Opvolging Mojtaba Khamenei in schaduw van ontkenning Khatami en waarschuwing Trump

Rapporten spreken van de selectie van Mojtaba Khamenei als nieuwe leider, maar Ahmad Khatami heeft dit ontkend en Donald Trump heeft gewaarschuwd dat het “ergste scenario” een herhaling van leiderschap “net zo slecht” als het verleden zou zijn.

In een situatie waarin Iran verstrikt is in spanningen met wereldmachten en binnenlandse crisis, hebben internationale media gemeld dat de interim-leideringsraad Mojtaba Khamenei, de tweede zoon van de voormalige leider van de Islamitische Republiek, als “systeemleider” zal aanwijzen. Deze ontwikkelingen vinden plaats terwijl volledige internetuitschakeling voor het Iraanse volk en angst voor aanvallen en oorlogstoestanden de leidersverkiezing achter gesloten deuren hebben gebracht, weg van het zicht van gewone burgers – een duidelijk teken van een legitimiteits- en controlcrisis in de Islamitische Republiek.

Volgens het rapport van de New York Times, naar verluidt citing anonieme bronnen, wacht de interim-leideringsraad, die bestaat uit leden van de Raad van Experts, de rechter en de president, tot het moment dat Mojtaba Khamenei als toekomstige leider kan worden aangekondigd. Vanwege bezorgdheid dat zo’n maatregel hem doelwit zou maken voor meer aanvallen, kan deze aankondiging mogelijk niet officieel worden gedaan.

Deze gebeurtenissen volgden op gezamenlijke aanvallen van de Verenigde Staten en Israël op installaties en instellingen van de Islamitische Republiek; in deze aanvallen werd Ali Khamenei, de onwettige leider van de Islamitische Republiek Iran, gedood en dit heeft het proces van het bepalen van een opvolger in een diepe crisis veranderd.

Deze ontwikkelingen gebeuren tegen de achtergrond van ongekende onderdrukking van het Iraanse volk, dat door uitgebreide protesten door de Islamitische Republiek wordt geconfronteerd met ernstig geweld, arrestaties, marteling en de dood van duizenden onschuldige betogers – gedrag dat mensenrechtenorganisaties als “misdaden tegen de menselijkheid” hebben gekarakteriseerd en dat de regering vanwege ernstige schendingen van mensenrechten, uitsluiting van vrijheid van meningsuiting en onderdrukking van binnenlandse tegenstanders, ontbreekt van moreel en politiek gezag.

Terwijl generaals en veiligheidsinstellingen van de Islamitische Republiek volledige controle over de leidersverkiezing houden, zijn het Iraanse volk niet alleen uitgesloten van politieke besluitvorming, maar ook van het begrijpen van wat de toekomst van hun land in te houden heeft.

Als reactie op buitenlandse rapporten hebben enkele regeringsfiguren geprobeerd de situatie kalm voor te stellen. Ahmad Khatami, lid van de Raad van Experts, heeft bijvoorbeeld in een telefoongesprek met binnenlandse media gezegd: “We naderen het einde en de leider zal bij de eerste gelegenheid worden bepaald.”

Hij heeft ook benadrukt dat de reden voor de vertraging in de leidersverkiezing “de oorlogstoestand van het land is”. Deze impliciete en vage reactie toont aan dat er zelfs onder de functionarissen van de Islamitische Republiek geen echte zekerheid en consensus is.

Terwijl de Islamitische Republiek probeert de opvolging op een gecontroleerde manier voort te zetten, heeft de Israëlische minister van Defensie gewaarschuwd dat elke leider die het beleid van bedreiging om “Israël te vernietigen” voortzet, zeker doelwit van eliminatie zal zijn – een standpunt dat aantoont dat de Iraanse crisis verder gaat dan binnenlandse grenzen en dat regionale en internationale rivaliteiten Iran kunnen zetten op het pad van meer intense geweld.

Donald Trump, president van de Verenigde Staten, heeft ook in een gezamenlijke zitting met “Friedrich Merz”, bondskanselier van Duitsland in het Witte Huis, gezegd: “Het ergste scenario voor Iran zou zijn dat iemand aan de macht komt die net zo slecht is als ayatollah Ali Khamenei, en wij willen niet dat dit gebeurt.” Daarbij stelde hij dat gezamenlijke aanvallen van Amerika en Israël vrijwel alle maritieme en luchtmacht van de Islamitische Republiek hebben vernietigd, en zelfs waarschijnlijke leiders van de Islamitische Republiek zijn gedood. Hij herhaalde wederom dat het Iraanse regime de incarnatie van het absolute kwaad is.

Ten slotte toont de huidige Iraanse crisis aan dat de Islamitische Republiek niet alleen leiding heeft gegeven in voortdurende schendingen van mensenrechten, maar nu ook diep ongeloofwaardig is geworden in het controleren van het leidersaanstellingsproces zonder echte deelname van het volk. De mogelijke selectie van Mojtaba Khamenei als systeemleider onder deze omstandigheden plaatst niet alleen de toekomst van Iran in de schaduw van militaire macht en gesloten elites, maar stelt ook de protesten en wensen van het Iraanse volk voor vrijheid, democratie en menselijke waardigheid verder ter discussie.