en maximale politiek niet loslaten, keren we niet terug naar de onderhandelingstafel.»

Araghchi zei ook in reactie op Grossi’s uitspraken: «Ik weet niet of hij dit zei uit bezorgdheid of als dreiging.» Hij voegde eraan toe dat degenen die dreigen moeten beseffen dat het herhalen van een mislukte ervaring geen ander resultaat zal opleveren dan opnieuw falen.

Ali Khamenei reageerde ook op Trumps bewering dat Iran kernvermogen heeft vernietigd en zei: «Er is niets op tegen, ga je gang met die gedachte. Maar wat gaat het jou eigenlijk aan dat als een land nucleaire industrie heeft, jij moet bepalen wat wel en niet mag?»

Sommige westerse functionarissen en analisten leggen ook nadruk op dat de Amerikaanse en Israëlische aanvallen op Iaanse nucleaire installaties ernstige schade hebben veroorzaakt, maar niet in een mate die Irans nucleaire programma volledig zou vernietigen. Als voorbeeld geven Amerikaanse inlichtingenrapporten aan dat deze aanvallen slechts enkele maanden tot tijdelijke terugtrekking hebben geleid, maar de infrastructuur en technische kennis kunnen nog steeds worden herbouwd.

Daarnaast roept de voortdurende beperking van de toegang van IAEA-inspecteurs tot Iaanse installaties twijfels op. Iran zegt dat het om veiligheidsredenen deze beperkingen heeft ingesteld, Grossi beschouwt dit als begrijpelijk, maar waarschuwde dat zonder effectief toezicht en voortgaande inspecties internationaal vertrouwen en de mogelijkheid om kernrisico’s in te dammen worden verzwakt.

Een ander probleem dat niet over het hoofd mag worden gezien, is de fatwa van Ali Khamenei tegen kernwapenproductie; deze fatwa van Ali Khamenei die in voorgaande decennia is uitgevaardigd, is een van de pijlers van Irans officiële beleid in nucleaire aangelegenheden.

Uiteindelijk is het duidelijk dat de huidige situatie in Teheran, Washington en de internationale gemeenschap zich heeft ontwikkeld tot complexe en risicovolle omstandigheden, waar elke onderbreking van betrekkingen of vijandige vooruitgang tot een nieuwe crisis in de regio kan leiden.