«Managers van Iraanse bedrijven gebruiken paspoortverkoop om sancties te omzeilen»

Volgens een rapport van Reuters heeft de president van Comoren, die in de religieuze seminaries van Qom heeft gestudeerd en “Ayatollah van Comoren” werd genoemd, tijdens de regering-Ahmadinejad 300 paspoorten aan managers van Iraanse bedrijven uitgegeven om internationale sancties te omzeilen.

Het Afrikaanse land Comoren (Comore) annuleerde in januari 2018 een groot aantal paspoorten die door buitenlanders waren gekocht. Deze eilandengroep aan de zuidoostkust van Afrika verklaarde zonder reden voor de annulering slechts dat deze paspoorten zonder naleving van de regels waren uitgegeven.

Desondanks heeft een gedetailleerde lijst van alle ontvangers van Comorese paspoorten het persagentschap Reuters bereikt. Reuters heeft echter vastgesteld dat de omvang van dit probleem groter is dan wat de autoriteiten van dit kleine Afrikaanse land aangeven.

Volgens Reuters-informatie waren meer dan 100 van de 155 paspoorten die in januari zijn geannuleerd, eigendom van Iraanse onderdanen.

Onder deze personen bevinden zich managers van bedrijven die actief zijn in de scheepvaart, olie en gas, valutahandel en edelmetalen. Al deze sectoren zijn doelwit van internationale sancties. Sommigen van deze personen hadden meer dan één Comorees paspoort gekocht.

Diplomaten en veiligheidsfunctionarissen van Comoren en westerse landen maken zich zorgen dat sommigen van deze Iraniërs de paspoorten hebben gebruikt om internationale sancties te omzeilen.

Het rapport voegt eraan toe dat hoewel geen van deze personen of bedrijven doelwit van sancties waren, een tweede paspoort in omstandigheden waar beperkingen voor Iran van kracht zijn geweest, een groot voordeel kon zijn.

Houders van een Comorees paspoort kunnen zonder visum naar een aantal landen in het Midden-Oosten en Verre-Oostazië reizen. Deze paspoorten konden voor Iraniërs de mogelijkheid bieden om bankrekeningen te openen en bedrijven in buitenlandse landen in te schrijven.

De regering van Iran staat de uitgifte van paspoorten van buitenlandse landen aan haar onderdanen niet toe. Een goed geïnformeerde Iraanse bron heeft Reuters echter verteld dat het Ministerie van Inlichtingen en Veiligheid van de Islamitische Republiek groen licht had gegeven voor een aantal senior Iraanse managers om met een buitenlands paspoort reizen en commerciële faciliteiten en geldtransacties mogelijk te maken.

Kent Casman, deskundige op het gebied van Midden-Oosten bij het Onderzoeksbureau van het Amerikaanse Congres, heeft in dit verband gezegd dat Comoren slechts een van de Afrikaanse landen is waar Iran via diplomatieke invloed heeft geprobeerd haar wereldhandel voort te zetten.

Casman voegt eraan toe dat met een Comorees paspoort dingen kunnen worden gedaan waarvan niet duidelijk is dat de dader een Iraniër is.

In de vertrouwelijke lijst van alle ontvangers van Comorese paspoorten, die in handen van Reuters is gevallen, was de geboorteplaats van meer dan 1.000 personen die tussen 2008 en 2017 een paspoort hebben gekocht, Iran.

De meeste van deze paspoorten zijn tussen 2011 en 2013 gekocht; en dit was precies de tijd toen internationale sancties tegen Iran, vooral op het gebied van olie en gas en bankactiviteiten, werden verscherpt.

Andere personen die een Comorees paspoort hebben gekocht waren onder meer uit Syrië, Afghanistan, Irak, China en een aantal westerse landen.

Iraniërs onder de persoonlijke beveiligingsmedewerkers van de president van Comoren

Comoren (Comore), met een bevolking van 800.000 inwoners, begon in 2008 met het verkopen van paspoorten, omdat het land contant geld nodig had.

Op dat moment bereikte Comoren een akkoord met de Verenigde Arabische Emiraten en Koeweit dat de bedoeïenen van deze twee Arabische landen, die geen nationaliteit en lokale burgerrechten hadden, een identiteitsdocument zouden ontvangen. De regeringen van deze twee landen zouden Comorese paspoorten moeten kopen en deze onder de bedoeïenen verdelen.

In ruil daarvoor zou de regering van Comoren voor de uitgifte van paspoorten honderden miljoenen dollars ontvangen om het economische systeem van het land te versterken. Dit bedrag liep op tot 600 miljoen dollar per jaar.

Tegelijkertijd legde de regering van Comoren nauwere banden aan met de Islamitische Republiek Iran. Ahmad Abdullahi Muhammad Sambi was van 2006 tot 2011 president van Comoren. Muhammad Sambi had jarenlang gestudeerd in de religieuze seminaries van Qom in Iran.

Op basis van gesprekken die Reuters met lokale functionarissen van Comoren heeft gevoerd, waren sommigen van de persoonlijke bewakers van Muhammad Sambi Iraniers. Onderzoek door de denktank “Chatham House” toont aan dat Muhammad Sambi in Comoren “Ayatollah van Comoren” werd genoemd.

Sambi reisde in 2008 (1389) naar Iran; en dit was de tijd dat Mahmoud Ahmadinejad probeerde de betrekkingen van de Islamitische Republiek met landen in Afrika en Latijns-Amerika uit te breiden. Het jaar daarop reisde Ahmadinejad ook naar Comoren.

Op dat moment werden op bevel van Sambi meer dan 300 Comorese paspoorten aan Iraniërs verkocht.

Muhammad Sambi heeft tot nu toe geen antwoord gegeven op de vragen van de onderzoekscommissie van Comoren over de uitgegeven paspoorten.

Bron: DW