Vaticaan reikt “Ordine Piano”-onderscheiding uit aan regeringsvertegenwoordiger die christenen gevangenzet

De toekenning van de hoge onderscheiding “Ordine Piano” door het Vaticaan aan “Mohammadhassan Mokhtari”, ambassadeur van de Islamitische Republiek bij het Vaticaan, heeft een golf van vragen en kritiek opgeroepen; vooral omdat tientallen Iraanse christenen vanwege hun geloof en religieuze activiteiten in de gevangenis zitten en de Islamitische Republiek een lang verleden heeft van onderdrukking van christenen, sluiting van kerken en druk op andere religieuze minderheden.

Het Vaticaan is door de toekenning van een van zijn hoogste diplomatieke onderscheidingen aan Mohammadhassan Mokhtari, ambassadeur van de Islamitische Republiek Iran bij de Heilige Stoel, in het middelpunt van een nieuw schandaal terechtgekomen; een maatregel die velen als tegenstrijdig met de bittere werkelijkheid van religieuze vrijheid in Iran beschouwen. Het verslag van deze ceremonie werd eerst gepubliceerd in Iraanse staatsmedia en kreeg vervolgens internationaal aandacht.

Volgens gepubliceerde verslagen heeft Paus Leo XIV de onderscheiding “Pauselijke Pius IX” of “Ordine Piano” aan Mokhtari toegekend; een onderscheiding die sinds 1847 door het Vaticaan wordt verleend aan diplomaten en figuren die volgens het Vaticaan een rol hebben gespeeld in “het versterken van diplomatieke betrekkingen, vrede en dialoog”.

In de dankbrief die door media dicht bij de Islamitische Republiek is gepubliceerd, staat: “Wij hebben besloten onze waardering en dankbaarheid formeel uit te spreken. Daarom kiezen en verlenen wij aan Mohammadhassan Mokhtari, Buitengewoon en Gevolmachtigd Ambassadeur van de Islamitische Republiek Iran bij de Heilige Stoel, de onderscheiding van Ridder van het Groot Kruis van de Piano-onderscheiding.”

Dit besluit is genomen onder omstandigheden waarin mensenrechtenorganisaties en christelijke organisaties herhaaldelijk waarschuwingen hebben gegeven over de situatie van christenen in Iran. Volgens verslagen van groepen die zich inzetten voor religieuze vrijheid, zijn tientallen christenen en andere bekeerde christenen alleen vanwege het houden van huiskerken of vreedzame religieuze activiteiten gearresteerd en gevangen gezet. In de afgelopen jaren heeft de regering van de Islamitische Republiek herhaaldelijk Farsistalige kerken gesloten en deze burgers onder druk gezet met beschuldigingen zoals “activiteiten tegen nationale veiligheid”.

De toekenning van deze onderscheiding wordt ook gezien als tegenstrijdig met eerdere standpunten van Paus Leo XIV. Hij heeft in recente maanden zijn bezorgdheid over oorlog en geweld in de regio uitgesproken en volgens sommige verslagen zelfs de bloedige onderdrukking van betogers in Iran veroordeeld.

Ondertussen hebben media dicht bij de Iraanse regering geprobeerd deze Vaticaanse maatregel voor te stellen als een teken van goedkeuring van het beleid van de Islamitische Republiek. Sommige verslagen hebben zelfs beweerd dat deze erkenning plaatsvond vanwege “de inspanningen van de Iraanse ambassade om de boodschap van vrede en gerechtigheid te bevorderen”; een bewering die voor veel mensenrechtenactivisten en Iraanse christenen volledig tegenstrijdig is met de veldwerkelijkheden.

Mohammadhassan Mokhtari, die sinds 2023 als ambassadeur van de Islamitische Republiek bij het Vaticaan werkzaam is, heeft eerder verantwoordelijkheden gehad in ideologische instellingen van de Islamitische Republiek, waaronder het onderzoeks- en onderwijsinstituut Imam Khomeini en de Universiteit van Islamitische Secten.

Critici zeggen dat het verlenen van zo’n onderscheiding aan een regeringsvertegenwoordiger met een lang verleden van onderdrukking van religieuze minderheden, arrestatie van priesters en druk op bekeerde christenen, kan overbrengen dat het lijden van Iraanse christenen geen prioriteit is in de diplomatie van het Vaticaan. Voor veel Iraanse christenen blijft de vraag open hoe een regering die kerken sluit en christelijk geloof als een veiligheidsbedreigming beschouwt, nu door de hoogste leider van de katholieke kerk is geëerd.