از پناه دادن به زخمیها تا حکم اعدام؛ دو جوان شیرازی در آستانه مرگ با اتهام «محاربه»
دو جوان ۲۳ و ۲۷ ساله اهل شیراز پس از آنکه در جریان اعتراضات، به گفته منابع حقوق بشری، به معترضان زخمی پناه داده و برای مداوای آنان تلاش کردند، با حکم اعدام روبهرو شدهاند؛ پروندهای که بار دیگر نگرانیها درباره استفاده از احکام سنگین برای برخورد با معترضان در ایران را افزایش داده است.
«مجتبی دهبندی» ۲۳ ساله و «کیانوش همزهایکازرونی» ۲۷ ساله، دو شهروند اهل شیراز، با حکم شعبه اول دادگاه انقلاب این شهر به اعدام محکوم شدهاند؛ حکمی که به گفته منابع حقوق بشری، پس از طرح اتهام «محاربه» علیه این دو جوان صادر شده است.
بر اساس گزارشی که سازمان حقوق بشری ههنگاو منتشر کرده، حکم بدوی اعدام این دو شهروند صادر شده و آنان هماکنون در زندان مرکزی شیراز معروف به زندان عادلآباد، در شرایطی نگرانکننده نگهداری میشوند.
اتهامات مطرحشده علیه مجتبی دهبندی و کیانوش همزهای کازرونی شامل «محاربه از طریق آتش زدن اماکن عمومی و سوزاندن قرآن» و همچنین «اقدام علیه امنیت ملی از طریق پناه دادن به معترضان» عنوان شده است. با این حال، منابع مطلع اظهار کردهاند که مبنای بازداشت این دو جوان، کمک به چند معترض زخمی و انتقال آنان به داخل مغازه برای حفظ جان و درمان بوده است.
بر اساس این گزارش، مجتبی دهبندی که همراه برادرش در زمینه پردهفروشی فعالیت داشت و کیانوش همزهای که صاحب مغازه خواربارفروشی بود، در جریان اعتراضات سراسری، چند معترض مجروح را برای پناه گرفتن و دریافت کمکهای اولیه به محل کار خود منتقل کردند.
گفته میشود نیروهای امنیتی پس از بررسی تصاویر دوربینهای مداربسته داخل مغازه، هویت این دو جوان را شناسایی کرده و هشت روز بعد با مراجعه به منازل شخصی آنان، اقدام به بازداشتشان کردند.
همزمان با بازداشت این دو شهروند، چهار معترض زخمی که همچنان در داخل مغازه حضور داشتند نیز توسط نیروهای امنیتی بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل شدند. خانوادهها و نزدیکان آنان تاکنون اطلاعاتی درباره محل نگهداری، وضعیت جسمی یا سرنوشت این چهار نفر دریافت نکردهاند؛ موضوعی که نهادهای حقوق بشری آن را از مصادیق ناپدیدسازی قهری میدانند.
استفاده از اتهامهایی مانند «محاربه» در پروندههای مرتبط با اعتراضات، طی سالهای اخیر با انتقاد گسترده سازمانهای حقوق بشری بینالمللی روبهرو شده است. این نهادها بارها هشدار دادهاند که چنین اتهامهایی، بهویژه زمانی که میتواند به صدور حکم اعدام منجر شود، باید بر اساس معیارهای شفاف دادرسی عادلانه، دسترسی به وکیل مستقل و امکان دفاع موثر بررسی شوند.
منتقدان جمهوری اسلامی میگویند تبدیل اقدامات امدادی و کمک به مجروحان اعتراضات به پروندههای امنیتی با مجازاتهای سنگین، نشاندهنده رویکردی سرکوبگرانه نسبت به شهروندانی است که در موقعیتهای بحرانی به کمک آسیبدیدگان پرداختهاند.
پرونده مجتبی دهبندی و کیانوش همزهای کازرونی، بار دیگر توجهها را به نگرانیهای موجود درباره سرنوشت جوانانی جلب کرده است که در جریان اعتراضات ایران با احکام سنگین قضایی مواجه شدهاند؛ احکامی که به گفته فعالان حقوق بشر، نه تنها زندگی افراد، بلکه حق بنیادین انسان برای کمک به دیگری را نیز تحت تاثیر قرار میدهد.
