در میانه بحران و سرکوب، کلیساهای ایران همچنان زندهاند و پیام انجیل را پیش میبرند
در حالی که جنگ، تورم و فشار اقتصادی، زندگی شهروندان ایران را سختتر کرده و سرکوب مسیحیان نیز ادامه دارد، گزارشهای تازه از پایداری کلیساهای خانگی و افزایش گرایش به پیام انجیل در میان بخشی از مردم ایران خبر میدهند؛ مسیحیانی که در شرایط دشوار، علاوه بر عبادت و دعا، به یاری همسایگان و نیازمندان نیز ادامه میدهند.
ایران در ماههای اخیر با یکی از دشوارترین دورههای اقتصادی و اجتماعی خود روبهرو بوده است. گزارشهای رسانههای بینالمللی از کاهش شدید ارزش ریال، افزایش تورم و دشوارتر شدن دسترسی خانوادهها به کالاهای اساسی حکایت دارند. «رویترز» در گزارش اخیر خود نرخ تورم سالانه ایران را حدود ۶۶ درصد اعلام کرده و گزارش گاردین نیز از رسیدن تورم سالانه به ۸۴.۴ درصد در ماه اوت خبر داده است.
در چنین شرایطی، فشار بر جامعه مسیحی نیز متوقف نشده است. گزارش سالانه مشترک Article 18، Open Doors، CSW و Middle East Concern نشان میدهد که در سال ۲۰۲۵ دستکم ۲۵۴ مسیحی به دلیل باور یا فعالیت مذهبی خود بازداشت شدند؛ رقمی که تقریبا دو برابر سال پیش از آن است. بر اساس همین گزارش، ۵۷ مسیحی در سال ۲۰۲۵ دوران حبس، تبعید یا کار اجباری را تجربه کردند و مجموع احکام صادرشده علیه مسیحیان به ۲۸۰ سال رسید.
این فشارها در سال ۲۰۲۶ نیز ادامه یافته است. سازمان ماده 18، در گزارشهای ماههای اخیر خود از مصادره و تخلیه یک کلیسای تاریخی در تهران، جلوگیری از بازگشت ساکنان آن و نگرانی از تخریب کامل مجموعه خبر داده است. این نهاد همچنین از افزایش فشار بر مسیحیان فارسیزبان و ادامه بازداشت و پیگرد شهروندان مسیحی گزارش کرده است. با این حال، تصویری که از داخل جامعه مسیحی ایران منتشر میشود تنها تصویر سرکوب و عقبنشینی نیست.
«جان سرنیگلیا» رئیس SAT-7 USA، در گفتوگو با CBN News درباره وضعیت مسیحیان ایران گفت: «کلیسا با بلوغ روحانی زیادی واکنش نشان میدهد. مردم با یکدیگر عبادت میکنند، برای هم دعا میکنند و به همسایگان خود کمک میکنند، حتی در حالی که خودشان گرسنگی میکشند و غذای کافی برای خانوادهشان ندارند.»
او معتقد است فشارهای موجود باعث نشده است که ایمان مسیحیان کنار گذاشته شود. سرنیگلیا درباره نگاه مسیحیان ایرانی به رنج و دشواریهای کنونی گفت: «عیسی به ما یادآوری میکند که وقتی انتخاب میکنیم از او پیروی کنیم، باید انتظار چنین شرایطی را داشته باشیم.»
به گفته رئیس SAT-7 USA، همزمان با افزایش ترس و ناامنی ناشی از جنگ، علاقه به پیام انجیل نیز در میان بخشی از مردم بیشتر شده است. او میگوید: «در زمانهای درگیری، در زمانهای جنگ، در زمانهای فقر، مردم به سوی خداوند کشیده میشوند.»
این تنها روایت یک رسانه نیست. Christianity Today نیز در گزارشی در اپریل ۲۰۲۶ نوشت که کلیسای ایران در میانه جنگ همچنان به حیات خود ادامه داده و برخی مسیحیان در همین شرایط به بشارت، آمادهکردن غذا برای همسایگان و کمک به دیگران مشغول بودهاند.
شبکه SAT-7 نیز در گزارشی تازه اعلام کرده است که برنامههای فارسی این شبکه همچنان به مخاطبان داخل ایران میرسد و نشستهای اینترنتی برای دعا، مطالعه کتاب مقدس و حمایت روحانی از مسیحیان منزوی دوباره فعال شده است. این شبکه تاکید میکند که بسیاری از مسیحیان در ایران حتی به یک کلیسای محلی یا کلیسای خانگی دسترسی ندارند و برنامههای تعاملی آنلاین برای آنان فرصتی برای ارتباط و دریافت آموزش کتابمقدسی فراهم میکند.
با وجود این، نباید از یک واقعیت مهم غافل شد: پایداری کلیسا به معنای کاهش فشار نیست. گزارشهای حقوق بشری نشان میدهند که حکومت ایران همچنان نسبت به اجتماعات مسیحی فارسیزبان حساس است و بازداشت، احکام سنگین، محدودیت عبادت و فشار بر فعالیتهای کلیسایی همچنان بخشی از واقعیت مسیحیان ایران است.
کلیساهای خانگی در این میان جایگاه ویژهای پیدا کردهاند. هنگامی که امکان برگزاری آزادانه عبادت فارسیزبان در بسیاری از فضاهای عمومی وجود ندارد، گروههای کوچک در خانهها به عبادت، دعا، مطالعه کتاب مقدس و مشارکت ادامه میدهند. همین ویژگی باعث شده است که کلیسا برای بسیاری از مسیحیان ایرانی بیش از آنکه به یک ساختمان وابسته باشد، به شبکهای از روابط انسانی و ایمانی تبدیل شود.
از سوی دیگر، رسانههای مسیحی ماهوارهای و اینترنتی به بخشی از این شبکه ارتباطی تبدیل شدهاند. SAT-7 اعلام کرده است که برنامههای روزانه ماهوارهای آن برای ایران حدود ۵۰۰ هزار نفر را تحت پوشش قرار میدهد و در کنار آن، نشستهای خصوصی آنلاین برای مشارکت، عبادت و مطالعه کتاب مقدس برگزار میشود.
در شرایطی که خانوادههای ایرانی برای تامین ابتداییترین نیازهای خود با افزایش شدید هزینهها دستوپنجه نرم میکنند، این فعالیتها بُعد دیگری نیز پیدا کرده است: خدمت به دیگران.
برای جامعه مسیحی ایران، کمک به همسایه، دعا برای خانوادههای آسیبدیده و حفظ ارتباط میان اعضای کلیسا، تنها فعالیتهای مذهبی نیست؛ بلکه راهی برای ایستادگی در برابر شرایطی است که جنگ، بحران اقتصادی و فشار امنیتی را همزمان بر زندگی مردم تحمیل کرده است.
در مجموع، گزارشهای موجود تصویری پیچیده از وضعیت مسیحیت در ایران ارائه میکنند: از یک سو سرکوب و فشار بر مسیحیان ادامه دارد و در برخی موارد تشدید شده است؛ از سوی دیگر، اجتماعات مسیحی همچنان به فعالیت خود ادامه میدهند و برخی منابع مسیحی از رشد روحانی و افزایش توجه مردم به پیام انجیل سخن میگویند.
در چنین فضایی، آینده کلیسای ایران بیش از هر زمان دیگری به توانایی آن برای حفظ ارتباط، حمایت از خانوادهها و ادامه عبادت در شرایط دشوار وابسته است؛ کلیسایی که به گفته رهبران مسیحی، باوجود فشارهای سنگین، هنوز خود را بازنده این بحران نمیبیند.
