Asielstelstelhervorming: snellere uitzettingen en meer samenwerking

De Europese Commissie heeft een plan gepresenteerd om het Europese asielstelsel te hervormen. Het plan omvat versnelling van het asielprocedureren, toename van uitzettingen en in noodgevallen het gebruik van een crisismecanisme.

De Europese Commissie wil met nieuwe voorstellen, waaronder effectieve deportatie van asielzoekers die een negatief antwoord hebben ontvangen, de vastgelopen asielbesprekingen weer in beweging brengen.

In dit voorstel dat in Brussel is gepresenteerd, wordt de kwestie van steun aan landen als Griekenland en Italië, met name bij het terugsturen van mensen die geen verblijfstoestemming meer hebben, aan de orde gesteld.

Volgens dit plan zullen landen als Hongarije en Polen slechts in uitzonderlijke gevallen verplicht zijn migranten te accepteren.

De Europese Commissie vraagt tegelijkertijd aan de EU-lidstaten om hun aandeel in het gemeenschappelijk migratiebeleid in crisissituaties op zich te nemen.

Samenwerking tussen EU-lidstaten

In het voorgestelde plan van de Europese Commissie, dat door de lidstaten en het Europees Parlement moet worden beoordeeld, is een drietraps procedure voorgesteld.

In dit plan wordt gesteld dat EU-lidstaten in normale tijden vrijwillig elkaar kunnen helpen, maar als een land onder druk komt te staan, moet er een mechanisme bestaan om dat land te helpen.

Daarna zal de Commissie beoordelen hoeveel asielzoekers door dit land onder druk moet worden aanvaard. Alle andere landen moeten hieraan bijdragen.

Als de situatie erger wordt en er een crisis zoals in 2015 ontstaat, zal het crisismecanisme in werking treden. In dat geval zullen de ondersteuningsopties beperkt zijn: ofwel migranten worden aanvaard, ofwel draagt het land de verantwoordelijkheid voor de uitzetting van een bepaald aantal asielzoekers die een afwijzing hebben ontvangen. Deze uitzettingen moeten binnen acht maanden worden voltooid, anders moet het land hen zelf opvangen.

Versterking van grenscontroles

In dit plan wordt ook de noodzaak van wijziging van het grenscontroleproces aan de orde gesteld. Voordat een migrant een land binnenkomt, moet een uitvoerig onderzoek naar die persoon worden uitgevoerd en moeten naam en vingerafdrukken worden geregistreerd. Deze persoon moet ook gezondheids- en veiligheidscontroles ondergaan.

Voor personen die uit landen als Tunesië en Marokko komen, moet het controleproces binnen 12 weken worden afgerond. Zo niet, dan moet een normaal asielprocédé voor hen in werking treden.

Von der Leyen: Vorm migratie gezamenlijk

Ursula von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie, heeft de EU-lidstaten gevraagd dit plan als een kans voor eenheid in de asielaangelegenheid te zien, omdat het oude stelsel volgens haar niet langer werkt.

Zij zei hierover: “Europa moet wegkomen van tijdelijke oplossingen en een voorspelbaar en betrouwbaar stelsel voor migratiebeheer invoeren. Het is tijd dat we met de juiste balans en in solidariteit en verantwoordelijkheid deze uitdaging gezamenlijk aanpakken.”

Het is onduidelijk wat het lot van dit plan zal zijn. In het verleden zijn soortgelijke plannen al ingediend, en allemaal zijn ze mislukt. De EU-lidstaten proberen al jaren een eensgezind beleid voor asiel en migratie aan te nemen. Een van de redenen voor het mislukken van hun pogingen is de kwestie van verplichte verdeling van asielzoekers onder alle EU-lidstaten.

Dublijnregels blijven van kracht

Bovendien blijft de Europese Commissie trouw aan de Dublijnregels en dit maakt het bereiken van overeenstemming moeilijker. Volgens de Dublijnregels is doorgaans het land dat een asielzoeker voor het eerst Europese grond betreedt, verantwoordelijk voor de behandeling van zijn asilaanvraag.

Dit mechanisme heeft buitensporige druk op Zuid-Europese landen als Griekenland en Italië uitgeoefend. Deze landen eisen al lang meer steun en verplichte verdeling van asielzoekers onder andere Europese landen.

Aan de andere kant hebben landen als Oostenrijk, Hongarije, Tsjechië en Polen niet onder de verplichting van gedwongen asielzoekersinname gebogen en wijzen deze beslist af.

Bron: DW