Turkije en Israël bereiken ‘akkoord’ over normalisering politieke betrekkingen

Turkije en Israël zullen binnenkort hun normale diplomatieke betrekkingen hervatten.

Volgens een bericht van ‘FCNN’ op vrijdag, 20 Farvardin (8 april), zei een woordvoerder van het Turkse ministerie van Buitenlandse Zaken dat de onderhandelingen tussen delegaties van Turkije en Israël over de normalisering van betrekkingen aanzienlijke vooruitgang hebben geboekt en beide partijen dicht bij het bereiken van een definitief akkoord zijn. De laatste onderhandelingsronde vond plaats in Londen en er wordt verwacht dat onderhandelaars van beide landen in een volgende bijeenkomst in de nabije toekomst het relevante akkoord zullen afronden.

Turkije en Israël waren in de jaren 1990 en 2000 nauwe regionale bondgenoten en zelfs tijdens Islamitische regeringen in Turkije bleven de betrekkingen tussen de twee landen warm. Onder meer Recep Tayyip Erdoğan, de toenmalige premier van Turkije, bezocht Israël in 2005 en stelde voor te bemiddelen tussen dat land en de Palestijnen.

Deze betrekkingen veranderden in 2010. In mei van dat jaar werd het Turkse hulpschip Mavi Marmara, dat op weg was naar de kust van de Gazastrook om het economische blokade tegen te gaan, doelwit van een aanval door Israëlische mariniers en werden tien Turkse pro-Palestijnse activisten gedood. Israël was bezorgd dat het succes van dit schip bij het binnenvaren van de Gazaanse kustwateren en het afleveren van zijn lading aan de Palestijnen tot soortgelijke acties zou leiden. De aanval op de Mavi Marmara leidde tot jaren van verslechterde betrekkingen en wederzijdse beschuldigingen tussen de twee landen. Eerder had Turkije’s kritiek op Israël in de Gazaoorlog (december 2008 – januari 2009) ook tot afkoeling van de betrekkingen geleid.

Volgens bronnen van het Turkse ministerie van Buitenlandse Zaken bestond de Turkse delegatie naar de Londens bijeenkomst uit een van de onderministers van dit ministerie, en een van de adviseurs van Benjamin Netanyahu, de Israëlische premier, leidde de Israëlische delegatie. De eerste onderhandelingsronde vond blijkbaar in december van vorig jaar plaats en de volgende onderhandelingsronde vond in februari in Genève plaats. In diezelfde maand zeiden Turkse bronnen dat de twee landen “vooruitgang” boeken naar een akkoord.

Eerder had Israël spijt uitgesproken over de aanval op het Turkse hulpschip en had het land zich verontschuldigd en blijkbaar hebben onderhandelingen over schadevergoeding tot een resultaat geleid. Hoewel werd gezegd dat Turkije’s voorwaarde voor het hervatten van betrekkingen met Israël de opheffing van het economische blokade van Gaza was, lijkt het erop dat Turkse autoriteiten Israël’s verklaringen op dit punt voldoende hebben geacht.

Palestijnen benadrukken dat het blokade van Gaza mensen verhindert normale goederen te krijgen, maar de Israëlische regering heeft altijd gezegd dat het alleen de invoer van goederen tegenhoudt die Palestijnse militanten voor militaire operaties tegen Israël gebruiken. Deze goederen omvatten onder meer bouwmaterialen die nodig zijn voor wederopbouw van door oorlog verwoeste faciliteiten in Gaza, maar Israël heeft gezegd dat Palestijnse paramilitairen deze gebruiken voor het bouwen van grenstunnels en voor militaire operaties tegen Israël.

Volgens enkele waarnemers heeft Turkije meerdere motieven voor het hervatten van betrekkingen met Israël. Dit omvat de verslechtering van betrekkingen met Rusland sinds de militaire aanwezigheid van dat land ter ondersteuning van de regering in Syrië, de uitschakeling van een Russisch gevechtsvliegtuig en schadelijke uitwerking op gezamenlijke economische plannen tussen de twee landen, waarbij Israël Turkije zou kunnen helpen.

Bovendien is Rusland de grote leverancier van aardgas dat Turkije nodig heeft en is het mogelijk dat de Turkse regering van plan is de afhankelijkheid van Rusland te verminderen door gas van Israël te kopen. Geschillen tussen Turkije en enkele andere landen in de regio vanwege verschillende standpunten over regionale crisissen kunnen ook relevant zijn geweest voor het herstellen van vriendschappelijke betrekkingen met Israël.

Na de oprichting van de Israëlische staat in 1948 erkende Turkije de staat Israël officieel en stelde diplomatieke betrekkingen in. Na het Oslo-vredesakkoord tussen Palestijnen en Israël in de jaren 1990 breidde Turkije zijn betrekkingen met Israël uit en begonnen de twee landen nauw samen te werken in verschillende sectoren.

Israëlische autoriteiten hebben tot nu toe geen commentaar gegeven op de onderhandelingen over het hervatten van betrekkingen met Turkije.

Bron: BBC Persian