Doodvonnissen voor Akbatan-protesteerders uitgevaardigd in rechtszaal vol onduidelijkheden

De doodvonnissen voor de verdachten in de zaak ‘Akbatan-wijk’ zijn uitgevaardigd terwijl advocaten melden van mondelinge mededelingen, gebrek aan gerechtelijke transparantie en geen toegang tot de tekst van het vonnis. Mensenrechtenactivisten beschouwen dit proces als onderdeel van het beleid van intimidatie en onderdrukking door de Islamitische Republiek na de protesten ‘Vrouw, Leven, Vrijheid’.

De Islamitische Republiek heeft opnieuw een nieuwe golf van politieke intimidatie tegen protesteerders en het maatschappelijk middenveld ingezet met behulp van doodvonnissen. Deze keer in de controversiële zaak ‘Akbatan-wijk’ die van het begin af aan gepaard ging met beveiligingsonduidelijkheden, betwiste bekentenissen en een ondoorzichtig proces.

Volgens gepubliceerde rapporten heeft tak 15 van de Revolutionaire Rechtbank van Teheran onder voorzitterschap van rechter ‘Abolghasem Solevati’ vier verdachten in de Akbatan-zaak met de namen ‘Milad Armoun’, ‘Navid Najaran’, ‘Mahdi Iemani’ en ‘Seyyed Mohammad Mahdi Hosseini’ ter dood veroordeeld wegens ‘bedervingstichting op aarde’. Internationale media en mensenrechtenorganisaties beschrijven deze zaak als een symbool van de veiligheidsbenadering van de Islamitische Republiek ten aanzien van de landelijke protesten in 1401.

Terwijl het justitiële apparaat van de Islamitische Republiek beweert ‘rechtsgeldig’ deze zaak te hebben behandeld, zeggen de advocaten van de verdachten dat zij zelfs niet eens het officeële vonnis hebben mogen zien en dat het rechtbankuitspraak mondeling aan de verdachten is medegedeeld. Een maatregel die juristen als ongeprecedenteerd en in strijd met rechtsprocedureprincipes beschouwen.

‘Mohammad Hossein Aghasi’, advocaat van Milad Armoun, zei in een gesprek met het mediabedrijf ‘Emtedad’: “We weten niet wat de inhoud van het uitgesproken vonnis is, wat de motivering van de rechter is, en we hebben eigenlijk noch het vonnis gezien noch aanwezig geweest bij de sessie waarin het vonnis aan onze cliënten werd medegedeeld.”

Hij benadrukte ook dat de oorspronkelijke beschuldiging ‘bewapende oppositie’ eerder uit de zaak was verwijderd, maar de rechtbank plotseling met de titel ‘bedervingstichting op aarde’ een doodvonnis heeft uitgevaardigd.

De zaak Akbatan betreft de dood van ‘Arman Alivardi’, lid van de Basij, tijdens de herfstprotesten van 1401. Echter, zelfs volgens rapporten van media dicht bij de regering hebben gerechtelijke geneeskunde en gerechtelijke procedure niet kunnen bepalen wie precies de dodelijke slag heeft toegebracht. Desondanks heeft de Revolutionaire Rechtbank de verdachten apart van de strafprocedure in het kader van veiligheidsbestanden ter dood veroordeeld.

Mensenrechtenactivisten zeggen dat de Islamitische Republiek in de afgelopen jaren vage begrippen zoals ‘bedervingstichting op aarde’ en ‘bewapende oppositie’ als politieke gereedschappen heeft gebruikt om tegenstanders uit te schakelen en angst in de samenleving te zaaien. Beschuldigingen die in veel politieke zaken worden gesteld zonder duidelijk bewijs of onafhankelijke rechtsbescherming aan te voeren.

Gepubliceerde rapporten van mensenrechtenorganisaties geven aan dat enkele verdachten in de zaak Akbatan tijdens hun detentie onder ernstige beveiligingsdruk en langdurige isolatie hebben gestaan. In een van deze rapporten wordt vermeld dat ondervragingsambtenaren van verdachten hebben gevraagd om vooraf bepaalde teksten voor de camera’s te herhalen.

Mensenrechtenorganisaties hebben ook gewaarschuwd dat de plotselinge toename van uitvaardiging en uitvoering van doodvonnissen in Iran onderdeel is van het beleid van de regering om maatschappelijk ongenoegen in te dammen en de vorming van hernieuwde brede protesten te voorkomen. Internationale media hebben in de afgelopen maanden verslag gedaan van verergering van executies van protesteerders, beperking van advocaattoegang en snelrechtzittingen in Iran.

Critici zeggen dat wat vandaag in de Revolutionaire Rechtbanken van Iran plaatsvindt, meer is dan ‘gerechtelijke behandeling’, het is een soort beveiligings zaaksvorming en uitvaardiging van buitengerechtelijke vonnissen om angst in de samenleving op te wekken. Een proces dat niet alleen rechtvaardigheid in twijfel trekt, maar het justitiële apparaat van de Islamitische Republiek nog meer dan ooit in een hulpmiddel voor politieke onderdrukking heeft veranderd.