Verzoeking van activisten in Iran aan VN: steun voor transitiereferendum

102 politieke en burgeractitivisten uit Iran hebben in een open brief aan de Veiligheidsraad van de VN opgeroepen tot steun voor een “geweldloze transitiereferendum” in Iran. Zij hebben de Islamitische Republiek aangeduid als een “criminele” regering. Bereiken dergelijke open brieven hun doelgroep?

Politieke en burgeractitivisten uit Iran hebben zich aan het begin van hun brief aan de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties geïdentificeerd als de “Nationale Solidariteitsbewaging voor het bereiken van een seculiere democratische grondwet in Iran” en hebben gezegd dat zij, “in overeenstemming met miljoen Iraanse burgers, ter ondersteuning van politieke, burgerrechten-, dissidente, vrouwen- en etnische rechtenactivisten,” van de leden van de Veiligheidsraad verwachten “de wil en het verlangen van het Iraanse volk voor een geweldloze machtsverschuiving van de religieus gegronde en criminele regering van de Islamitische Republiek en haar grondwet naar een seculiere democratische grondwet” te steunen.

Zij hebben ter bereiking van dit doel een nationaal referendum voorgesteld.

De 102 ondertekenaren stellen vervolgens in hun brief dat het Iraanse volk “slachtoffer is geweest van wrede en onmenselijke handelingen van religieus gegronde en criminele heersers,” en hebben Ayatollah Khamenei aangeduid als de “directe verantwoordelijke voor het bevel tot onderdrukking van vreedzame protesterende mensen.”

Zij schrijven dat de veiligheidstroepen van de Islamitische Republiek tijdens de landelijke protesten in november 2019 meer dan 1.500 mensen hebben gedood en meer dan 10.000 mensen hebben gearresteerd.

Verder in de brief staat: “Wij geloven dat de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties de noodzakelijke morele capaciteit en verplichting bezit om, ter waarborging van veiligheid en vreedzaam samenleven met andere volkeren in het Midden-Oosten en de wereld, een dergelijke vreedzame transitie te bevorderen om voort te gaan in het rechtsherstel van voortdurende schendingen van mensenrechten van het Iraanse volk.”

De schrijvers van de open brief wijzen in dit verband op de afschaffing van het apartheidsysteem in Zuid-Afrika in de jaren negentig en het transitiereferendum van 1978 in Chili. De VN speelde in beide gevallen een prominente rol.

Een werkelijke of symbolische eis?

In februari 2018 riepen ook 15 politieke, burgerrechten- en kunstactivisten, van wie acht in Iran woonden, in een verklaring op tot het houden van een referendum onder toezicht van de Verenigde Naties, met nadruk op de onherstelbare aard van de Islamitische Republiek. Ook zij benadrukten een “vreedzame transitie naar een seculiere parlementaire democratie.”

Een van de ondertekenaars van deze verklaring was Kazem Kardavani. Deze socioloog reageerde op de brief van 102 binnenlandse activisten door te zeggen dat “elke principiële collectieve actie ter realisering van de wensen van het Iraanse volk zou moeten worden ondersteund,” en voegde eraan toe: “Het feit dat bepaalde mensen in Iran, gezien de zware onderdrukking die bestaat, erin geslaagd zijn een gezamenlijke brief uit te geven, is zeer waardevol werk.”

Kardavani benadrukte in een gesprek met Deutsche Welle dat onder de huidige omstandigheden in Iran het houden van een referendum niet mogelijk is, maar dit zou niet moeten voorkomen dat democratische activisten en verdedigers van de rechten van het volk hun verlangens uitten.

Volgens deze onderzoeker die in Berlijn woont, is het Iraanse volk in staat een referendum te houden en “zal zeker op een dag zijn verlangens realiseren. Het verzoek aan de VN om toezicht te houden is alleen bedoeld om dit referendum legitimiteit te geven.”

Toen gevraagd werd of dergelijke open brieven uberhaupt hun doelgroep bereiken, stelde Kardavani: “Dit hangt af van de activiteiten van Iraniërs buiten het land, vooral mensenrechtenactivisten. Als zij zich daar in inspannen, zal de inhoud van de brief zeker haar doelgroep bereiken.”

Bron: DW