Europa, Revolutionaire Garde en het gevaarlijke spel van “politiek terrorisme”

De zenuwachtige reacties van Teheran op het plaatsen van de Revolutionaire Garde op de terroristenlijst van de Europese Unie hebben het gordijn opgelicht van een politiek impasse en legitimiteitskrisis.

De Europese Unie heeft gisteren, donderdag 29 januari 2026, officieel de Islamitische Revolutionaire Garde Korps (IRGC) van Iran op de lijst van “terroristische” organisaties geplaatst, een ongekend besluit dat heeft geleid tot een golf van felle en dreigende reacties van de autoriteiten van de Islamitische Republiek.

De Europese Unie, die na weken van discussie over de rol van de Garde bij de onderdrukking van binnenlandse protesten in Iran tot een definitief besluit is gekomen, beschouwt deze stap als onderdeel van een uitgebreid sanctiepakket tegen instanties en organisaties die verdacht worden van schendingen van de mensenrechten. Dit besluit omvat financiële sancties, reisverboden en de plaatsing van 247 personen en 50 entiteiten die verband houden met de Garde en Iraanse veiligheidstroepen op de sanctielijst.

“Kaja Kallas”, verantwoordelijk voor het buitenlands beleid van de Europese Unie, benadrukte in een verklaring: “Elk regime dat duizenden van zijn eigen mensen doodt, gaat de weg van ondergang in” en voegde eraan toe dat dit besluit een duidelijk bericht is aan degenen die onderdrukking als middel gebruiken.

“Gholam Hossein Mohseni Ejei”, voorzitter van de rechtsprekende macht van Iran, beschreef dit besluit in een officiële reactie als een “vijandige daad” en waarschuwde: “De Europese Unie zal de gevolgen en consequenties van deze dwaasheid merken.” Hij voegde eraan toe: “Het bestempelen van een officiële instantie van een VN-lidstaat als terroristisch, staat in tegenspraak met de regels van het internationaal recht.”

Naast de reactie van Ejei waren ook andere reacties van de militaire en politieke autoriteiten van de Islamitische Republiek heftig:

• “Ali Shamkhani”, lid van de Nationale Veiligheidsraad, schreef op het sociale medianetwerk X: “Het Westen definieert terrorisme niet, het consumeert het” en stelde dat westerse steun aan oorlogen en onderdrukkende regimes aantoont dat het concept terrorisme is omgevormd.
• Het Iraanse Ministerie van Defensie noemde het besluit van Europa “een woedeuitbarsting, overhaast en uit wanhoop ingegeven reactie” en verklaarde, stellig elke beschuldiging tegen de Garde afwijzend, dat geen onderdeel van de formele staatsstructuur als terroristisch kan worden beschouwd.
• De Raad voor Coördinatie van Islamitische Propaganda en het Iraanse leger beschreven deze maatregel eveneens in verklaringen als “zonder juridische grondslag” en als een teken van diepe vijandigheid van Europa tegenover Iran.

Iraanse binnenlandse persagentschappen hebben, stellende zich op ingelichte bronnen, melding gemaakt van enkele operationele opties tegen de Europese Unie, inclusief het overdragen van de bescherming van Europese diplomatieke centra aan de Garde, speciale inspectie van Europese vrachtschepen door de marine van de Garde en zelfs inspectie van Europese diplomaten op luchthavens zonder naleving van diplomatieke protocollen.

Tegelijkertijd hebben sommige buitenlandse media gemeld dat Iran voornemens is de strijdkrachten van lidstaten van de Europese Unie als “terroristen” aan te merken, een maatregel die de spanningen in een gevaarlijker fase kan brengen.

Dit besluit van de Europese Unie is genomen na jaren van discussie en geschil. Eerder hadden verschillende landen zoals de Verenigde Staten, Canada en Australië de Garde op de lijst van terroristische groepen geplaatst, maar de 27 Europese landen waren de afgelopen jaren, vanwege diplomatieke overwegingen, niet voor een dergelijk etiket.

Tot slot wordt het recente besluit gekarakteriseerd als onderdeel van een wereldwijde reactie op de bloedige onderdrukking van binnenlandse protesten in Iran, protesten die volgens rapporten van mensenrechtenorganisaties en internationale media hebben geleid tot de dood van duizenden ongewapende demonstranten.